แฟรนไชส์ไทย สู่อาเซียน (ตอน2)

โดย...วิมล ปั้นคง

ตลาดของประเทศสมาชิกอาเซียนมีการแข่งขันที่เข้มข้น เนื่องจากมีแฟรนไชส์ต่างประเทศที่มีชื่อเสียงและแฟรนไชส์ที่มีอยู่ภายในของแต่ละประเทศครองตลาดอยู่แล้ว

ตลาดอินโดนีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์ มีการแข่งขันสูง ขณะที่ตลาดเมียนมา สปป.ลาว การแข่งขันยังไม่สูงมากนัก ตลาดกัมพูชาการแข่งขันมีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ธุรกิจแฟรนไชส์เกี่ยวข้องกับกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา ประกอบด้วย กฎหมายชื่อทางการค้า เครื่องหมายบริการ เครื่องหมายร่วม และกฎหมายความลับทางการค้า

ประเทศที่มีกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจแฟรนไชส์เป็นการเฉพาะ ได้แก่ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และเวียดนาม ประเทศที่ไม่มีการตรากฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจแฟรนไชส์เป็นการเฉพาะ ได้แก่ ไทย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ เมียนมา สปป.ลาว กัมพูชา และบรูไน

กฎหมายการประกอบธุรกิจแฟรนไชส์ของมาเลเซียมีองค์ประกอบ คือ นิยามธุรกิจแฟรนไชส์ ข้อกำหนดการเปิดเผยข้อมูลระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายแฟรนไชส์ การจดทะเบียนแฟรนไชส์ แบบสัญญาแฟรนไชส์ สิทธิและหน้าที่คู่สัญญาบทกำหนดโทษ

ธุรกิจแฟรนไชส์กลุ่มอาหารและเครื่องดื่มมีโอกาสเติบโตมากที่สุด เนื่องจากผู้บริโภคในอาเซียนมีแนวโน้มยอมรับสิ่งใหม่และวัฒนธรรมการบริโภคแบบตะวันตกมากขึ้น แต่ผู้ประกอบการไทยต้องปรับกลยุทธ์ธุรกิจให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละประเทศ รวมทั้งต้องมีความรู้ ความเข้าใจมาตรฐานคุณภาพของแต่ละประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาตรฐานฮาลาลสำหรับประเทศที่ผู้บริโภคส่วนใหญ่เป็นมุสลิม

รวมทั้งต้องมีการความรู้กฎหมายเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ กฎเกณฑ์การนำเข้าและส่งออกของแต่ละประเทศ รวมทั้งความรู้และความเข้าใจเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมของประเทศที่ต้องการขยายธุรกิจเข้าไปเป็นอย่างดี

ไทยควรเร่งพัฒนาศักยภาพธุรกิจแฟรนไชส์ให้มีความเข้มแข็งมากขึ้น ควรเร่งตรากฎหมายการประกอบธุรกิจแฟรนไชส์ให้มีผลบังคับโดยเร็ว จัดฝึกอบรมเตรียมความพร้อมการขยายธุรกิจแฟรนไชส์ไปต่างประเทศ ครอบคลุมความรู้การตลาด การบริหารจัดการธุรกิจระหว่างประเทศ รวมทั้งการให้ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับเศรษฐกิจ สังคม กฎหมาย และวัฒนธรรมของประเทศสมาชิกอาเซียน

จัดตั้งศูนย์ให้คำปรึกษาด้านกฎหมายประกอบธุรกิจแฟรนไชส์ในต่างประเทศ กระตุ้นให้ผู้ประกอบการให้ความสำคัญกับกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา ผู้ประกอบการควรรวมตัวให้เข้มแข็งเป็นเอกภาพ พัฒนายกระดับมาตรฐานการประกอบธุรกิจให้ทันสมัยสอดคล้องกับความต้องการของตลาดอย่างต่อเนื่อง