บททดสอบสหรัฐ

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ

แม้จะได้ชื่อว่าเป็นรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ แต่ชื่อของ“เร็กซ์ ทิลเลอร์สัน” กลับแทบไม่ได้ถูกพูดถึงมากนักเมื่อมีประเด็นปัญหาระหว่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นกรณีซีเรียหรือเกาหลีเหนือ เพราะส่วนใหญ่ต่างจับจ้องไปที่ตัวประธานาธิบดีโดนัลด์ทรัมป์ กันมากกว่า หรือมองไปถึงกุนซือที่ปรึกษาความมั่นคงเก่าอย่างสตีฟ แบนนอน ที่ปรึกษาความมั่นคงคนใหม่อย่าง เอช อาร์ แม็คมาสเตอร์ หรือแม้แต่ลูกเขยที่เป็นยิวอย่าง จาเร็ด คุชเนอร์ ยังดูจะมีบทบาทในนโยบายตะวันออกกลางมากกว่าด้วยซ้ำ

อย่างไรก็ดี ทิลเลอร์สัน กำลังจะได้ฉายเดี่ยวที่ทุกฝ่ายต่างจับจ้อง กับการเดินทางเยือนรัสเซียในวันที่ 12 เม.ย.นี้ เพื่อไปเจรจาแก้ปัญหาซีเรียที่กำลังเป็นประเด็นร้อนแรง หลังจากที่สหรัฐยิงขีปนาวุธโทมาฮอว์ก 59 ลูกเข้าถล่มซีเรีย เพื่อตอบโต้ที่รัฐบาลประธานาธิบดีบาชาร์ อัล-อัสซาด สั่งใช้อาวุธเคมีเข้าโจมตีพลเรือน

งานนี้ถ้าไม่ใช่ทิลเลอร์สันที่เป็นอดีตซีอีโอเอ็กซอนผู้มีความสัมพันธ์อันดีกับรัฐบาลหมีขาวเป็นทุนเดิม และถึงขั้นได้เครื่องราชฯ ในรัสเซียมา รัสเซียอาจไม่เปิดบ้านต้อนรับก็เป็นได้

แต่แม้ว่าจะเปิดบ้านให้แล้ว ก็ใช่ว่าจะเจรจากันได้ด้วยดี เพราะซีเรียเป็นเดิมพันใหญ่ที่รัสเซียไม่อาจทิ้งไปง่ายๆ เช่นกัน ทั้งในฐานะเป็นจุดยุทธศาสตร์สู่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และในฐานะลูกค้าอาวุธรายใหญ่ที่คาดว่าแตะหลักหมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2016 ที่ผ่านมา และทำให้รัสเซียเป็นผู้ส่งออกอาวุธรายใหญ่ที่สุดอันดับ 2 ของโลกรองจากสหรัฐ

การเจรจาครั้งนี้จึงถือเป็นบททดสอบสำคัญต่อทั้งรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ และนโยบายของรัฐบาลทรัมป์ ว่าจะจริงจังกับปัญหาซีเรียที่ ยืดเยื้อมาถึง 6 ปีมากน้อยแค่ไหน ซึ่งปัจจุบัน บทความในสื่อหลักหลายแห่ง เช่น วอชิงตันโพสต์ ยังค่อนข้างกังขากับทรัมป์ว่าอาจทำไปเพื่อโชว์แสนยานุภาพในระดับหนึ่งแค่นั้นและไม่ได้มียุทธศาสตร์อะไรที่จริงจังในเรื่องนี้

ล่าสุด ทำเนียบประธานาธิบดีรัสเซียได้ส่งสัญญาณมาแล้วว่า จะไม่มีการพบกันระหว่างประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน กับทิลเลอร์สัน ในการเยือนรัสเซียครั้งนี้ ซึ่งพอจะบ่งบอกได้คร่าวๆ ว่า การหวังจะเปลี่ยนท่าทีของรัสเซียนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย แม้จะเป็นทิลเลอร์สัน หรือทรัมป์

แต่หากจะโชว์ให้โลกได้เห็นว่าสหรัฐได้ลงมือทำอะไรบางอย่างในฐานะมหาอำนาจของโลกเพื่อพยายามแก้ปัญหาเรื่องนี้แล้ว นี่ก็อาจถือเป็นความสำเร็จด้านต่างประเทศอย่างหนึ่งที่รัฐบาลทรัมป์พอจะโชว์ได้บ้าง ณ ขณะนี้