‘ซาไก’ ใจกว้างปันเมียให้เพื่อน

วันก่อนกรมการปกครองพาผู้สื่อข่าวจากส่วนกลางไปเยี่ยมชมการปฏิบัติหน้าที่ของเหล่า อส.ท่องเที่ยว ใน จ.สตูล

โดย...ภควิตา อัจจาธร

วันก่อนกรมการปกครองพาผู้สื่อข่าวจากส่วนกลางไปเยี่ยมชมการปฏิบัติหน้าที่ของเหล่า อส.ท่องเที่ยว ใน จ.สตูล จำนวนนับร้อย ซึ่งแต่ละคนก็มีอาชีพเป็นของตนเอง แต่ด้วยใจรักและอยากทำคุณประโยชน์ให้กับสังคมจึงมาสมัครเป็น อส.

“ลุงคนึง จันทร์แดง” หรือที่เรียกกันคุ้นปากว่า “ป๋านึง” เป็นประธาน อส.ท่องเที่ยว อ.มะนัง ที่คอยให้ข้อมูลและตอบข้อซักถามต่างๆ เพราะป๋านึงเป็นผู้อาวุโสและยังกว้างขวางด้วย ความที่เป็นทั้งประธานชมรมล่องแก่ง อ.มะนัง และประธานการท่องเที่ยวของอำเภอนี้

ช่วงที่ขึ้นไปเที่ยวถ้ำภูผาเพชรนี้ ป๋านึงไม่ได้มาคนเดียว ยังพา “กำนันไข่” และพรรคพวกซาไกอีกหลายคนมาด้วย พร้อมกับโชว์การเป่าลูกดอกให้เห็นกันจะจะว่าหนุ่มซาไกนั้นเจ๋งขนาดไหน ใครชี้ลูกโป่งใบไหน หนุ่มซาไกเป่าถูกตรงเป้าไม่มีพลาด แตกเป็นว่าเล่น แม่นจริงๆ

ไหนๆ มาเจอซาไกสักที มาฟังจากปาก “ป๋านึง” กันดีกว่า แล้วจะรู้ว่าเดี๋ยวนี้ซาไกเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจท่องเที่ยวใน จ.สตูลแล้ว

ซาไกไม่โกหก

“ก่อนผมจะบุกเบิกถ้ำภูผาเพชร ที่นี่เป็นพื้นที่สีแดง ทางรัฐบาลใช้เครื่องบินมาปราบปรามคอมมิวนิสต์ประมาณปี 2514-2517 จนถึงปี 2525 ก็หยุด พวกซาไกก็ล้มตายไปเยอะ เขาก็เริ่มถอยออกมาหาคน ก็เริ่มรู้จักกับผมตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ผมชอบเป็นผู้ให้เวลาเจอกันที่ไหนผมก็ให้เงินให้ของ หลังจากนั้นผมไปบุกเบิกถ้ำภูผาเพชร ผมก็ไปขอเมียให้พวกซาไก จัดงานแต่งงานวันวาเลนไทน์แต่งหน้าถ้ำภูผาเพชร

ชอบให้เรียก ‘มานิ’

วิถีชีวิตของพวกซาไกยังเหมือนเดิม ใช้ชีวิตในป่าเหมือนเดิม ที่นอนเหมือนเดิม แต่ต้องการเงินซื้อของ ใส่เสื้อผ้าเหมือนเรา ส่วนใหญ่ได้จากการบริจาค ที่ผมเอาเขามาเลี้ยงไว้เพราะเผื่อว่าในอนาคตป่าหมดพวกเขาจะเป็นภาระต่อสังคม กลุ่มที่ขับรถเครื่องเป็นก็จะขับรถเครื่อง คนที่ขับไม่เป็นก็จะมีคนพยายามดึงออกมาข้างนอกเป็นเครื่องมือของคนที่ไม่หวังดี

เขาไม่ชอบให้คนเรียกซาไก ชอบให้เรียกว่า ‘มานิ’ มากกว่า มานิ หมายถึง คนป่าหรือชาวป่า ที่ผ่านมาถ้าเขาไม่เดือดร้อนจะไม่เคยขอร้องใคร ฝนตกฟ้าร้องแดดออกน้ำท่วมไม่เดือดร้อนไม่เคยขอร้องให้ใครช่วย

ซาไกสวมบทนักล่า ‘นิ่ม’

