สหรัฐต้องช่วยอาเซียน

บทบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์จาการ์ตาโพสต์ ของอินโดนีเซีย

แสดงความเห็นในกรณีการแก้ไขปัญหาข้อพิพาททะเลจีนใต้ว่า อาเซียนควรเปิดทางให้สหรัฐเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการเจรจาความตึงเครียดในพื้นที่ด้วย เนื่องจากที่ผ่านมาความพยายามของอาเซียนภายใต้การนำของอินโดนีเซีย ในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งของประเทศสมาชิกภายในภูมิภาคนั้น ไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควรนัก

ดังที่เห็นได้จากกรณีที่อินโดนีเซียพยายามเป็นตัวกลางในการไกล่เกลี่ยปัญหาชายแดนไทยกัมพูชา ซึ่งการส่งนักสังเกตการณ์ชาวอินโดนีเซียเข้ามาตรวจสอบสถานการณ์ที่ชายแดนนั้นถูกปฏิเสธจากทางการไทย รวมถึงความพยายามเปิดการเจรจาทางการทูต แต่ปัญหาความขัดแย้งระหว่างทั้งสองประเทศก็ยังไม่มีทีท่าว่าจะคลี่คลาย จนกระทั่งทางกัมพูชาต้องหันไปพึ่งศาลยุติธรรมระหว่างประเทศในที่สุด

ดังนั้น เมื่อมาถึงคราวข้อพิพาททะเลจีนใต้ อินโดนีเซียจึงไม่ออกตัวอะไรมากนัก เพราะเริ่มรู้ว่าหนทางเดียวที่จะสามารถแก้ไขปัญหานี้ คือ การนำปัญหาสู่เวทีที่ใหญ่ขึ้นที่มีสหรัฐรวมอยู่ด้วย

ทางเลือกสุดท้ายของอาเซียนในการแก้ไขปัญหาทะเลจีนใต้ คือ ความพยายามที่จะผลักดันให้สหรัฐมีส่วนร่วมในเวทีภูมิภาค เพื่อถ่วงดุลพลังอำนาจของจีนที่นับวันยิ่งจะแข็งแกร่งและขยายอิทธิพลมากขึ้นเรื่อยๆ

สิ่งที่อินโดนีเซีย ในฐานะประธานอาเซียน สามารถทำได้เพื่อแก้ปัญหาความขัดแย้ง คือ การผลักดันปัญหาให้อยู่ในวาระการประชุมแบบพหุภาคีที่มีอาเซียนเป็นแกนนำ เช่น ในการประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก หรือการประชุมอาเซียนว่าด้วยความร่วมมือด้านการเมืองและความมั่นคงเอเชียแปซิฟิก (เออาร์เอฟ) ซึ่งมีสหรัฐร่วมนั่งอยู่

ดังนั้น ความล้มเหลวของทางอินโดนีเซียในการจัดการปัญหาความขัดแย้งชายแดนไทยกัมพูชา ถึงเป็นเสมือนเครื่องเตือนใจอย่างดีว่า ฝืมือการขจัดความขัดแย้งของอาเซียนยังไม่ถึงขั้น และเพียงลำพังอาเซียนคงไม่เหมาะในการแก้ปัญหาข้อพิพาททะเลจีนใต้