10 สิ่งที่ต้องทำ เมื่อไปเกาหลี ตอนที่ 3 ไปถ่ายรูปใส่ ‘ฮันบก’

ชายหนุ่มหน้าตาโบราณสวม “กั๊ด” หมวกทรงสูงสีดำ

โดย ...เพียงออ วิไลย

จำต้องเงยหน้าขึ้นตามเสียงเสียดสีเบาๆ ของผ้าไหมที่พลิ้วผ่านหน้าเขาไป ภาพที่เห็นทำให้เขาถึงกับตกตะลึงในความงามของหญิงสาวชาวโชซอนที่มาไหว้พระในวัดโชกเยซา ชุดสีสดที่เธอใส่ดูช่างงดงามรับกับใบหน้าเล็กเรียวกับผมเปียพาดเฉียงบ่าซึ่งบ่งบอกว่าเธอยังเป็นสาวที่มิได้แต่งงาน มือขาวๆ ถือพัดผ้าไหมอันบางเบายกขึ้นมาปิดริมฝีปากที่อมยิ้มเล็กน้อย ก่อนจะชม้อยตาเดินเหมือนนกน้อยเต้นรำจากไปในชุดฟูฟ่องพองลม...ฮึ่ม...สายตาแบบนี้ หากเป็นสมัยนี้ คงได้เรื่องกันบ้างล่ะ แต่สมัยโบราณชายเกาหลีนอกจากจะมิบังอาจแล้ว เขาจะมิได้เห็นร่างกายส่วนใดของสาวเจ้านอกจากมือกับส่วนศีรษะตั้งแต่คอขึ้นมาเท่านั้น เธอจะมีรูปร่างผอมบางอวบอ้วนอย่างไรก็มิอาจรู้ ได้แต่คาดคะเนเอาจากปริมาณไขมันที่พอกอยู่บน “คอ แก้ม หน้า” เพราะชุด “ฮันบก” ที่เธอใส่ช่างปิดบังความเป็นส่วนตัวไว้จนหมดสิ้น.

ฮันบก “วับน” เป็นชื่อเรียกชุดประจำชาติเกาหลีที่เขาภูมิใจนัก มีลักษณะเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ดูปราดเดียวก็รู้ว่านี่ชุดเกาหลี การตัดเย็บหลวมๆ เพื่อความสะดวกสบายและคล่องแคล่ว เป็นชุดที่ใส่กันมาตั้งแต่แรกเกิดเลยทีเดียว ฮันบกสำหรับชายและหญิงประกอบด้วยผ้าตัดเย็บเป็น 2 ส่วน คือ ท่อนบน เรียกว่า “ชอโกรีภ๚ฐํธฎ” หรือเสื้อ กับส่วนล่าง คือ ชีม่า (ฤกธถ กระโปรงสำหรับผู้หญิง) หรือ พาจิ (นูม๖ กางเกงขายาวสำหรับผู้ชาย) ก่อนที่วัฒนธรรมการแต่งกายแบบตะวันตกจะได้เข้ามาในเกาหลีเมื่อร้อยปีมาแล้วนั้น ชายหญิงชาวเกาหลีจะสวมชุดฮันบกเป็นปกติทุกวัน ปัจจุบันชุดฮันบกจะใช้ในโอกาสพิเศษ เช่น วันชูซอก (ไหว้บรรพบุรุษ) หรือซอลราน (ตรุษปีใหม่) หรืองานเลี้ยงสำคัญ กลุ่มผู้สูงอายุยังคงวัฒนธรรมการสวมใส่ชุดฮันบกไว้อย่างเหนียวแน่นค่ะ

