ผู้ที่ลูกต้องเลี้ยงดู

โบราณกล่าวว่า พระคุณของแม่มีมากมายมหาศาล เรียกว่า ถ้าจะเอาท้องฟ้ามาเป็นแผ่นกระดาษ เอาแผ่นดินมาเป็นหมึก

โดย.อ.ตุ้ย วรธรรม 

เอาน้ำในมหาสมุทรมาเป็นน้ำละลายหมึก และเอาภูเขาสิเนรุสูงเสียดฟ้ามาเป็นปากกาจดจารจารึกพระคุณของท่าน ก็ไม่สามารถบันทึกได้หมด

เป็นคำอุปมาอุปไมยที่บรรยายได้เห็นภาพความเป็นจริงมากครับ เพราะแม่มีพระคุณต่อลูกมากสุดที่จะนับ สุดที่จะประมาณ สุดที่จะพรรณนาได้

แม่มีพระคุณต่อลูกอย่างไรบ้าง เชื่อว่าเป็นสิ่งที่ลูกทุกคนคงสัมผัสรู้ได้ ด้วยกายและใจของตน ขึ้นอยู่กับว่าลูกคนไหนจะสัมผัสรู้พระคุณท่านได้อย่างแท้จริง เพราะลูกก็มีทั้งดีและทำไม่ดีต่อแม่

ผมขอนำคำพรรณนาพระคุณแม่ที่มีอเนกประการ จากงานเขียนเรื่อง มงคล 38 ของ พระธรรมธีรราชมหามุนี (โชดก ญาณสิทฺธิ ป.ธ.9) อดีตพระอาจารย์ใหญ่ฝ่ายวิปัสสนาธุระ วัดมหาธาตุฯ ท่าพระจันทร์ มาฝาก

ท่านว่า แม่ (รวมถึงพ่อ) มีพระคุณต่อลูกสุดที่จะประมาณได้ เช่น เมื่อท่านปรารถนาอยากมีลูก อยากให้ลูกของตนเกิดมาเป็นคนดี ก็พากันไปไหว้วอนเทวดาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ พากันถามฤกษ์ยาม ฤดู ปี ที่ลูกเกิด

เป็นหญิงแพ้ท้อง เป็นหญิงที่มีใจดีต่อลูก ต้องเลี้ยงบริหารครรภ์อย่างดี ชนิดริ้นไม่ให้ไต่ ไรไม่ให้ตอม เวลาจะคลอดก็ลำบากสุดแสนทรมาน บ้างเลือดตกยางออก บางรายพิการ บางรายถึงกับตายเพราะลูกก็มี บางรายต้องผ่าตัด

นอกจากนี้ ยังคอยปลอบโยนลูกที่กำลังร้องไห้ด้วยน้ำนม ด้วยเพลงกล่อม ด้วยเครื่องกก คือ อวัยวะของตนให้ลูกได้รับไออุ่นจากการสัมผัสอวัยวะของแม่ คอยระวังไม่ให้ฝน ลม แดด ถูกลูกน้อย เพราะกลัวไม่สบาย พยายามปกป้องดูแลรักษาไว้อย่างดี ทั้งหาทั้งคุ้มครองปกป้องทรัพย์สมบัติของตนไว้เพื่อลูก นอกจากนี้ท่านได้รับความลำบากในการเลี้ยงดูลูกต่างๆ นานาประการ

แม่เป็นพระพรหมของลูก เพราะจิตใจท่านเต็มเปี่ยมด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ไม่เคยอิจฉาลูก เป็นเทวดา เป็นอาจารย์ เป็นพระของลูก เป็นผู้ที่อนุเคราะห์ลูกด้วยปัจจัยสี่

ห้ามลูกไม่ให้ทำความชั่ว แต่สอนลูกให้ตั้งมั่นอยู่ในความดี ทั้งส่งเสริมสนับสนุนให้ลูกได้ศึกษาศิลปวิทยาต่างๆ หาสามีภรรยาที่เหมาะสมกันให้ พร้อมกับมอบทรัพย์สมบัติให้ในเวลาที่สมควร

นี่คือพระคุณแม่ส่วนหนึ่งที่ท่านยกมา

ในมาตาปิตุคุณสูตร พระพุทธเจ้าได้ตรัสถึงการตอบแทนพระคุณแม่ว่า หากลูกจะให้แม่นั่งบนบ่าขวา ให้พ่อนั่งบนบ่าซ้าย แล้วทั้งสองท่านถ่ายอุจจาระปัสสาวะลงบนบ่าลูก

โดยลูกเป็นผู้เช็ดให้ หาอาหารน้ำมาป้อนให้ กระทั่งท่านตายหรือกระทั่งจนลูกตายไป ก็ไม่สามารถจะตอบแทนพระคุณค่าข้าวป้อน น้ำนม ที่ท่านได้ถนอมกล่อมเลี้ยงมา

กระทำขนาดนั้นยังไม่สามารถที่จะตอบแทนพระคุณที่ท่านเลี้ยงมาได้หมด แต่การตอบแทนพระคุณของท่านก็เป็นสิ่งที่ลูกต้องทำต่อไป และต้องทำให้ดีที่สุดสุดความสามารถด้วยความนอบน้อม

หลวงพ่อพระธรรมธีรราชมหามุนี กล่าวว่า การบำรุงมารดาบิดานั้นสามารถทำได้ 2 อย่าง คือ การบำรุงภายนอก กับ การบำรุงภายใน

การบำรุงภายนอก ได้แก่ การนอบน้อมด้วยกาย การแสดงความเคารพด้วยวาจา การสักการะด้วยข้าวต้ม ข้าวสวย เครื่องดื่ม เสื้อผ้า ที่อยู่ น้ำร้อน น้ำเย็น ล้างเท้า นวด ทาด้วยน้ำมัน เป็นต้น ปรนนิบัติด้วยหยูกยาในยามไม่สบาย ช่วยทำกิจการงานของท่าน

ส่วนการบำรุงภายใน ท่านว่า ด้วยการดำรงวงศ์ตระกูลของท่านให้ดี ประพฤติตนสมควรที่จะรับทรัพย์มรดก รักษาน้ำใจท่านให้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ ชักนำท่านให้ตั้งอยู่ในคุณงามความดี ให้ตั้งอยู่ในศรัทธา ในศีล ชักนำท่านให้ได้ฟังธรรม และชักนำให้ได้ปฏิบัติธรรมเจริญสมถะและวิปัสสนากรรมฐาน

12 ส.ค. ที่จะถึงนี้ วันแม่แห่งชาติ ลูกทั้งหลายคิดที่จะทำอะไรเพื่อแม่ได้ชื่นใจหรือยังครับ