เมื่อเด็กชาย เอลนินโญ กำลังกลับมา

ปัญหาสภาวะอากาศทั้งหมดทั้งมวลในโลกนี้ ล้วนเกิดขึ้นจากน้ำมือมนุษย์อย่างนั้นหรือ คำถามนี้ยังต้องใช้เวลาในการค้นหาคำตอบต่อไป

โดย.. โยธิน อยู่จงดี ภาพ ไม่มีเครดิต

ปัญหาสภาวะอากาศทั้งหมดทั้งมวลในโลกนี้ ล้วนเกิดขึ้นจากน้ำมือมนุษย์อย่างนั้นหรือ คำถามนี้ยังต้องใช้เวลาในการค้นหาคำตอบต่อไป ท่ามกลางกระแสกรีนและโลกจะถึงกาลอวสานในปี 2012 ทุกอย่างเริ่มมาพร้อมๆ กัน ไปตามคำคาดการณ์จนหลายคนเริ่มจะเชื่อในเรื่องวันอวสานของโลกกลายๆ แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าสิ่งเหล่านี้จะเป็นจริง แต่ความจริงแท้แน่นอนที่เราประจักษ์มาช้านานก็คือ สภาวะอากาศในโลกของเราถูกควบคุมโดยเด็กจอมซน 2 นาม “เอลนินโญ” (El Nino) และ “ลานิญา” (La Nina)

สองเด็กซนผู้คุมฟ้าดิน

คนไทยเรารู้จักปรากฏการณ์ เอลนินโญ ในภาษาสเปนจะแปลว่าเด็กชาย และ ลานิญา แปลว่า น้องของเอลนินโญ เด็กทั้งสองคนคือปรากฏการณ์ที่แตกต่างกันในสภาวะภูมิอากาศของโลก เอลนินโญจะนำความแห้งแล้งเข้าสู่แผ่นดิน และลานิญาจะนำน้ำฝนปริมาณมหาศาลตกท่วมเมืองต่างๆ ของโลกอย่างสนุกสนาน เด็กทั้งสองคนนี้จะสลับกันทำหน้าที่ คนหนึ่งพักและอีกคนหนึ่งเล่นจนหมดแรง จากนั้นเด็กทั้งสองคนจะนั่งพักด้วยกันและปล่อยให้เอนโซ ซึ่งเป็นชื่อเรียกภาวะปกติและเป็นคำผสมระหว่าง เอลนินโญ กับลานิญา พักให้เรามนุษย์ได้ทำกิจกรรมเป็นปกติไปอีกระยะหนึ่ง

โดยปกติแล้วเวลาเกิดปรากฏการณ์ เอลนินโญ และลานิญา จะเกิดขึ้นทุก 2-4 ปี และแต่ละครั้งจะเกิดนานประมาณ 1 ปี หรือโชคร้าย เด็กจอมซนจะเล่นสนุกยาวถึง 2 ปีที่ผ่านมา เด็กน้อยลานิญาเพิ่งจะกลับไปพักผ่อนอย่างแน่นอนแล้วเมื่อประมาณเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมา

เกิดถี่และรุนแรงกว่าเดิม

จากข้อมูลที่ได้รับจากเจ้าหน้าที่ของกรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่า สภาวะอากาศในประเทศไทยตอนนี้ อุณหภูมิน้ำทะเลที่เกิดขึ้นถือว่าอยู่ในภาวะปกติ แต่ในระบบชั้นบรรยากาศยังคงมีบางส่วนที่สอดคล้องกับภาวะลานิญาหลงเหลืออยู่ แต่ในขณะนี้ถือได้ว่าเรากำลังอยู่ในภาวะปกติ อย่างน้อยๆ ไปอีกประมาณ 2-3 เดือน หรือไปจนถึงต้นปีหน้า ซึ่งเป็นสิ่งที่คาดการณ์ได้ยาก ต้องคอยติดตามข้อมูลข่าวสารที่เกิดขึ้นและเตรียมรับมืออยู่ตลอดเวลา

“สิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบันเราจะคาดเดาสภาวะอากาศได้ยากมากขึ้น เพราะปรากฏการณ์เอลนินโญ และปรากฏการณ์ลานิญาจากที่เราเคยศึกษามาว่าจะเกิดวนรอบ เรากลับพบว่าทั้งสองปรากฏการณ์นั้นมาเร็วกว่า เอลนินโญปกติจะมาประมาณ 34 ปีเกิดครั้ง เหลือประมาณปีครึ่งต่อครั้ง ส่วนลานิญา จากประมาณ 4-6 ปีครั้ง เป็น 2 ปีครึ่งต่อครั้ง สิ่งเหล่านี้จะทำให้โลกของเราเจอภาวะแห้งแล้งและน้ำท่วมเร็วกว่าปกติ หรือเกิดเฉลี่ยแทบทุกปีก็ว่าได้” รศ.ดร.ธนวัฒน์ จารุพงษ์สกุล อาจารย์ประจำคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายถึงปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในบ้านเรา