วัสดุที่นำมาตัดเย็บชุดฮันบกในสมัยโบราณจะแบ่งตามชนชั้น เช่น ชนชั้นสูง จะให้ผ้าไหม หรือผ้าทอธรรมชาติตัดเย็บ ส่วนประชาชนทั่วไปใช้ผ้าฝ้ายธรรมดา สีเป็นตัววัดระดับในสังคมอีก เช่น บุคคลธรรมดาทั่วไป จะใส่สีขาวดำ ในโอกาสพิเศษจึงจะใส่สีชมพูซีด หรือเขียวอ่อน หรือเทา สำหรับเด็กจะใช้ผ้าสีสันสดใส และส่วนผู้สูงวัย นิยมสีขรึมหรือเอิร์ธโทน ส่วนเนื้อผ้าจะขึ้นอยู่กับโอกาสและวัยของผู้ใส่ รวมทั้งความหมายที่ต้องการสื่อออกมาด้วย เช่น หากจะอยากประกาศให้ชาวบ้านรู้ว่า “ข้าพเจ้าได้ลูกชายแล้ว หลังจากรอนานมาหลายปี” ก็จะใส่สีน้ำเงิน ส่วนลายใบไม้สีทองที่วาดลงบนชายกระโปรงนั้นสงวนไว้ใช้กับครอบครัวราชวงศ์เท่านั้น

ขั้นตอนการสวมใส่ชุดฮันบกนั้น เกาหลีได้ขุดค้นพบตุ๊กตาของเล่นของเด็กผู้หญิงที่เล่นมาตั้งแต่ยุคโคคุเรียวเมื่อพันกว่าปีก่อนว่า ผู้หญิงเกาหลีจะใส่ “ซกชีม่า ผำฤกธถ” ซึ่งเป็นกระโปรงชั้นในยาวคล้ายกระโปรงซับในของปัจจุบันไว้ด้านในก่อน กระโปรงชั้นในนี้ทำหน้าที่สำคัญคือเป็นตัวรองรับ “ชีม่า” ให้พองสวยงามไม่เหมือนชุดของชาติอื่นๆ จากนั้นจึงสวม “ชีม่า” ซึ่งตัดเย็บมาจากผ้าสี่เหลี่ยมผืนกว้างที่ผ่านการเขียนลายหรือย้อมสีแล้วเอาไปเย็บจับผ้าจีบรูดติดกับสายรัดยาวเพื่อที่จะใช้พันรอบตัวเหนือระดับอก ...เสร็จแล้วจึงสวม “ชอโกรี” ทับ และประดับถุงเครื่องรางหรือป้ายหยกไว้ที่ปมผูก “ชอโกรี”...ไหนๆ ก็จะใส่ชุดฮันบกกันอยู่แล้ว ลองทำผมสักหน่อยดีไหมคะ ผมเกล้าแบบเกาหลีนี้ หากเกล้าโดยม้วนเป็นวงกลมวงโต เขาจะใช้ “วิกผม” กันค่ะ ไม่น่าเชื่อเลยว่า สังคมเกาหลี ใช้วิกผมกันมาเกือบสองร้อยปีแล้ว ที่เห็นในซีรีส์ย้อนยุคต่างๆ นางกำนัลตัวเอ้ มักมีผมบานเต็มศีรษะ เขาจะใช้ปิ่น (บินยอ บ๑ณเ) ปักหมุดยึดเอาไว้ นานๆ ทีจึงนำออกมาสระผมทำให้เหล่าซังกุงทั้งหลายต้องนอนหยิ่งๆ คอแข็งตลอดคืนเลย...

มาถึงนักเดินทางที่เข้าเกาหลี มักมีคำถามว่า จะไปใส่ชุดฮันบกถ่ายรูปได้ที่ไหนบ้าง โดยปกติตามสถานที่ท่องเที่ยว เช่น พระราชวัง หรือหมู่บ้านโบราณจำลองจะมีให้บริการอยู่ แหล่งที่นักท่องเที่ยวสามารถไปใช้บริการที่สะดวกมากในกรุงโซล มีหลายแห่ง เช่น ที่หมู่บ้านวัฒนธรรมนัมซานฮันหนก (ดูข้อมูลในเว็บของ Namsangol Hanok Village ที่ http://hanokmaeul.seoul.go.kr/index.jsp) หรือที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวอินซาดง (http://www.visitkorea.or.kr/enu/SH/SH_EN_7_2_2_1.jsp) หรือที่ลอตเต้เวิลด์ Folk Museum (http://www.lotteworld.com/Global_eng/04_FolkMuseum/Folk_Overview.asp?mn=Mn401) ค่ะ

&<2288;