โลก 360 องศา ตอน พม่าในท่ามกลางมหาอำนาจโลก

ตอน พม่าในท่ามกลางมหาอำนาจโลก

โดย..โลก360 องศา

พม่า คือประเทศที่หลายคนมองว่าปิดตัวเองจากโลกภายนอก การเข้ามาของรัฐบาลชุดปัจจุบันที่ผ่านการคัดสรรค์ด้วยกระบวนการทางประชาธิปไตย จะมาด้วยวิธีการที่ชอบธรรมหรือไม่คงไม่มีใครตัดสินได้ แต่ในวันนี้เมื่อสถานการณ์ของโลกเปลี่ยนไป เมื่อมหาอำนาจใหม่ทางเศรษฐกิจอย่างจีนและอินเดียกำลังเข้ามา พม่าจะเป็นอย่างไรต่อไป เมื่อต้องอยู่ในวงล้อมของประเทศเหล่านั้น

ในปัจจุบันกล่าวกันว่า หากใครมีทรัพยากรในมือมากก็ย่อมมีความได้เปรียบมาก จึงทำให้ทุกวันนี้ชาติมหาอำนาจต่างแข่งขันกันครอบครองทรัพยากรจากส่วนอื่นๆ ของโลก ซึ่งทวีปเอเชียเป็นทวีปที่มีทรัพยากรมหาศาล จึงทำให้ทุกวันนี้ฐานการผลิตรายใหญ่ของโลกยักย้ายถ่ายเทมายังทวีปแห่งนี้เป็นจำนวนมาก ซึ่งจีนและอินเดียคือสองชาติยักษ์ใหญ่ที่ถือครองทรัพยากรอย่างมหาศาล เลยทำให้มีการคาดการณ์กันว่าทั้งสองชาตินี้จะกลายมาเป็นชาติมหาอำนาจที่สำคัญของโลก ว่ากันว่าประเทศที่ตั้งอยู่รายล้อมจีนและอินเดียก็จะได้รับประโยชน์ด้วยเช่นกัน ซึ่งเมื่อพูดถึงพม่าแล้วก็ต้องบอกว่าเป็นอีกหนึ่งประเทศที่จะได้รับประโยชน์นั้นไปเต็มๆ เพราะทิศตะวันตกของพม่าติดกับอินเดีย ทิศเหนือติดกับจีน และทิศตะวันออกติดกับภูมิภาคอาเซียน จึงทำให้พม่ามีความได้เปรียบในทางภูมิรัฐศาสตร์ แต่ในความเป็นจริงทั้งจีนและอินเดียได้เข้ามามีอิทธิพลในประเทศนี้ตั้งแต่ในอดีตแล้ว โดยอินเดียมีอิทธิพลในเรื่องพุทธศาสนาและศิลปวัฒนธรรม ส่วนจีนมีอิทธิพลในเรื่องของการเมืองการปกครอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสนับสนุนการปกครองด้วยทหาร ซึ่งจากอิทธิพลที่ได้กล่าวมาทั้งหมดนี้ ล้วนก่อให้เกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรมและสังคมที่มีเสน่ห์และเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว จึงทำให้พม่าเป็นหนึ่งในดินแดนที่นักท่องเที่ยวอยากมาเยือน

ปัจจุบันเมืองย่างกุ้งอดีตเมืองหลวงเก่า เมืองพะโคและเมืองพุกาม คือปลายทางท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมในพม่า จากข้อมูลล่าสุดของกระทรวงโรงแรมและการท่องเที่ยวของพม่า ได้เปิดเผยตัวเลขนักท่องเที่ยวในปีนี้ว่า นับตั้งแต่เดือน ม.ค.พ.ค.ที่ผ่านมา มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามายังประเทศพม่าถึง 1.5 แสนคน และจะเพิ่มขึ้นเป็น 2.9 แสนคนเมื่อถึงสิ้นปี โดยปัจจัยที่ส่งเสริมทำให้การท่องเที่ยวในพม่าเติบโต ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาการขนส่งทางอากาศ ที่เอื้อและสนับสนุนให้สายการบินนานาชาติสามารถบินตรงสู่พม่าได้มากขึ้น นอกจากนี้โรงแรมที่พักก็มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น และสามารถตอบสนองความต้องการได้หลายรูปแบบ นอกจากนี้ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวในพม่ายังเห็นตรงกันว่า การเลือกตั้งครั้งล่าสุดถูกนำเสนอในแง่บวกมากขึ้นกว่าแต่ก่อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสื่อต่างประเทศ และรวมไปถึงการปล่อยตัวนางอองซานซูจี สิ่งต่างๆ เหล่านี้ทำให้สถานการณ์ในพม่าดูผ่อนคลายลง

