ห้องสมุดมีชีวิตสู่3จังหวัดชายแดนใต้

เสียงตอบรับจากเยาวชนเหล่านี้เป็นการตอกย้ำถึงความต้องการของเด็กๆ ที่ต้องการให้มีแหล่งเรียนรู้สร้างสรรค์รูปแบบใหม่...

เรื่อง...พี่กันดั้ม

ไม่ว่าเหตุการณ์ความรุนแรงในภาคใต้จะเป็นอย่างไร สิ่งหนึ่งที่ไม่อาจสั่นคลอนไปได้ก็คือ ความเป็นหนึ่งเดียวของคนในชาติ และความมุ่งมั่นพัฒนาความรู้แก่คนในชาติอย่างเท่าเทียม โดยไร้ซึ่งการยึดธรรมเนียมของศาสนามาเป็นตัวกั้นแบ่งเชื้อชาติชนชั้น ห้องสมุดมีชีวิต เป็นคำนิยามง่ายๆ ของห้องสมุดแนวคิดใหม่ ที่เรียกว่าอุทยานการเรียนรู้ หรือ TK park ที่ยังคงจำกัดเฉพาะให้เด็กๆ ในเขตกรุงเทพฯ ได้สัมผัสความรู้และความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี

ในขณะที่เด็กและเยาวชนจำนวนมากในพื้นที่ห่างไกลขาดโอกาสที่จะเข้าถึงแหล่งเรียนรู้สร้างสรรค์ที่ทันสมัยดังกล่าว เพื่อเพิ่มพูนความรู้ และพัฒนาคุณภาพของตนเอง สำนักงานอุทยานการเรียนรู้ (สอร.) สังกัดสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) จึงเปิด อุทยานการเรียนรู้ยะลา ศูนย์กลางเครือข่ายแห่งแรกสู่ระดับภูมิภาค โดยมีเทศบาลนครยะลาเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบ

แม้จะตั้งอยู่ในพื้นที่เสี่ยงท่ามกลางสถานการณ์ความรุนแรงใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ แต่อุทยานการเรียนรู้ยะลาก็สามารถฟันฝ่าอุปสรรคจนสามารถเปิดให้บริการมาตั้งแต่ปี 2550 และที่นี่ถือเป็นต้นแบบของการจัดการการเรียนรู้ที่มีการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาผสมผสานกับองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่ทันสมัยได้อย่างกลมกลืน จากนั้นไม่นานก็ได้เปิดอุทยานการเรียนรู้ภูมิภาคแห่งที่ 2 จ.สตูล และ จ.สงขลา ในที่สุด

พงษ์ศักดิ์ ยิ่งชนม์เจริญ นายกเทศมนตรีเทศบาลนครยะลา บอกกับเราว่า อุทยานการเรียนรู้ยะลาเปิดโอกาสในการเข้าถึงการอ่านและการเรียนรู้สำหรับเด็กเยาวชนในพื้นที่ 3 จังหวัด ได้แก่ จ.ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส นอกจากนั้นยังมีภารกิจสำคัญคือ การดำเนินยุทธศาสตร์ในการเป็นศูนย์กลางเพื่อการกระจายองค์ความรู้เกี่ยวกับการบริหารจัดการห้องสมุดมีชีวิต และส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ให้กับหน่วยงานต่างๆ ที่สนใจในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง

สอร. ได้เป็นผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ รวมทั้งให้แนวทางการบริหารจัดการห้องสมุดมีชีวิตในทุกมิติ ได้แก่ การให้บริการหนังสือ นิตยสาร และสื่อมัลติมีเดียภายในห้องสมุด การจัดกิจกรรมบริเวณลานสานฝัน การจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ภายในห้องสมุดเด็กเล็ก การจัดกิจกรรมอบรมเพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนในพื้นที่ ซึ่งที่ผ่านมาได้รับความสนใจจากเด็กๆ ในพื้นที่เข้ามาใช้บริการและร่วมทำกิจกรรมเป็นอย่างมาก

ด.ญ.หนึ่งเดียว พยัฆโส อายุ 11 ขวบ นักเรียนชั้น ป. 5/1 โรงเรียนเทศบาล 3 (วัดศาลาหัวยาง) บอกกับพี่ๆ ว่า ที่อุทยานการเรียนรู้แห่งนี้ ทำให้เห็นความสำคัญของการศึกษา ตระหนักถึงคุณค่าของวัฒนธรรมของคนในชุมชน

“การสร้างสติปัญญา ถือเป็นการสร้างอาวุธทางปัญญาที่แท้จริง รู้สึกดีใจที่จะมีอุทยานการเรียนรู้เกิดขึ้นในพื้นที่ เพราะจะได้มีสื่อการเรียนรู้ที่หลากหลายและทันสมัยมากขึ้น” ตะวัน เผือกผ่อง ตัวแทนนักศึกษาชั้นปีที่ 1 จากมหาวิทยาลัยทักษิณ กล่าวเสริม

เสียงตอบรับจากเยาวชนเหล่านี้เป็นการตอกย้ำถึงความต้องการของเด็กๆ ที่ต้องการให้มีแหล่งเรียนรู้สร้างสรรค์รูปแบบใหม่เกิดขึ้นในพื้นที่ เพื่อที่พวกเขาจะได้ใช้พื้นที่ได้อย่างสร้างสรรค์ และเก็บเกี่ยวความรู้จากสื่อการเรียนรู้ที่หลากหลายและทันสมัย รวมทั้งเป็นแหล่งรวมกิจกรรมสร้างสรรค์ ก่อเกิดประโยชน์ให้กับเด็กในชุมชน ที่เรียกว่า “อุทยานการเรียนรู้ ” หรือที่เราอาจเรียกอีกอย่างว่า “แหล่งมั่วสุมทางปัญญาของชุมชน” ก็ว่าได้