ให้...กันมากขึ้นคืนความสดชื่นแก่คนไทย

โครงการพัฒนาดอยตุงฯ มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์ จัดโครงการให้...กันมากขึ้น เพื่อคืนความสดชื่นให้แก่คนไทยด้วยการให้ต้นไม้น้อย โครงการแรกให้ต้นกาแฟกว่า 3,000 ต้น แก่ผู้ที่สนใจนำกลับไปปลูกประดับบ้านเพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียว เพื่อความเพลิดเพลิน ผ่อนคลายจิตใจ ด้วยความหวังที่จะช่วยสร้างความชุ่มชื่นให้สังคมไทยกลับมามีรอยยิ้มให้กันอีกครั้ง

โครงการที่สองคือให้ต้นกล้วยแก่ชุมชนใน 62 หมู่บ้าน ใน อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย เนื่องจากระยะ 45 ปีที่ผ่านมาทางภาคเหนือของไทยมีปัญหาเรื่องไฟไหม้ป่ามากความเสียหายรุนแรง ไฟป่าเกิดขึ้นเฉลี่ยประมาณปีละ 63 ครั้ง เสียหายรวมกว่า 2,900 ไร่ เมื่อปี 2550 เสียหายมากที่สุดถึง 1,900 ไร่ เหตุเพราะป่าอากาศแห้ง ฝนแล้ง ชาวบ้านเผาป่าถางไร่ ขี้บุหรี่ ช่วงหลังๆ พบว่าไฟไหม้ป่าเกิดจากมนุษย์มากกว่าจากธรรมชาติ

ปลูกกล้วยป้องกันไฟป่า...

โครงการพัฒนาดอยตุงฯ จึงร่วมมือกับฝ่ายปกครอง อ.แม่ฟ้าหลวง และสถานีควบคุมไฟป่าในพื้นที่โครงการพัฒนาดอยตุง ได้จัดตั้งศูนย์อำนวยการร่วมป้องกันและแก้ปัญหาไฟป่า เพื่อเฝ้าระวังและป้องกันไฟป่าในเขตพื้นที่โครงการ 62 หมู่บ้าน สร้างแนวกันไฟความยาว 62 กิโลเมตร คิดเป็นพื้นที่เกือบ 500 ไร่ ทำให้ไฟป่าลดลงเหลือเพียงปีละ 20 ครั้ง ความเสียหายลดลงเหลือเพียง123 ไร่

ดร.ธนพงศ์ ดวงมณี วิศวกรด้านสิ่งแวดล้อม ของโครงการพัฒนาดอยตุง มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง กล่าวว่า ก่อนมีโครงการป้องกันไฟป่านั้น ทุกๆ ปี หลังจากไฟไหม้ป่าไปแล้ว ทางศูนย์จะต้องเสียเงินเป็นจำนวน 3 แสนบาท ในการดูแลทำแนวกันไฟ และชาวบ้านก็จะเดือดร้อนจากการสูญเสียพืชไร่ สูญเสียสัตว์เลี้ยง

หลังจากเริ่มได้ผลดีจากการป้องกันไฟป่า ดอยตุงจึงเพาะปลูกต้นกล้วยมากขึ้นนับแสนต้น เพื่อแจกจ่ายชาวบ้านให้ไปปลูกเพื่อเป็นแนวป้องกันไฟเปียก เพราะกล้วยเป็นพืชที่มีน้ำในกาบใบสะสมอยู่มากทำให้ไหม้ไฟได้ยากกว่าต้นไม้ทั่วไป และยังสามารถเจริญเติบโตได้ดี ไม่ต้องดูแลมาก แถมผล ดอก และใบ ยังใช้ประโยชน์ได้มาก กาบใบไปทำเป็นอาหารหมู เพราะโครงการพัฒนาดอยตุงก็ส่งเสริมการเลี้ยงหมูพันธุ์เหมยซานแก่ชาวบ้าน

ลูกกล้วยเอาไปบริโภคหรือจะขาย จะแปรรูปก็ได้ พันธุ์กล้วยที่แจกเป็นกล้วยน้ำว้าพันธุ์เหลืองนวล ลูกมีรสชาติหวานอร่อยไม่มีเมล็ด เป็นการสร้างรายได้ให้แก่ชาวบ้านในพื้นที่ และเพื่อเป็นการรักษาป่าให้คงความเขียวขจีไว้ได้ เพราะคนกับป่าอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน

หาพลังงานทดแทน...

นอกจากนี้ ยังมีโครงการเรื่องสิ่งแวดล้อมดูแลให้ครบวงจรในเรื่องของการแยกขยะ โดยจัดตั้งศูนย์ขยะ เนื่องจากที่โครงการพัฒนาดอยตุงฯ มีขยะถึงวันละ 500 กิโลกรัม เดิมทีไปรวมที่บ่อขยะแล้วฝัง แต่ตอนนี้จะแยกขยะมากขึ้นอะไรที่ขายได้ก็ขาย ที่ย่อยสลายได้ก็ไปทำปุ๋ยหมักเพื่อทำแก๊สชีวภาพ เพื่อทำแก๊สใช้เองในโครงการซึ่งเป็นโครงการนำร่องที่ได้ผลดี กำลังจะพัฒนาไปสอนชาวบ้านให้มีแก๊สใช้จากขยะ

รวมทั้งกำลังศึกษาการใช้พลังงานทดแทนจากใบสน เนื่องจากพื้นที่ป่าภาคเหนือมีต้นสนอยู่เป็นจำนวนมาก เวลาที่ใบสนแห้งแล้วไม่ได้ไปเก็บกองรวมไว้นานๆ อาจจะเป็นเชื้อเพลิงที่ดีเวลาที่ไฟไหม้ป่า แล้วใบสนเมื่อทับถมบนหน้าดินนานใบสนมีความเป็นด่าง จะทำให้ดินเปรี้ยวเวลานกถ่ายมูลหรือเกสรของดอกไม้ร่วงหล่น ก็จะเติบโตยากเพราะดินเปรี้ยวทำให้ต้นไม้เล็กๆเติบโตลำบาก

จากการวิจัยพบว่าในใบสนนั้นมีน้ำมันอยู่มาก เมื่อนำมาสกัดสามารถให้น้ำมันได้ และใบแห้งให้ความร้อนเป็นเชื้อเพลิงได้ดี พื้นที่ อ.แม่ฟ้าหลวง และบริเวณโดยรอบมีป่าสนอยู่มากถึง 8,000 ไร่ มีใบสนร่วงหล่นมากถึงวันละ 300 ตัน จึงมีโครงการนำใบสนแห้งไปบดเพื่อเอาไปใส่เป็นเชื้อเพลิง เป็นแก๊สชีวมวลใช้เป็นเชื้อเพลิงหุงต้ม โดยให้ชาวบ้านเก็บใบสนแห้งมาขายแก่โครงการเพื่อสร้างรายได้ และการเก็บใบสนแห้งยังช่วยป้องกันไฟป่าให้น้อยลงเพราะใบสนแห้งติดไฟง่าย การเก็บใบสนก็เท่ากับขาดเชื้อไฟไปได้มาก