ดังนั้นสิ่งที่เราควรเตรียมพร้อมก็คือ การติดตามข้อมูลสภาวะอากาศ เพื่อรับมือกับภัยพิบัติ รวมทั้งวางแผนผลผลิตทางการเกษตรเอาไว้ ไม่อย่างนั้นเราจะเกิดปัญหาด้านผลผลิตทางการเกษตร ถูกทำลายมูลค่านับพันล้านในอนาคต

สิ่งที่เกิดขึ้นในยุคปัจจุบัน

พายุทรายขนาดยาวกว่า 160 กม. ความสูงประมาณ 3 กม. ซึ่งเป็นความสูงกว่ายอดดอยอินทนนท์ในประเทศไทย พัดเข้าสู่เมืองฟินิกซ์ ซึ่งเป็นเมืองเอกของรัฐแอริโซนา เมื่อวันที่ 5 ก.ค.ที่ผ่านมา ด้วยความแรงลมกว่า 100 กม./ชม. ซึ่งเป็นพายุทรายขนาดใหญ่ และมีความรุนแรงมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของเมืองตั้งแต่มีการสร้างเมืองมา

ผลของพายุทราย ทำลายระบบไฟฟ้าของเมืองอย่างสิ้นเชิง เกิดไฟไหม้ในหลายจุด ทรัพย์สินประชาชนถูกทำลายไม่ต่างจากอสูรกายพิโรธเข้าทำลายเมืองเหมือนในภาพยนตร์ ในขณะเดียวกันอีกซีกโลกในดินแดนทะเลทรายพื้นที่ร้อนและแห้งแล้งที่สุดของโลก ประเทศชิลี เกิดหิมะตกหนักหนากว่า 2 ฟุต ทุกอย่างในโลกกลับตาลปัตรอย่างไม่น่าเชื่อ

มองกลับมาที่ประเทศไทยของเราบ้าง น้ำท่วมอย่างหนักที่ จ.น่าน ส่งผลให้ดินถล่มถนนถูกตัดขาดในพื้นที่สูง จ.นครราชสีมา เกิดน้ำท่วม อย่างที่ไม่เคยคาดคิดมาก่อน และต้นเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา ประเทศไทยเจอกับลมหนาวพัดยาวนานเกือบ 2 สัปดาห์จนอดคิดไม่ได้ว่า สงกรานต์ปีนี้เราจะได้สาดน้ำท่ามกลางลมหนาว

เวลานี้ฤดูฝนของเรามาเร็วกว่าปกติ เกษตรกรหลายรายกำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายด้านผลผลิต แมลงศัตรูพืชที่มาก่อนเวลาอันควร

อย่างไรก็ตาม เวลานี้เรายังอยู่กับภาวะปกติตามฤดูกาลที่ควรจะเป็น เรามีความเสี่ยง 9 เปอร์เซ็นต์ที่ลานิญาจะกลับมา และอีก 7 เปอร์เซ็นต์จะกลายเป็น เอลนินโญ ในช่วงต้นปีหน้า แต่ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้นกับโลกของเรา จะเป็นภาวะโลกร้อนหรือปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ที่เกิดขึ้นเป็นปกติ เพราะขณะนี้กรมอุตุนิยมวิทยาทั่วโลกนอกจากจะรายงานสภาพอากาศโดยทั่วไปแล้ว ยังมีการรายงานการเฝ้าระวังความเคลื่อนไหวของเอลนินโญ และลานิญาแทบทุกสัปดาห์ ถ้าเราดูเปอร์เซ็นต์ความเป็นไปได้ เราก็ยังไม่รู้เลยอะไรจะจบ และเริ่มปรากฏการณ์ไหนอย่างแท้จริง

สิ่งที่เราควรทำในเวลานี้ก็คือ โลกของเราไม่ได้มีแค่เรื่องของมนุษย์ที่เราต้องศึกษา บางครั้งคำตอบทางธรรมชาติอาจอยู่ใกล้ตัวกว่าที่เราคิด เราควรเรียนรู้การอยู่ร่วมกับธรรมชาติ และศึกษาพลังอันน่าพิศวงในวัฏจักรทางธรรมชาติให้ดี เพราะสิ่งเหล่านี้จะเป็นประโยชน์ต่อเราในอนาคต และที่สำคัญที่สุดเรื่องของการประหยัดพลังงานสิ่งเล็กๆ ที่เราช่วยโลกได้ง่ายเพียงแค่เราใส่ใจโลก เหมือนกับใส่ใจคนที่เรารักก็พอ