มหาอำนาจรุมกดดันอาเซียน

จีนแนะเลิกสนใจทะเลจีนใต้ หันร่วมมือเศรษฐกิจ ด้านโอบามากระชับสัมพันธ์ลาว

การประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนที่กรุงเวียงจันทน์ของลาว ในวันที่ 6-8 ก.ย.นี้ กลายเป็นเวทีแสดงอิทธิพลของจีนและสหรัฐ โดยสะท้อนออกมาจากท่าทีทั้งในเรื่องทะเลจีนใต้ รวมทั้งการยกเรื่องเศรษฐกิจอย่างข้อตกลงการค้าขึ้นมาแข่งขันกัน

สำนักข่าวเอพี รายงานว่า ผู้นำอาเซียนมีแนวโน้มหลีกเลี่ยงการพูดถึงผลการตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการ ในกรณีการอ้างกรรมสิทธิ์ของจีนเหนือทะเลจีนใต้ในการประชุม เช่นเดียวกับที่ล้มเหลวในการออกแถลงการณ์ร่วมเมื่อเดือน ก.ค.ที่ผ่านมา ทั้งที่มี 4 ชาติอาเซียนอ้างกรรมสิทธิ์ทับซ้อน สะท้อนความสำเร็จในการใช้วิธีทางการทูตของจีนโน้มน้าวสมาชิกอาเซียน

อย่างไรก็ดี ในร่างแถลงการณ์ร่วมสำหรับปิดการประชุมครั้งนี้ ได้แสดงความกังวลถึงกรณีที่จีนสร้างเกาะเทียมในทะเลจีนใต้ ซึ่งจะกระทบต่อเสถียรภาพของภูมิภาค โดยร่างดังกล่าวจะถูกนำไปให้ผู้นำอาเซียนทุกประเทศอนุมัติ ก่อนแถลงในวันที่ 8 ก.ย.

ด้าน ประธานาธิบดี โรดริโก ดูเตอร์เต ของฟิลิปปินส์ เตรียมหารือกับนายกรัฐมนตรี หลี่เค่อเฉียง ของจีน กรณีที่จีนจะพัฒนาสิ่งปลูกสร้างในแนวปะการังและหินโสโครกในพื้นที่พิพาทอีก

ขณะที่ โกลบอลไทมส์ กระบอกเสียงของจีน ระบุว่า อาเซียนและจีนจำเป็นต้องเปลี่ยนจุดสนใจจากเรื่องทะเลจีนใต้ เพื่อเดินหน้าความร่วมมือทางเศรษฐกิจ อีกทั้งระบุว่ามหาอำนาจภายนอกอย่างสหรัฐและชาติตะวันตกพยายามเข้ามามีอิทธิพลในความขัดแย้งภูมิภาค

ขณะเดียวกันหลายฝ่ายมองว่า ประธานาธิบดี บารัก โอบามา ของสหรัฐ จะใช้โอกาสการเยือนลาวครั้งนี้เสริมนโยบายปักหมุดเอเชีย และผลักดันให้ลาวหลุดออกมาจากอิทธิพลของจีน ในช่วงที่ผู้นำลาวคนใหม่หันเข้าหาเวียดนามมากขึ้น และมีท่าทีต่อประเด็นทะเลจีนใต้เป็นกลางมากกว่ากัมพูชาซึ่งสนับสนุนจีนอย่างแข็งกร้าว

ล่าสุดผู้นำสหรัฐร่วมหารือนอกรอบกับ บุนยัง วอละจิด ประธานาธิบดีลาว พร้อมเสนอเงินช่วยเหลือ 90 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 3,125 ล้านบาท) เพื่อเก็บกู้ซากระเบิดที่สหรัฐทิ้งลงมาในสมัยสงครามเวียดนาม

อย่างไรก็ดี ลาวพึ่งพาทางเศรษฐกิจอยู่กับจีนมากยาวนาน ปัจจุบันจีนได้ลงทุนในลาว 760 โครงการ คิดเป็นมูลค่า 6,700 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 2.32 แสนล้านบาท) ทำให้เจ้าภาพการประชุมนี้ต้องพยายามอย่างหนักในการรักษาสมดุลของมหาอำนาจทั้งสอง