ตอลิบานในอัฟกานิสถานเฉลิมฉลองการกลับสู่อำนาจ 2 ปีท่ามกลางปัญหาสิทธิสตรี

หลังจากการรุกอย่างรวดเร็วในขณะที่กองกำลังต่างชาติที่นำโดยสหรัฐฯ ถอนกำลังออกหลังจากสงครามที่หาข้อยุติไม่ได้ยาวนานถึง 20 ปี กลุ่มตอลิบานก็เข้าสู่เมืองหลวงในวันที่ 15 ส.ค. 2564  โดยกองกำลังความมั่นคงอัฟกานิสถานซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยได้รับการสนับสนุนจากตะวันตกสลายตัว และประธานาธิบดีอัชราฟ กานี ซึ่งสหรัฐหนุนหลังต้องหลบหนี

“ในวันครบรอบปีที่สองของการพิชิตกรุงคาบูล เราขอแสดงความยินดีกับกลุ่มมูจาฮิด (นักรบศักดิ์สิทธิ์) แห่งอัฟกานิสถาน และขอให้พวกเขาขอบคุณอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจสำหรับชัยชนะอันยิ่งใหญ่นี้” ซาบีฮุลเลาะห์ มูจาฮิด โฆษกตอลิบานกล่าวในแถลงการณ์

การรักษาความปลอดภัยแน่นหนาในเมืองหลวงเมื่อวันอังคาร ซึ่งประกาศให้เป็นวันหยุด นักรบตอลิบาน ผู้สนับสนุน และชาวกรุงคาบูลบางส่วนรวมตัวกันบนถนนและยานพาหนะต่างๆ ขับช้าๆ ในขบวนพาเหรดอย่างไม่เป็นทางการ โดยมีทหารและเด็กๆ โบกธงขาวดำ

“วันนี้ฉันมาที่นี่เพื่อชมการฉลองครบรอบ 2 ปีของกลุ่มตอลิบาน มันเป็นวันที่ศัตรูของอัฟกานิสถานถูกขับไล่ออกจากประเทศของเรา นั่นเป็นเหตุผลที่ฉันมาที่นี่เพื่อเฉลิมฉลอง” ซาเยด ฮัชมาตุลเลาะห์ ซาดัต ชาวบ้านคนหนึ่งกล่าว

อัฟกานิสถานกำลังมีความสุขกับความสงบสุขที่ไม่ได้เห็นมานานหลายทศวรรษ แต่สหประชาชาติระบุว่ามีการโจมตีพลเรือนหลายสิบครั้ง บางส่วนถูกอ้างว่าเป็นผลงานของกลุ่มไอเอส คู่แข่งของกลุ่มตอลิบาน

สำหรับผู้หญิงหลายคนซึ่งได้รับสิทธิและเสรีภาพอย่างกว้างขวางในช่วงสองทศวรรษของการปกครองโดยรัฐบาลที่มีตะวันตกหนุนหลัง ชะตากรรมของพวกเธอกลายเป็นเรื่องเลวร้ายนับตั้งแต่กลุ่มตอลิบานกลับมา

“เป็นเวลากว่า 2 ปีแล้วที่กลุ่มตอลิบานเข้ายึดครองอัฟกานิสถาน 2 ปีที่ทำให้ชีวิตของผู้หญิงและเด็กผู้หญิงอัฟกานิสถานพลิกผัน ด้วยการจำกัดสิทธิและอนาคตของพวกเขา” อามีนา โมฮัมเหม็ด รองเลขาธิการสหประชาชาติกล่าวในถ้อยแถลง

เด็กผู้หญิงอายุมากกว่า 12 ปีส่วนใหญ่ถูกกีดกันไม่ให้เรียนตั้งแต่กลุ่มตอลิบานกลับมามีอำนาจ สำหรับรัฐบาลตะวันตกหลายๆ ประเทศ คำสั่งห้ามเป็นอุปสรรคสำคัญต่อความหวังที่จะยอมรับอย่างเป็นทางการในการบริหารของกลุ่มตอลิบาน

กลุ่มตอลิบานซึ่งกล่าวว่าพวกเขาเคารพสิทธิตามการตีความกฎหมายอิสลามของพวกเขา ได้สั่งห้ามไม่ให้เจ้าหน้าที่หญิงชาวอัฟกานิสถานส่วนใหญ่ทำงานในหน่วยงานช่วยเหลือระหว่างประเทศ ปิดร้านเสริมสวย ห้ามผู้หญิงเข้าสวนสาธารณะ และลดการเดินทางสำหรับผู้หญิงหากไม่มีผู้ปกครองที่เป็นผู้ชาย 

วงการสื่อและสิ่งพิมพ์ซึ่งเฟื่องฟูในช่วงสองทศวรรษของการปกครองโดยรัฐบาลที่ได้รับการสนับสนุนจากตะวันตกก็ถูกปราบปรามอย่างมาก

การกักขังคนทำงานด้านสื่อและนักเคลื่อนไหวภาคประชาสังคม รวมถึงมาติอุลเลาะห์ เวซา ผู้สนับสนุนด้านการศึกษาคนสำคัญ ได้ทำให้กลุ่มสิทธิมนุษยชนตื่นตระหนก

กลุ่มตอลิบานไม่ได้แสดงความคิดเห็นในรายละเอียดเกี่ยวกับประเด็นเหล่านั้น แต่กล่าวว่าหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและหน่วยข่าวกรองของพวกเขาตรวจสอบกิจกรรมที่พวกเขาคิดว่าน่าสงสัยเพื่อขอคำอธิบาย

ในด้านบวก การคอร์รัปชันที่ปะทุขึ้นเมื่อเงินจากชาติตะวันตกหลั่งไหลเข้ามาเป็นเวลาหลายปีหลังจากที่กลุ่มตาลีบันถูกโค่นล้มในปี 2544 ได้ลดลง ตามการระบุของผู้แทนพิเศษของสหประชาชาติ

นอกจากนี้ยังมีสัญญาณว่าการห้ามปลูกยาเสพติดของกลุ่มตอลิบานได้ลดการผลิตฝิ่นลงอย่างมากในสิ่งที่เป็นแหล่งฝิ่นที่ใหญ่ที่สุดในโลกมานานหลายปี

กลุ่มตอลีบานหวังว่าความคืบหน้าในด้านต่างๆ จะช่วยสร้างการยอมรับจากต่างประเทศและการยกเลิกการคว่ำบาตร และการปล่อยสินทรัพย์ของธนาคารกลางประมาณ 7 พันล้านดอลลาร์ที่ถูกอายัดในธนาคารกลางสหรัฐแห่งนิวยอร์กในปี 2564 ซึ่งครึ่งหนึ่งถูกโอนไปยัง ทรัสต์ในสวิส

อย่างไรก็ตาม การลดลงของความช่วยเหลือด้านการพัฒนาทำให้โอกาสในการทำงานลดลง และองค์การสหประชาชาติประเมินว่าประชากรมากกว่าสองในสามต้องการความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมเพื่อความอยู่รอด