'ฮ่องกง' ในความทรงจำ

คอลัมน์ ขุมทรัพย์ชายแดนไทย   โดย...กริช อึ๊งวิฑูรย์สถิตย์

มีท่านผู้อ่านท่านหนึ่ง ซึ่งเป็นผู้อวุโสที่ผมให้ความเคารพได้เขียนไลน์มา อยากให้ผมวิเคราะห์สถานการณ์ของฮ่องกงให้ฟัง ผมจึงขออนุญาตท่านเขียนลงในบทความ เพื่อจะได้แจกจ่ายความคิดมุมมองในสไตร์ผมให้กับทุกท่านได้ทัศนาครับ ท่านที่ติดตามข่าวฮ่องกงก็อย่าเพิ่งเบื่อก่อนละครับ มาดูแบบสนุกๆกับผมดีกว่าครับ

ฮ่องกงผมรู้จักและเคยไปเมื่อครั้งผมยังอายุ 19 ปีแล้วครับ หรือก็ประมาณ46ปีมาแล้ว การไปครั้งแรกของผมเกิดจากในครั้งนั้นพวกเราชาวเด็กนักเรียนไต้หวัน มักจะชักชวนกันไปที่ฮ่องกง เพื่อหารายได้พิเศษกัน กล่าวคือในยุคนั้น คนไต้หวันจะออกนอกประเทศลำบากมาก เพราะอยู่ในยุคการต่อต้านจีนคอมมิวนิสต์ และสงครามจิตวิทยาแย่งชนชาวจีนโพ้นทะเลกัน จึงทำให้ชาวจีนโพ้นทะเลที่ต้องการไปศึกษาที่ไต้หวันในขณะนั้นเนื้อหอมมากๆ เป็นที่ชื่นชอบของคนไต้หวันเป็นอย่างยิ่ง เพราะจะไปที่ไหนก็ได้

ในขณะที่คนท้องถิ่นนั้นการขอหนังสือเดินทางยากมากๆ ต้องไม่ลืมว่าคนไต้หวันก็เป็นคนจีนเหมือนกันนี่แหละครับ ดังนั้นการใช้ชีวิตความเป็นอยู่ก็เป็นวัฒนธรรมจีนทั่วไปนี่เอง แต่ในไต้หวันทรัพยากรด้านยาสมุนไพรจีนมีน้อยและไม่ค่อยพอเพียง ในขณะที่จีนแผ่นดินใหญ่ทรัพยากรดังกล่าว เยอะแยะมากมาย ราคาจึงแตกต่างกันมาก ในขณะที่คุณภาพของยาจีนในประเทศจีนแผ่นดินใหญ่นั้นถูกมากๆ จึงเป็นโอกาสให้พวกเราที่สามารถเดินทางเข้าออกไต้หวันได้สะดวก เป็นช่องทางหาเงินกันครับ

ในปีแรกที่ผมไปเรียนที่ไต้หวัน ต้องบอกว่าฐานะทางบ้านไม่ดีเหมือนเพื่อนๆที่เป็นเด็กกรุงเทพฯ พวกเราจึงต้องดิ้นรนหางานทำเป็นรายได้เสริมกัน ปิดภาคเรียนครั้งแรกก็ไม่ค่อยเข้าใจหาเงิน ก็ทำงานแรงงานกันไป แต่พอเข้าสู่เทอมที่สองรุ่นพี่เด็กแม่สะลองก็เห็นพวกเราน่าสงสาร จึงชวนให้ไปพบกับเจ้าของร้านขายยาจีนร้านหนึ่ง จำได้เสมอว่าเขามีพระคุณต่อพวกเรามาก เขาก็สอนให้เราว่าให้ไปฮ่องกง พอไปลงที่สนามบินเกาลูน ให้นั่งรถบัสหมายเลขเท่านั้นเท่านี้ ลงที่ท่าเรือ แล้วเดินไปที่อาคารเลขที่เท่านี้ หาเจ้าของห้องที่เท่านั้นเท่านี้ แล้วเอากระเป๋าให้เขา วันรุ่งขึ้นก็หิ้วกระเป๋ากลับมาให้ที่ไทเป แล้วรับเงินค่าขนของเป็นอันเสร็จสิ้นกระบวนการ