ที่บ้านเขาจะเรียกว่าทับ เอาไม้ 2 อันปัก แล้วเอาใบไม้มาทับๆ ทำที่นอน เวลาเขานอนจะเอาเพิงทับแล้วเอาเท้าไปไว้ข้างใน ลูกเขาก็คลอดเองไม่ต้องไปโรงพยาบาล

ยาสมุนไพรของเขาเรียกไอ้เหล็ก บางชนิดเขาเอามาผูกเอวแก้ปวดดีมาก ของดีอีกอย่างหนึ่งคือน้ำผึ้ง เวลาหน้าน้ำผึ้งเขาจะนำน้ำผึ้งมาขาย

บางพวกที่ออกมาอยู่กับคนคือพวกที่ไม่กลัวคน กลุ่มที่กลัวคนก็ยังเหมือนเดิม มีคนหนึ่งชื่อกำนันไข่ก็ติดต่อกับผู้คน ถ้าใครขึ้นไปแล้วไม่มีกำนันไข่ไปด้วยเขาจะวิ่งเข้าทับกันหมด กำนันไข่พูดไทยได้ ลูกๆ เขาพูดไทยได้ทุกคน

ถ้าจะให้เขาถ่ายรูปด้วยเขาก็จะถ่ายด้วย แล้วก็ให้เงินเขาก็จะเอาเงินไปซื้อข้าวสาร เพราะของป่าเริ่มหายากแล้ว เขาจะอยู่ไม่เป็นที่ แต่พวกกำนันไข่จะอยู่กันเป็นที่ เพราะผมไปขอหน่อกล้วยจาก อ.มะนัง หามะพร้าว หาดีปลีให้ปลูก เพื่อให้เขาได้ทำมาหากินเพราะถ้าไม่ทำอย่างนี้ ผมเชื่อว่าอีกหน่อยเขาจะเป็นภาระของสังคม

กลุ่มที่ขับรถเครื่อง เวลาตำรวจโบกมือให้จอด เขาจะไม่จอดเพราะว่าเขาไม่รู้จัก บางกลุ่มมีคนให้ที่เขา เขาก็จะอยู่กับที่เป็นคนกรีดยาง บางกลุ่มหาตัวนิ่มขายเพราะได้ราคาดีกิโลกรัมละ 2,500 บาท เขาเป็นนักล่าที่เก่งมาก เขารู้หมด ถ้าหน่วยราชการไม่สนใจ ผมกลัวพวกที่ไม่หวังดีให้เขาไปค้ายาบ้า ซื้อปืนให้เขาไปล่าสัตว์ ไปตัดต้นไม้ น่ากลัวมาก

ลุ้นตั้งนามสกุล ‘ศรีมะนัง’

เท่าที่ผมดูวิถีชีวิตเขาคงไม่เปลี่ยน ที่จะเปลี่ยนก็มีวัยรุ่นไม่กี่คน คนที่อยู่กับผม เหล้าไม่กิน บุหรี่ไม่สูบ ส่วนตัวกำนันไข่มีเมีย 3 คน ลูก 15 คน แต่ตอนนี้เหลือคนเดียว เพราะให้เพื่อนไปหมด ถ้าใครมีเมียหลายคนแล้วมีคนอื่นมาชอบก็ให้ไป เขาจะเป็นแบบนั้น ส่วนใหญ่เป็นเครือญาติกัน คนกลุ่มนี้มีข้อเสีย คือ ขี้อาย กลัวคน ถ้าเขาไม่ขี้อายผมจะฝึกอะไรให้เขาอีกหลายอย่าง เพื่อให้เขาหาเงินไปเลี้ยงครอบครัว

เรื่องตำแหน่งกำนันไข่นั้น เขาแต่งตั้งกันขึ้นมาเอง ท่านนายอำเภอคนปัจจุบันให้เจ้าหน้าที่ของอำเภอมาทำประวัติ ผมแนะนำว่าถ้าเขาอยู่ฝั่งมะนังน่าจะให้ใช้นามสกุลศรีมะนัง เพื่อว่าเวลาไปที่ไหน ถ้าเขาหลงไปจะได้ทราบว่ามาจากมะนัง

ถ้าใครมาที่โฮมสเตย์ผม จะให้ซาไกโชว์การเป่าลูกดอก สิ่งที่ผมประทับใจพวกซาไก คือ เขามีความจริงใจที่สุด”