หากจะมองถึงโครงสร้างหลักของระบบเศรษฐกิจพม่า เราก็จะพบว่าชาวพม่าส่วนใหญ่อยู่ในภาคเกษตรกรรม เพราะพม่ามีเนื้อที่กว้างใหญ่ และสามารถใช้ประโยชน์ในทางเกษตรกรรมได้มากถึง 26 ล้านเอเคอร์ นอกจากนี้ยังมีอุตสาหกรรมป่าไม้ ซึ่งพม่ายังมีพื้นที่ป่าเหลืออยู่อีกถึง 50 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทั้งประเทศ

แต่สิ่งที่ทำรายได้ให้พม่าสูงสุดคือ ธุรกิจพลังงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งก๊าซธรรมชาติ ซึ่งในแต่ละปีพม่ามีการค้นพบแหล่งก๊าซธรรมชาติใหม่อยู่เสมอ จึงทำให้พม่าสามารถขายก๊าซธรรมชาติคิดเป็นร้อยละ 90 ของเงินลงทุนต่างชาติในประเทศ ว่ากันว่าพม่าสามารถนำก๊าซธรรมชาติขึ้นมาใช้ได้มากถึง 9 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี และมีปริมาณสำรองสูงถึง 2,460 ล้านลูกบาศก์เมตรเลยทีเดียว จึงทำให้ทุกวันนี้พม่ากลายเป็นอีกหนึ่งประเทศที่ชาติมหาอำนาจหลายชาติจับจ้องอยู่ ซึ่งในเรื่องนี้ ดร.ธนิต โสรัตน์ รองประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และเลขาธิการสภาหอการค้าไทย–พม่า ได้ให้ความเห็นกับเราว่า หากเรามองพม่าให้ลึก เราก็จะพบว่าพม่านั้นไม่ธรรมดา จากการที่พม่ามีทำเลที่ตั้งอยู่ท่ามกลางมหาอำนาจ ไม่ว่าจะเป็นจีน อินเดีย และอาเซียน จึงทำให้ในอนาคตพม่าจะกลายเป็นฮับของภูมิภาคอาเซียน ซึ่งในเวลานี้จีนได้เข้ามาขยายเส้นทางในพม่าจำนานหลายเส้นทาง นอกจากนี้ยังได้สร้างท่าเรือขนาดใหญ่ขึ้นที่รัฐยะไข่ มีชื่อว่า “ท่าเรือเจ้าผิว” ซึ่งสามารถขนส่งสินค้าจากจีนตอนใต้ไปออกทะเลอันดามันได้ ก่อให้เกิดเป็นสะพานเศรษฐกิจ แต่ลึกๆ แล้วพม่าก็ยังมีความกังวลจีนอยู่ไม่น้อย เพราะจีนมักจะเข้ามาในลักษณะของการทุ่มตลาด ไม่ได้เข้ามาผลิต แต่เอามาขาย ซึ่งเมื่อเทียบกับประเทศไทย พม่ายังไว้วางใจเรามากกว่าจีน ดังนั้นสิ่งสำคัญที่สุดคือ เราจะต้องเตรียมตัวรับมือ โดยการกำหนดจุดยุทธศาสตร์กฎหมายพิเศษเศรษฐกิจพิเศษชายแดน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างนิคมอุตสาหกรรม ซึ่งจะทำให้ไทยและพม่าเป็นฐานการผลิตร่วมกัน กล่าวคือไทยถนัดในเรื่องการผลิต ส่วนวัตถุดิบก็จะนำเข้าจากพม่า ในวันนี้หากเรามัวแต่รอช้าให้พม่าเปิดประเทศเต็มที่ เมื่อนั้นเราจะเสียโอกาส

ซึ่งเมื่อพูดถึงกรณีการปิดตัวของพม่า อาจารณ์อุกฤษณ์ ปัทมานันท์ ได้เสริมกรณีนี้กับเราว่า ชายแดนคือโอกาส และโลกก็ได้เปลี่ยนไปมาก ซึ่งจากประสบการณ์ของอาจารย์ในการที่ได้มีโอกาสพบปะพูดคุยกับผู้นำนโยบายต่างประเทศหลายๆ คนมองว่า การคว่ำบาตรของพม่านั้นเป็นเพียงการทูตระดับสูง เพราะในความเป็นจริงกลุ่มประเทศอียูและสหรัฐได้เข้าไปลงทุนในพม่าแล้ว ดังนั้นเมื่อใดก็ตามที่พม่าเปิดประเทศอย่างเต็มตัว เมื่อนั้นก็จะเกิดการแข่งขันที่สูง พม่าจึงต้องการไทยในฐานะชาติใหญ่ชาติหนึ่งในภูมิอาเซียนในการมาช่วยสร้างสมดุลทั้งทางด้านเศรษฐกิจและการเมือง ดังนั้นการปิดประเทศของพม่าที่เราเคยได้ยินมาก่อนนั้น เกิดจากการสร้างให้กลายมาเป็นจินตนาการ เพื่อสร้างมูลค่าให้กับผู้ที่เข้าไปลงทุนในพม่าได้แล้วนั่นเอง