ผมจึงได้เดินทางไปฮ่องกงกับเพื่อนอีกหนึ่งคนที่ชื่อเม้ง กล้ามากเลยครับ พอไปถึงฮ่องกงก็ทำตามที่เขาบอกทุกอย่าง เขาก็ให้เราไปพักที่อพาทเม้นต์เล็กๆที่หนึ่ง มีแค่เตียงนอน รุ่งขึ้นก็มารับกระเป๋าคืนแล้วเดินทางกลับไต้หวัน เที่ยวนั้นเราขนยาจีนที่มีค่ามากเช่น ตังกุย เก๋าคี่ โสม เป๋าฮื้อกระป๋องฯลฯ ยังมีของอย่างอื่นที่ไม่ค่อยมีค่าเช่นเห็ดหูหนู ลูกอม ขนมปัง เสื้อผ้าบ้างเล็กน้อย ทริปนั้นได้ค่าขนคนละห้าหกพันหยวนไต้หวัน (ในยุคนั้นสองหยวนไต้หวันเท่ากับหนึ่งบาท)

พอมานึกย้อนกลับเอาตอนนี้ เสียวสันหลังว๊าบเลยครับ ดีนะที่ยุคนั้นยาเสพติดยังไม่ระบาดมาก เด็กๆจึงทำไปโดยไม่ได้คิด เพียงแค่อยากได้เงิน จึงถูกเขาชักจูงได้ง่ายๆ และเป็นเพราะเราเป็นนักเรียนต่างชาติ ไม่ค่อยเตะตาศุลกากรเขาจึงให้เราทำ และที่เขาเอาของที่ไม่ค่อยมีค่าใส่เข้าไปในกระเป๋าก็คงจะเพื่อลวงตาศุลกากร แต่เขาจะได้กำไรจากของที่มีค่ามากกว่า ดีนะครับที่ไม่โดนเขายัดยาเสพติด ถ้าโดนเขาวางยาคงไม่ได้มานั่งเขียนหนังสือแน่เลย

ต่อมาผมก็ได้ไปฮ่องกงอีกนับครั้งไม่ถ้วน ที่บ่อยที่สุดคือช่วงก่อนปี 2000 ครับ เพราะหุ้นส่วนผมชวนให้ไปเปิดร้านอาหารด้วยกันที่ฮ่องกง ก็ไปกันทุกเดือนเลยครับ โดยจะไปช่วงปลายเดือนเพื่อไปดูร้าน บางเดือนก็สองสามหน เรียกว่าจดจำชื่อถนนได้จนขึ้นใจเลยครับ ผมเปิดร้านอาหารไทยที่หลังห้างสรรพสินค้าโซโก้ ครอสเวย์เบย์ ด้านหน้าเป็นที่เขาชุมนุมกันนี่แหละครับ ทำอยู่ได้สองปีครับ สุดท้ายสู้ค่าเช่าไม่ไหว แม้คนจะเข้าร้านเยอะ แต่ก็ไม่คุ้มกับค่าเหนื่อย ก็ต้องปิดตัวลงไปครับ

ผมกับฮ่องกงจึงมีความผูกพันธ์กันเยอะพอควร ติดตามข่าวแล้วเห็นข่าวต้องบอกว่าเสียดายความเป็นฮ่องกงมากๆ ชาวฮ่องกงเองก็ต้องบอกว่าเคยชินกับการที่เขารับการศึกษาแบบตะวันตกเสียจนเคยตัว ไม่ได้มีความรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของจีนคอมมิวนิสต์แต่อย่างใด ตั้งแต่ไหนแต่ไรแล้วที่เขาคิดว่าเขาเหนือกว่าจีนแผ่นดินใหญ่มาตลอด ทำให้เขาไม่อยากที่จะไปอยู่ภายใต้ระบอบของจีนแผ่นดินใหญ่เลย

นี่คือจุดอ่อนของคนฮ่องกงรุ่นใหม่ จึงเปิดช่องให้มหาอำนาจที่เข้าไปเลือกใช้จุดนี้ กระหน่ำเข้าไปในใจเด็กๆที่ยังใสๆอยู่ได้ง่ายๆ เพราะเด็กๆมักจะคิดไม่ทันผู้ใหญ่ที่สลับซับซ้อนมาก อาจจะมีนัยยะอื่นแอบแฝงสองสามชั้นก็เป็นได้ จึงต้องบอกว่าศึกนี้คงอีกนาน ผมคิดว่าทางการจีนเองก็คงเข้าใจดีครับ จึงยังไม่หลงกลหลงหมากของพวกมหาอำนาจ ขืนสุ่มสี่สุ่มห้าส่งกำลังเข้าตลุย (ไม่แน่ว่าบทความนี้ลง อาจจะจบแล้วก็ได้) ก็เข้าทางเขาเลยครับ ผมเชื่อว่าผู้นำจีนยุคใหม่อย่างท่านประธานาธิบดีสี ท่านเก่งอยู่แล้วครับ เรามาเอาใจช่วยกัน ให้ฮ่องกงกลับมาเหมือนเดิมกันนะครับ