จับตามาตรการ BEPS

โดย...เบญจมาศ กุลกัตติมาส กรรมการบริหาร เคพีเอ็มจี ประเทศไทย

โครงการป้องกันการถูกกัดกร่อนฐานภาษีและการโอนกำไรไปต่างประเทศ (Base Erosion and Profit Shifting : BEPS) ที่นำเสนอโดยองค์การเพื่อความร่วมมือทางด้านเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) วัตถุประสงค์เพื่อป้องกันการเคลื่อนย้ายกำไร เพื่อเสียภาษีในประเทศที่ภาระภาษีต่ำกว่า OECD ได้เผยแพร่แผนปฏิบัติการ BEPS ออกมา เมื่อเดือน ต.ค. 2558 ทำให้ประเทศในกลุ่ม OECD รวมทั้งในกลุ่ม จี20 ที่ร่วมพันธกรณีนี้ต้องปรับปรุงกฎหมายภายในประเทศ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรการที่ตกลงกัน

ช่วงปีที่ผ่านมาจึงได้เห็นการเคลื่อนไหวเรื่องมาตรการ BEPS ในหลายๆ ประเทศ รวมทั้งประเทศในกลุ่มอาเซียน ทั้งนี้ ตามลิสต์รายชื่อประเทศในเว็บไซต์ของ OECD ล่าสุดเดือน ก.ค. 2560 ประเทศที่ได้ตกลงเข้าร่วมเป็นสมาชิก BEPS มีทั้งสิ้น 102 ประเทศ รวม 6 ประเทศในอาเซียน ได้แก่ บรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์ เวียดนาม และไทย

ทั้งนี้ คณะรัฐมนตรีไทยเพิ่งเห็นชอบในการเข้าร่วมเป็นสมาชิกมาตรการ BEPS ในเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมา จึงยัง ไม่เห็นการเคลื่อนไหวในเรื่องแผนปฏิบัติการ BEPS ในไทยมากเท่ากับอินโดนีเซีย แผนปฏิบัติการ BEPS ที่เผยแพร่โดย OECD มีทั้งสิ้น 15 มาตรการ ซึ่งประเทศที่เข้าร่วมจะต้องรับหลักการในแผนปฏิบัติการ BEPS อย่างน้อย 4 หลักการมาใช้บังคับ ประกอบด้วย มาตรการ 5 การตอบโต้มาตรการภาษีที่เป็นภัย มาตรการ 6 การป้องกันการใช้อนุสัญญาภาษีซ้อนในทางที่ไม่ถูกต้องมาตรการ 13 การจัดทำเอกสารราคาโอนและรายงานระหว่างประเทศ และมาตรการ 14 การปรับปรุงข้อโต้แย้งระหว่างประเทศ

ตามข้อเสนอ OECD เรื่องราคาโอนได้มีการเสนอเอกสารเป็น 3 ระดับ คือ เอกสารราคาโอนภายในประเทศ (Local File) เอกสารราคาโอนของกลุ่มบริษัท (Master File) และรายงานระหว่างประเทศ (CbCR) ซึ่งปีที่ผ่านมา มาตรา 13 เป็นมาตรการที่มีการเคลื่อนไหวมากสุด บริษัทหลายๆ ประเทศตื่นตัวมาก เช่น ปัจจุบันไทยยังไม่ได้มีการบังคับใช้มาตรการ 13 แต่หากบริษัทไทยไปลงทุนในประเทศที่มีการบังคับใช้แล้ว ก็จำเป็นต้องจัดให้มีเอกสารตามมาตรการ 13 แม้จะไม่ถูกบังคับภายใต้กฎหมายไทย แต่ในอนาคตก็เป็นไปได้ที่ไทยจะให้มีการจัดทำทั้ง Mater File และ CbCR เพราะมีพันธกรณีที่ไทยเข้าร่วม BEPS

อีกมาตรการหนึ่งที่กำลังเป็นที่ สนใจคือ มาตรา 5 การตอบโต้มาตรการภาษีที่เป็นภัย เมื่อต้นเดือน ต.ค.ที่ผ่านมา มีรายงานของ OECD เรื่องความคืบหน้าเรื่องมาตรการภาษีที่เป็นภัย ได้มีการพูดถึงมาตรการแข่งขันภาษีที่อาจถูกนำมาใช้ในการวางแผนภาษี เพื่อถ่ายโอนกำไรจากประเทศหนึ่งไปอีกประเทศหนึ่งได้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นมาตรการที่ประเทศนำมาใช้ในการชักจูงนักลงทุนต่างชาติ โดยให้สิทธิพิเศษทางด้านภาษีโดยลดอัตราภาษีจากอัตราปกติ หรือยกเว้นภาษีไปเลย ซึ่งในรายงานฉบับนี้ได้มีการพูดถึงมาตรการภาษีของประเทศในอาเซียน ซึ่งมีทั้งมาเลเซีย สิงคโปร์และไทย

มาตรการของไทยที่อยู่ระหว่างการปรับปรุงคือ มาตรการเกี่ยวกับสำนักงานปฏิบัติการภูมิภาค หรือสำนักงานใหญ่ รวมถึง International Headquarter, International Trading center ซึ่ง ต้องติดตามต่อไปว่าทิศทางของมาตรการดังกล่าวจะเป็นอย่างไร และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นหากสุดท้ายมาตรการ ดังกล่าวอยู่ในรายงานของ OECD ว่าอาจเป็นมาตรการภาษีที่เป็นภัย