ดึงโมเดลสิงคโปร์ บีบทัวร์นอกรีตออกระบบ

โดย...พีรดา ปราศรีวงค์ 

คนในวงการท่องเที่ยวได้ใช้ความพยายามยาวนานกว่า 10 ปี ที่จะล้างภาพลักษณ์การท่องเที่ยวไทยที่มักถูกมองว่าเป็นสถานที่มั่วสุมทางเพศ

แม้ว่าภาพดังกล่าวไม่ถูกลบเลือนหายไปทั้งหมด แต่ยอมรับว่าเบาบางลง ส่วนหนึ่งหน่วยงานที่ทำหน้าที่โฆษณาประชาสัมพันธ์ประเทศไทย อย่างการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้นำเสนอความหลากหลายของสินค้าทางการท่องเที่ยวไทย ที่ทำให้ชาวต่างชาติหลงเสน่ห์ความสวยงามทางธรรมชาติ หาดทราย ชายทะเล ของไทยได้ไม่ยากนัก

อย่างไรก็ตาม การปรับเปลี่ยนเข้าสู่โหมดเทคโนโลยีครองโลก ทำให้ช่องทางการสื่อสารและการจำหน่ายแพ็กเกจทัวร์และพฤติกรรมการเดินทางนักท่องเที่ยวเปลี่ยนแปลงไป ประกอบกับเกือบทุกรัฐบาลในเอเชียและอาเซียน ต่างชูนโยบายการท่องเที่ยวเป็นตัวสร้างรายได้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ปัญหาทัวร์เถื่อนจึงเกิดขึ้นราวกับดอกเห็ด และมีทีท่าว่าจะทวีความรุนแรง หมิ่นเหม่ต่อศีลธรรมมากขึ้น เพื่อสร้างจุดขายที่แตกต่าง เช่น บริษัททัวร์ออลเวย์แฮปปี้ ทราเวล ได้โพสต์โฆษณาโปรแกรมนำเที่ยวประเทศเกาหลี ใช้ชื่อทัวร์สายโหดหรือทัวร์สายแข็งพาคนไทยท่องราตรียามค่ำคืน

ศุภฤกษ์ ศูรางกูร นายกสมาคมไทยบริการท่องเที่ยว(ทีทีเอเอ) กล่าวว่า กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ซึ่งมีหน้าที่ออกใบอนุญาตประกอบการธุรกิจนำเที่ยว ต้องเร่งปฏิรูปโครงสร้างการทำงานใหม่ทั้งหมดให้สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงที่เกิดขึ้น โดยนำโมเดลการบริหารจัดการของรัฐบาลสิงคโปร์มาเป็นแบบในการดำเนินงาน เพราะมองว่าปัญหาที่เกิดขึ้นในธุรกิจนำเที่ยวส่วนหนึ่งเกิดจากผู้วางนโยบายไม่เข้าใจภารกิจหน้าที่การทำงานของตัวเองอย่างถ่องแท้ การไม่บังคับใช้กฎหมายที่มีอยู่อย่างจริงจัง จึงสร้างปัญหาต่างๆ ตามมา เช่น ทัวร์เถื่อน

ทั้งนี้ รัฐบาลสิงคโปร์ได้กำหนดภารกิจหลัก การวางนโยบายส่งเสริมบริษัทให้ดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้อง สร้างโอกาสทางการเติบโตที่ดี ปล่อยอิสระให้ผู้ประกอบการร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการควบคุมกันเอง และภารกิจการควบคุมบริษัทที่กระทำผิดกฎหมายให้ได้รับการลงโทษอย่างจริง ซึ่งนโยบายดังกล่าวสามารถจัดระเบียบบริษัททัวร์ให้มีระเบียบแบบแผนในการปฏิบัติได้

ขณะที่แนวทางของกรมการท่องเที่ยวกลับตรงกันข้าม จะมุ่งออกกฎขึ้นมาควบคุมบริษัททัวร์ที่ประกอบธุรกิจอย่างมืออาชีพให้อยู่ในกฎเกณฑ์ เช่น การกำหนดชุดแต่งกายที่ออกโดยกรมการเขียนใบส่งงานมัคคุเทศก์ (จ๊อบออร์เดอร์) แต่กลับไม่เฝ้าระวัง ปราบปราม จับกุมในเชิงลึก ทัวร์เถื่อนที่ไม่มีใบอนุญาตเข้ามาสู่การทำทัวร์ที่ผิดกฎหมาย ซึ่งปัจจุบันมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น

“กรมมีอำนาจหน้าที่เต็มมือในการสอดส่องดูว่าใครขายทัวร์โดยไม่มีใบอนุญาต แต่ที่ผ่านมาเมื่อเกิดเรื่องจึงตามจับ และไม่รู้บทบาทตัวเองว่ามีอำนาจในการฟ้องร้องได้ เพราะถือว่าตั้งบริษัททัวร์ขึ้นมา แต่กรมกลับเข้าใจว่าตัวเองมีหน้าที่จัดการได้เฉพาะบริษัททัวร์ที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น” ศุภฤกษ์ กล่าว

ปัจจุบันกฎหมายตามพระราชบัญญัติประกอบธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ค่อนข้างครอบคลุมการกระทำความผิด แต่ภาครัฐต้องบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง ซึ่งมองว่ารัฐบาลควรร่วมหารือกับภาคเอกชนหาแนวทางการแก้ไขปัญหาทั้งหมดที่เกิดขึ้นในธุรกิจทัวร์ร่วมกันอีกครั้ง เพื่อให้เป็นแบบอย่างที่ดีของชาติอาเซียน

ศุภฤกษ์ บอกว่า จากสถิติที่ผ่านมาพบว่ามีบริษัททัวร์ที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายจำนวนไม่มากที่กล้ากระทำความผิด ส่วนใหญ่เป็นทัวร์เถื่อนที่เข้าสู่ระบบ โดยใช้ช่องว่างทางกฎหมายดำเนินการ โดยเฉพาะการจำหน่ายแพ็กเกจทัวร์ผ่านโซเชียลมีเดีย ในส่วนนี้กรมต้องเร่งทำงานในเชิงรุก

สุธรรม เดชดี ผู้อำนวยการสำนักทะเบียนธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ บอกว่า กรมการท่องเที่ยวไม่มีอำนาจเข้าไปจัดการกับทัวร์เถื่อนที่ประกาศขายทัวร์เที่ยวผับเกาหลี เพราะกรมจะมีอำนาจจัดการเฉพาะบริษัททัวร์ที่ขึ้นทะเบียนอย่างถูกต้อง ในเรื่องนี้ต้องประสานกับกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอที) เพื่อเอาผิดในการโฆษณาประชาสัมพันธ์ข้อความที่หมิ่นเหม่ต่อศีลธรรม

ด้าน กอบกาญจน์ วัฒนวรางกูร รมว.ท่องเที่ยวและกีฬา กล่าวว่า กระทรวงการท่องเที่ยวฯ ได้มอบหมายให้ตำรวจท่องเที่ยวเร่งตรวจสอบ เฝ้าระวังทัวร์ที่โฆษณาประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวที่ส่อเสียดในทางลามกอนาจร ใช้ภาษาและรูปภาพที่ล่อแหลมต่อศีลธรรม ทั้งทัวร์อินบาวด์และเอาต์บาวด์ เพราะถือเป็นการทำลายภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศไทย