สหรัฐ-อิหร่านจบเจรจาโดฮา ไร้คืบหน้าสันติภาพ มุ่งหารือช่องแคบฮอร์มุซ

การเจรจาทางอ้อมระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่านที่กรุงโดฮา ประเทศกาตาร์ สิ้นสุดลงเมื่อวันพุธที่ผ่านมา โดยยังไม่มีสัญญาณบ่งชี้ว่าทั้งสองฝ่ายสามารถสร้างความคืบหน้าสู่ข้อตกลงสันติภาพระยะยาวได้ เนื่องจากการหารือยังคงมุ่งเน้นไปที่ประเด็นซึ่งเคยตกลงกันไว้ก่อนหน้านี้ มากกว่าประเด็นที่มีความอ่อนไหวอย่างโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

 

แหล่งข่าวเปิดเผยว่า คณะผู้แทนทั้งสองฝ่ายใช้เวลาตลอดสองวันหารือเกี่ยวกับการฟื้นฟูการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ และมาตรการจูงใจทางการเงินสำหรับอิหร่าน ซึ่งเป็นสององค์ประกอบสำคัญของข้อตกลงเบื้องต้นที่ลงนามร่วมกันเมื่อเดือนมิถุนายน แทนที่จะเดินหน้าเจรจาในประเด็นยุทธศาสตร์ที่ยากกว่า

 

ด้านประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวที่กรุงวอชิงตันว่า การหารือเกี่ยวกับการจำกัดโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านมีความคืบหน้า พร้อมระบุว่า "กระบวนการปลดอาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่านกำลังดำเนินไปได้ด้วยดี" และเสริมว่าการประชุมที่ผ่านมาเป็นไปในเชิงบวก

 

อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาระบุว่า ประเด็นนิวเคลียร์ไม่ได้ถูกหยิบยกขึ้นหารือในการประชุมครั้งนี้ เนื่องจากเป็นการประชุมในระดับเทคนิค ขณะที่รองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ ยืนยันว่า ประเด็นดังกล่าวจะถูกนำมาหารือในลำดับถัดไป

 

การเจรจายังคงดำเนินผ่านคนกลางจากกาตาร์และปากีสถาน โดยผู้แทนของทั้งสองประเทศไม่ได้พบหน้ากันโดยตรง ขณะที่นายจาเร็ด คุชเนอร์ บุตรเขยของทรัมป์ และสตีฟ วิตคอฟฟ์ ผู้แทนพิเศษของสหรัฐฯ ซึ่งทำเนียบขาวเคยระบุว่าจะเข้าร่วมการเจรจาระดับสูง กลับไม่ได้เข้าร่วมการประชุมครั้งนี้

 

นายคาเซม การิบาบาดี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ในฐานะหัวหน้าคณะผู้แทน ยืนยันว่าการเจรจาได้สิ้นสุดลงแล้ว แต่ทั้งสองฝ่ายไม่ได้เปิดเผยว่าความเห็นที่แตกต่างกันได้รับการแก้ไขหรือไม่

 

ช่องแคบฮอร์มุซยังเป็นประเด็นอ่อนไหว

 

หนึ่งในประเด็นสำคัญคือสถานะของช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวราว 20% ของโลกก่อนเกิดสงคราม แม้ว่าการเดินเรือจะเริ่มกลับมาบางส่วน แต่สถานการณ์ยังคงไม่แน่นอน โดยเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ทั้งสองฝ่ายยังคงโจมตีกันภายหลังอิหร่านโจมตีเรือสินค้าลำหนึ่ง

 

แหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่าน 2 ราย เปิดเผยว่า อิหร่านต้องการให้ประชาคมโลกยอมรับอำนาจควบคุมช่องแคบฮอร์มุซอย่างเป็นทางการ แม้จำเป็นต้องใช้กำลังก็ตาม พร้อมยืนยันว่าจะเริ่มจัดเก็บค่าธรรมเนียมการเดินเรือตั้งแต่กลางเดือนสิงหาคม หลังสิ้นสุดช่วงยกเว้นค่าผ่านทางตามข้อตกลงเบื้องต้น

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์แสดงความเชื่อมั่นว่าความเสี่ยงที่จะเกิดสงครามเต็มรูปแบบอีกครั้งลดลง โดยกล่าวว่า "ทั้งสองฝ่ายเดินหน้ามาได้ไกลแล้ว"

 

คำกล่าวดังกล่าวส่งผลให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกปรับตัวลดลงแตะระดับต่ำสุดในรอบ 4 เดือน และนักวิเคราะห์หลายสำนักปรับลดคาดการณ์ราคาน้ำมันเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามปะทุขึ้น

 

ขณะเดียวกัน สื่อของรัฐบาลอิหร่านรายงานว่า เรือบรรทุกตู้สินค้าต่างชาติลำหนึ่งเกยตื้นในเขตน้ำตื้นนอกเส้นทางเดินเรือที่ทางการอิหร่านกำหนดไว้ สะท้อนว่าการสัญจรในพื้นที่ยังคงมีความไม่แน่นอน

 

ด้านแวนดานา ฮารี ผู้ก่อตั้งบริษัทวิเคราะห์ตลาดพลังงาน Vanda Insights ระบุว่า ช่องแคบฮอร์มุซกำลังทยอยกลับมาเปิดใช้งาน แต่การเดินเรือยังคงไม่สม่ำเสมอ คาดการณ์ได้ยาก และยังขาดความโปร่งใส

 

ขณะที่หลายประเทศในยุโรปเสนอให้ความช่วยเหลือในการกู้ทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซ แต่รัฐมนตรีกลาโหมเยอรมนีระบุว่า เยอรมนีไม่น่าจะเข้าร่วมภารกิจดังกล่าว เนื่องจากอิหร่านยังไม่ให้ความร่วมมือกับนานาชาติอย่างเพียงพอ.