การเลือกถิ่นฐานใหม่ของนักลงทุนชาวจีน 3

โดย กริช อึ้งวิทูรสถิตย์

ที่ผ่านมาสามอาทิตย์ผมพยายามเล่าให้ฟังถึงการตัดสินใจย้ายถิ่นฐานของนักธุรกิจชาวจีนรุ่นใหม่ ที่ผมได้พูดคุยมาจากเพื่อนๆ และได้รวบรวมจนตกผลึกจึงนำมาเล่าสู่กันฟัง อ่านเล่นๆสนุกๆนะครับ ที่เล่ามาก็มีปัจจัยสองสามอย่างไปแล้ว ที่เล่าค้างๆคาๆก็เรื่องปัจจัยทางด้านกฎหมาย จึงขออนุญาตเล่าต่ออีกนิดนะครับ

กฎหมายสำคัญอีกอย่างที่ทางนักลงทุนทั่วไปจะให้ความสำคัญมาก คือกฎหมายภาษีและสรรพากร เพราะกำไรที่ได้มาเราจะต้องจ่ายภาษีคืนให้กับรัฐบาลเขาอยู่แล้ว หากหลบเลี่ยงภาษีเขาคงไม่กล้าที่จะเสี่ยงอย่างแน่นอน ดังนั้นในแต่ละประเทศเขามีกฎหมายภาษีของเขาเองแล้วแต่ว่าที่ไหนจะเก็บมากเก็บน้อย ทั้งภาษีนิติบุคคล ภาษีบุคคลธรรมดา การยื่นแบบงบดุล งบกำไรขาดทุน เหล่านี้นักลงทุนเขาจะต้องนำมาคิดคำนวนดูว่าที่ไหนจะให้ประโยชน์สูงสุด

อีกประการหนึ่งการขอรับการส่งเสริมการลงทุน ก็จะมีส่วนให้เขาได้ตัดสินใจง่ายขึ้น เพราะหากได้รับการยกเว้นภาษีห้าปีแปดปี ปัจจุบันนี้ ประเทศต่างๆก็นำออกมาใช้เพื่อดึงดูดนักลงทุน ให้เข้ามาลงทุนในประเทศของตน หากแต่เพียงแต่ละประเทศจะมีฝีมือในการส่งเสริมฯมากน้อยแตกต่างกันออกไป

ผมเคยไปงานส่งเสริมการลงทุนของประเทศจีนในยุคก่อนปี 2000 เขาจะมีความเชี่ยวชาญและเก่งกาจมาก เขาเชิญนักลงทุนจากต่างประเทศเข้าไปที่มณฑลหรือเมืองเขา พอไปถึง เขาต้อนรับอย่างดีเยี่ยม อาหารการกิน โรงแรมที่พักก็จัดให้พักโรงแรมห้าดาว ทุกอย่างฟรีหมด ไม่ต้องจ่ายเงินแม้แต่แดงเดียว

พอถึงวันแถลงข่าว เขาจัดงานยิ่งใหญ่เลย จัดการมัดมือชกเลยครับ เซ็นต์ MOU อย่างเป็นเรื่องเป็นราว ตอนที่เขาเชิญให้เราลงนาม เราก็งงๆ ไปกระซิบบอกเจ้าหน้าที่ว่า เรายังไม่ได้ตัดสินใจจะลงทุนเลย คงเซ็นให้ไม่ได้หรอก เขาก็ตอบกลับว่าไม่เป็นไร เซ็นๆไปก่อน ให้ผ่านงานนี้ไปก่อน เพราะเขาจัดงานใหญ่มาก เราก็ยืนยันว่าเรายังไม่มีแนวคิดที่จะลงทุนนะ เขาบอกว่า “ MOU ไม่ใช่ Contract ไม่มีผลทางกฎหมายหรอก ถ้าคุณลงนามแล้วไม่มาทำก็ไม่มีปัญหาอะไร วันนี้ขอให้หน้าเจ้านายเขาหน่อยนะ” เลยต้องเซ็นไปครับ นี่คือประเทศจีน

