ถอดรหัสเขตเศรษฐกิจพิเศษ (SEZ) ประเทศเพื่อนบ้าน (จบ)

โดย...ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช

กัมพูชามี SEZ จำนวน 25 เขตอุตสาหกรรม และที่มีมูลค่าการลงทุนสูงส่วนใหญ่อยู่ในกรุงพนมเปญ และจังหวัดกันดาล ห่างจากพนมเปญ 18 กม. มีบริษัทอยู่ในขณะนี้ 25 บริษัท ส่วนเขตอุตสาหกรรมสีหนุวิล มีอยู่ 2 SEZ แต่ SEZ ที่ใหญ่นั้นจะอยู่ห่างจากท่าเรือสีหนุวิล เพียง 12 กม. มีบริษัท 25 บริษัท และในจังหวัดสวายเรียง มี SEZ จำนวน 3 SEZ มีบริษัท 27 บริษัท เขต Tai Seng Bavet SEZ ห่างจากชายแดนเวียดนาม (Moc Bai) มีบริษัททั้งหมด 18 บริษัท เขต D&M Bavet SEZ ขณะนี้ยังไม่มีโรงงานตั้งอยู่

เขตเศรษฐกิจพิเศษเกาะกง ตั้งอยู่ อำเภอมณฑลสีมา จังหัดเกาะกง อยู่ห่างจากจุดผ่านแดนถาวรบ้านหาดเล็ก อ.คลองใหญ่ จ.ตราด เพียง 5 กม. มีบริษัทเข้ามาลงทุนทำสัญญาเช่าพื้นที่แล้ว 5 บริษัท บนพื้นที่ 200 ไร่ จากพื้นที่ทั้งหมด 2,100 ไร่ (และกำลังอยู่ระหว่างดำเนินการเช่าพื้นที่อีก 2 บริษัท) เขตเศรษฐกิจพิเศษปอยเปตโอเนียง ตั้งอยู่ใกล้แนวชายแดนไทย-กัมพูชา ณ ด่านถาวรบ้านคลองลึก อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว อย่างไรก็ตามด่านถาวรบ้านคลองลึกปัจจุบันมีความแออัดมาก ส่วนใหญ่การค้าผ่านแดนเป็นพ่อค้าแม่ค้ารายย่อยที่เข็นรถเข็นเข้ามาเพื่อซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้ามากกว่าดำเนินการผลิต ในอนาคตจึงมีการปรับเปลี่ยนกิจกรรมและรูปแบบการผ่านแดน ณ ด่านแห่งนี้ให้คงเหลือเพียงการข้ามแดนของบุคคล

ส่วนการข้ามแดนของสินค้า จะมีการจัดสร้างจุดผ่านแดนแห่งใหม่ ที่บ้านป่าไร่ อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว ประกอบด้วยพื้นที่สำหรับก่อสร้างด่านศุลกากรแห่งใหม่ประมาณ 500 ไร่ พื้นที่นิคมอุตสาหกรรม 1,600 ไร่ อยู่ในขั้นตอนรวบรวมที่ดิน คาดว่าการก่อสร้างด่านใช้ระยะเวลาประมาณ 5 ปี เช่นเดียวกับเขตเศรษฐกิจพิเศษบ้านหนองเอี่ยม ที่ยังอยู่ในขั้นตอนการจัดหาและโอนที่ดิน ส่วนการออกแบบนั้นเสร็จเรียบร้อยแล้ว เขตเศรษฐกิจพิเศษบ้านป่าไร่ อยู่ตรงข้ามเขตเศรษฐกิจพิเศษปอยเปตโอเนียงของกัมพูชา มีระยะห่างประมาณ 5 กม. (อยู่ห่างจากด่านถาวรบ้านคลองลึกประมาณ 10 กม.)

สำหรับเมียนมามี SEZs 3 ที่ ที่เป็นรูปธรรมมากที่สุดคือ เขตเศรษฐกิจพิเศษทีราวา ห่างจากย่างกุ้ง 23 กม. ตั้งที่เมือง Thanlyin ปัจจุบันมี 51 บริษัท จาก 14 ประเทศ ส่วนใหญ่เป็นบริษัทรถยนต์และชิ้นส่วนและวัสดุก่อสร้างของญี่ปุ่น เป้าหมายในอีก 5 ปี เป็น 100 บริษัท ส่วน SEZ ทวายและจ้าวผิวยังไม่มีความคืบหน้าที่เป็นรูปธรรม สำหรับ SEZ ในเวียดนาม มีเขตเศรษฐกิจทั้งหมด 313 มากที่สุดในอาเซียน เป็นเขตอุตสาหกรรม 292 และ 18 SEZ ส่วน SEZ ของมาเลเซียที่สำคัญ ได้แก่ “อิสกันดาร์ (Iskandar)” ตั้งอยู่ในรัฐยะโฮร์ เนื้อที่ 1.25 ล้านไร่ นอกจากนี้ยังมีเขตเศรษฐกิจพิเศษ East Coast Economic Regional SEZs ตั้งอยู่ที่บริวเวณรัฐปาหัง รัฐกลันตัน และตรังกานู เนื้อที่ร่วม 41 ล้านไร่

สำหรับอินโดนีเซีย มีทั้งหมด 66 เขตอุตสาหกรรม มี 8 SEZ ได้แก่ Tanjung Lesung SEZ ในจังหวัด Banten Sei Mangkei ในจังหวัดสุมาตราเหนือ Palu SEZ ในจังหวัดสุราเวสีกลาง Bitung SEZ ในจังหวัดสุราเวสีเหนือ Mandalika ในจังหวัดนุซาตังคาราตะวันตก Morotai SEZ ในจังหวัดโมลูคัสเหนือ Tanjung Api-Api SEZ ในจังหวัดสุมาตราใต้ Maloy Batuta ในจังหวัดกาลิมันตันตะวันออก และ BBK SEZ ซึ่งย่อมาจาก Batam, Bintan และ Karimum ในจังหวัดรีล ซึ่งอยู่บนเกาะสุมาตรา

จริงๆ มีรายละเอียดของ SEZ ในอาเซียนอีกเยอะ ค่อยๆ นำเสนอกันต่อไป เพราะพื้นที่เขียนบทความหมดแล้ว