แล้วหม่าก็มาจนได้

โดย...จิรเมธ รุ่งเรือง

การประกาศซื้อหุ้นลาซาด้าของ แจ็ค หม่า เจ้าพ่ออี-คอมเมิร์ซของจีนแห่งค่ายอาลีบาบา ได้รับความสนใจจากทั้งวงการธุรกิจ การเงิน และไอที และนี่จะเป็นปรากฏการณ์ใหม่ที่น่าสนใจมากสำหรับอี-คอมเมิร์ซของอาเซียน เพราะแน่นอนว่า แจ็ค หม่า จะต้องนำประสบการณ์ที่สั่งสมมาจากความสำเร็จของ Taobao, Tmall และ Alipay มาประยุกต์ใช้กับลาซาด้าในอาเซียน ซึ่งจะทำให้ธุรกิจนี้เติบโตได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

แต่โจทย์ใหญ่ที่อาลีบาบาต้องฝ่าฟันไปให้ได้คือ แม้ว่าอาเซียนจะเป็นภูมิภาคที่มีประชากร 600 ล้านคน มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ติดอันดับ 7 ของโลก มีผู้เข้าถึงอินเทอร์เน็ตราว 1 ใน 3 ของประชากรทั้งหมด และการเข้าถึงโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 4จี ของประชากรมีมากยิ่งขึ้น แต่อาเซียนก็คือ 10 ประเทศที่ยังรวมกันให้เป็นหนึ่งเดียวไม่ได้เสียที และในบรรดา 6 ประเทศอาเซียนที่ลาซาด้าให้บริการอยู่ ก็มีระบบ ระเบียบ และความพร้อมในระดับที่แตกต่างกัน อาลีบาบาอาจจะต้องใช้ระยะเวลาในการศึกษาเพื่อให้เข้าใจระบบอี-คอมเมิร์ซของแต่ละแห่งแยกเป็นรายประเทศ แน่นอนว่าประสบการณ์ของลาซาด้าจะทำให้อาลีบาบาลดระยะเวลาในการลองผิดลองถูกลงได้

ในส่วนของประเทศไทย การเข้ามาของอาลีบาบา (ในรูปแบบลาซาด้า) ประจวบเหมาะกับนโยบาย National Payment ที่อยู่ในระยะตั้งไข่ของรัฐบาล ซึ่งถือเป็นโอกาสดีของรัฐบาลไทยและอาลีบาบาเอง ที่ต่างฝ่ายจะสามารถช่วยกันกระตุ้นการใช้อี-คอมเมิร์ซให้เป็นรูปธรรมได้รวดเร็วมากขึ้น ซึ่งหากไม่มีอะไรติดขัดลาซาด้าประเทศไทยก็น่าจะเปลี่ยนโฉมครั้งใหญ่ เพื่อรองรับระบบต่างๆ ที่ใช้กันอยู่ตามแบบของอาลีบาบาในระยะเวลาอันใกล้นี้

ปัจจัยแห่งความสำเร็จหลักๆ ของอี-คอมเมิร์ซอยู่ที่ความพร้อมของระบบไอที อินเทอร์เน็ต การชำระเงินออนไลน์ และการขนส่งที่ทั่วถึงและรวดเร็ว ซึ่งระบบอินเทอร์เน็ตและการขนส่งของไทยอยู่ในระดับที่น่าพอใจ (แต่ก็ยังด้อยกว่าจีน) แต่จากนโยบายของรัฐบาลที่จะพัฒนาและปรับปรุงระบบขนส่ง สนับสนุนธุรกิจเอสเอ็มอี และนโยบายด้านไอซีทีต่างๆ ก็น่าจะส่งเสริมให้อี-คอมเมิร์ซในประเทศไทยเติบโตได้ดีในช่วงไม่กี่ปีจากนี้ สิ่งที่ยังต้องปรับปรุง คือ ระบบชำระเงินออนไลน์ที่ไม่มีเป็นเอกภาพและล้าสมัย

การมาในครั้งนี้ของอาลีบาบาจะช่วยกระตุ้นการช็อปปิ้งออนไลน์ในอาเซียนได้แน่นอน แต่สิ่งที่น่าจับตาดูหลังจากนี้คือ อาลีบาบาจะสนับสนุนสินค้าของแต่ละประเทศเป็นหลัก หรือจะใช้ลาซาด้าเป็นการเปิดทางสินค้าจีนให้เข้าสู่ประเทศอื่นๆ ได้ง่ายและสะดวกมากยิ่งขึ้น เพราะหากเป็นอย่างหลัง เอสเอ็มอีของประเทศเหล่านี้อาจต้องเหนื่อยเพิ่มอีกหลายเท่าตัว