จินตนาการสมมติในภาพเหมือน

ภาพเหมือนภาพนั้นและอีกหลายๆ ภาพ เกิดจากการจินตนาการของชายหนุ่มผู้เป็นทั้งนักเขียนและศิลปินอิสระ

โดย...วิชช์ญะ ยุติ

ภาพเหมือนภาพนั้นและอีกหลายๆ ภาพ เกิดจากการจินตนาการของชายหนุ่มผู้เป็นทั้งนักเขียนและศิลปินอิสระ

ทั้งหมดคือจินตนาการของ “ปราบดา หยุ่น” ซึ่งสะท้อนผ่านภาพเหมือนที่เขาสมมติมันขึ้นเอาเองตามความรู้สึก

เครื่องพิมพ์ดีดแป้นหนาสมัยคุณแม่ยังสาว โทรทัศน์มีปุ่มมือหมุนปรับช่องสัญญาณ เครื่องเล่นแผ่นเสียงรุ่นลายคราม เครื่องบันทึกเสียงระบบแมนนวลทุกขั้นตอน ล้วนเป็นสิ่งที่ปราบดาสมมติ

ใช่ที่เห็นและเป็นอยู่ คือภาพเหมือนในจินตนาการอันมาจากการสมมติ

ผลงานชุดนี้ ปราบดาใช้ชื่อว่า “ภาพเหมือนของอุปกรณ์สมมติ” โดยไม่ได้ระบุเจาะจงว่าวัตถุที่อยู่บนเฟรมคืออะไรกันแน่ เพราะด้วยรูปทรงที่ไม่ชัดเจน มันพร้อมสามารถจะตีความเป็นอุปกรณ์นั่นนู่นนี่ได้อีกมาก

มายตามแต่จินตนาการของผู้ชม

ที่สำคัญ ปราบดายังใช้โทนสีเป็นตัวเล่าเรื่องราว ทว่าก็ไม่มีขอบเขต หรือกรอบกั้น เพื่อบ่งบอกว่านัยแห่งสีสันนั้นจะให้อารมณ์อันใดต่อวัตถุสมมติชิ้นดังกล่าว

ความหมายของภาพแต่ละชิ้นจึงค่อนข้างเปิดกว้างในการตีความ ทำให้ผู้ชมสนุกกับการค้นหาคำตอบที่ปราบดาซุกซ่อนไว้ แน่นอนคำตอบของคุณก็อาจไม่ตรงกับคำตอบของปราบดา หรืออาจจะใกล้เคียงบ้าง แต่คงไม่เป๊ะเช่นจินตนาการของเขา

ใจจริงปราบดามุ่งมั่นจะทำงานประติมากรรม แต่ดูเหมือนทุกอย่างยังไม่เอื้ออำนวยให้ เขาเลยขอคั่นจังหวะชีวิตด้วยงานเพนต์ที่เล่นกับนามธรรม ซึ่งผสมผสานสิ่งที่สัมผัสได้ในสังคม

“ปกติผมก็ชอบงานนามธรรมอยู่แล้วนะ แต่พักหลังๆ ก็อยากนำเรื่องนามธรรมมาผสมผสานกับสิ่งที่เราสัมผัสได้ คือเวลาที่ผมนั่งดูอุปกรณ์ หรือเครื่องจักรสมัยก่อน มันมักจะออกแบบเพื่อมาเล่นกับสี หรือรูปทรง ถ้าไม่มองว่ามันคืออุปกรณ์ที่มีฟังก์ชันการใช้งาน ผมก็จะรู้สึกกับรูปร่าง ลักษณะ หรือบุคลิกของมันได้จริง มันก็เหมือนงานศิลปะนามธรรมชิ้นหนึ่ง”

สีอะครีลิกสดใสถูกแต่งแต้มลงบนเฟรม ก่อเกิดเป็นภาพอุปกรณ์บางอย่าง ปราบดายืนกรานทุกชิ้นมาจากการสมมติ เขาสมมติโดยไม่มีวัตถุจริงวางอยู่ตรงหน้า คงจะมีบ้างแหละที่เมื่อครั้งวัยเยาว์มันอาจแวบผ่านสายตา แล้วสมองน้อยๆ ของเขาก็จดจำไว้

ภาพอุปกรณ์ต่างรูปทรงต่างสีสัน ปรากฏให้ผู้ชมได้ลองจินตนาการ ไม่ถึงขั้นต้องปีนบันไดไต่ลวดสลิง ให้เดาจากรูปทรงก็พอเดาออก ส่วนว่าจะเป็นอะไรนั้นสุดแต่จินตนาการอันสร้างสรรค์ของแต่ละคน

“แทนที่จะวาดภาพเป็นสีเป็นเส้นอย่างเดียว ผมก็นำความเป็นรูปร่างมาเล่า ซึ่งในตัวมันเองก็ยังมีความเป็นนามธรรมอยู่ เพราะสิ่งที่ผมวาดขึ้นมันไม่ใช่ของจริง ไม่ได้เป็นอุปกรณ์จริงๆ ทุกชิ้นมันมาจากจินตนาการและการสมมติของผม ทำให้กลิ่นอายนามธรรมยังเจือปนอยู่ในภาพแต่ละภาพ โดยใช้คู่สีมาเป็นจุดสนใจไปพร้อมกับรูปทรง อย่างคู่สีนี่ผมก็ชอบที่จะนำมาใช้ คู่สีที่ตัดกัน คู่สีที่กลมกลืน คู่สีที่ขัดแย้ง ผมว่ามันมีนัยทางศิลปะนะ”

“ภาพเหมือนของอุปกรณ์สมมติ” อาจเป็นผลงานที่ปราบดาไม่ได้มีคอนเซปต์ในแง่ความหมายสักเท่าไหร่ หากแต่จะมุ่งคอนเซปต์ไปที่เพื่อความงามเชิงทัศนศิลป์มากกว่า เช่น พื้นผิว สีสัน รูปทรง ซึ่งเจ้าตัวก็ยอมรับว่าต่างจากการเขียนหนังสือ หรือเขียนบทภาพยนตร์ ที่ต้องเชื่อมโยงกับสังคมอย่างเลี่ยงไม่พ้น

ถ้าใครเคยดูงานเก่าๆ ของปราบดา ก็น่าจะคุ้นชินกับบุคลิกลักษณะเฉพาะ ยิ่งเรื่องความน้อยๆ หรือมีขอบเขตบางอย่าง เป็นต้นว่า ไม่เลอะเทอะเกิน ไม่เรียบร้อยมาก ใช้สีน้อยๆ ง่ายๆ เรียบๆ หรือความรู้สึกถึงภาพพิมพ์ไม้ญี่ปุ่น นี่แหละคือผลงานสไตล์ปราบดา สนใจก็แวะไปชมได้ นิทรรศการแสดงจนถึงวันที่ 13 ส.ค.นี้ ณ แกลเลอรี เอ็น ถนนวิทยุ