ส่วนที่เวียดนามก็เช่นกัน ผมเคยไปงานคล้ายๆกันที่เมืองวิน ตอนนั้นเรากำลังจะไปสร้างโรงงานปลากระป๋องตราสามแม่ครัว งานยิ่งใหญ่มาก บนเวทีมีการแสดงวัฒนธรรมต่างๆอย่างสวยงาม เสร็จแล้วเขาก็เชิญผู้ประกอบการขึ้นเวที เซ็น MOUเลย ที่เมียนมายังไม่มีการจัดงานเช่นว่านี้ คงเป็นเพราะว่าที่เมียนมายังเนื้อหอมอยู่ ทั้งฝรั่ง ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ สิงคโปร์ มาเลเชีย ไทย ฯลฯ แต่พอเริ่มอิ่มตัวหากเขายังมีความต้องการนักลงจากต่างประเทศ คิดว่าอีกไม่นานคงได้เห็นบ้างละครับ

กฎหมายอีกฉบับหนึ่งที่นักลงทุนให้ความสำคัญคือ กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ กฎหมายอาญา เรามักจะพบเจอคำถามจากเพื่อนๆว่าที่นั่นที่นี่มีความปลอดภัยดีมั้ย? กฎหมายอาญารุนแรงมั้ย? คำถามเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า กฎหมายสองฉบับดังกล่าวนี้ เขาให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง

ส่วนการเปรียบเทียบระหว่างประเทศไทยกับประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคนี้ เราจะให้สิทธิเสรีภาพมากที่สุด กฎหมายจึงอ่อนที่สุด หากจะเทียบความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินกับประเทศเมียนมา ต้องบอกว่าของเขาจะแรงกว่าเรามาก เรียกว่าถ้าใครถูกจับในคดีอาญาหรือถูกจำคุก รับรองว่ารอดออกมาจากคุกแล้วจะเข็ดหลาบไม่กล้าจะกระทำผิดอีกเลย ดังนั้นผมจึงพูดติดตลกตลอดว่า ถ้าให้ทำผิดกฎหมายที่เมียนมา เราจะไม่ทำโดยเด็ดขาด เพราะไม่ว่างจะไปเข้าคุก

อีกประการหนึ่งที่เขาให้ความสำคัญมากคือเรื่องของสาธารณูปโภค เช่นถนนหนทาง การคมนาคม เครื่องมือสื่อสาร และไฟฟ้า น้ำปะปาเป็นต้น เพราะนี้คือต้นทุนที่มองไม่เห็น ดังนั้นถ้าเราจะเทียบประเทศไทยกับประเทศเพื่อนบ้านในวันนี้ ผมคิดว่าเรายังชนะขาดอยู่นะครับ

สรุป ผมคิดว่าเราพอจะเห็นภาพแล้วว่าเหตุผลที่นักลงทุนชาวจีนที่จะเลือกถิ่นฐานใหม่ เขาจะเลือกที่ไหน ส่วนตัวผมคิดว่าจีนเป็นยักษ์ใหญ่ในฝั่งตะวันออกของโลกเรา ถ้าเขาบุกรุกด้วยอาวุธทางเศรษฐกิจ ไม่ใช่บุกรุกด้วยพละกำลังหรืออาวุธ เราจึงควรต้องตั้งรับให้ดี ถ้าหากเราไม่สามารถสู้รบปรบมือกับเขาได้ เราก็ควรจะทำตัวเสมือนเหาฉลาม เกาะติดตัวฉลาดใว้ เพื่อเก็บกินเศษเลยที่เขาไม่เอา จึงจะได้ประโยชน์สูงสุด ฝากข้อคิดใว้ให้ท่านได้คิดต่อนะครับ