พม่าโยนเผือกร้อนลั่นโรฮีนจาเป็นปัญหาของอาเซียน

พม่ากลับลำยอมรับกังวลปัญหาโรฮีนจาอพยพ แต่ยืนยันนานาชาติไม่ควรโทษพม่าฝ่ายเดียว ด้านมาเลเซียจัดประชุมสามฝ่ายถกปัญหาผู้อพยพ ขณะที่ฟิลิปปินส์เผยพร้อมรับผู้อพยพ 3,000 ราย

เยตุต รัฐมนตรีกระทรวงสารสนเทศ เปิดเผยว่า พม่าเข้าใจถึงความกังวลของนานาชาติต่อประเด็นการอพยพของชาวโรฮีนจา อย่างไรก็ตาม นานาชาติไม่ควรกล่าวโทษพม่าแต่ฝ่ายเดียวและควรจะเป็นปัญหาของทั้งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน)

"หุ้นส่วนในภูมิภาคควรแก้ไขปัญหาเหล่านี้ร่วมกัน แทนที่จะกล่าวโทษพม่าสำหรับปัญหาทุกอย่างที่เกิดขึ้นนี้" เยตุต กล่าวระหว่างการบรรยายสรุปให้กับนักการทูตในนครย่างกุ้ง

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวมีขึ้นหลังจากที่นานาชาติเริ่มกดดันให้พม่าเข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาโรฮีนจาในฐานะประเทศต้นทางการอพยพ หลังจากที่ขบวนการค้ามนุษย์ทิ้งชาวโรฮีนจาไว้กลางทะเลมากขึ้น เนื่องจากรัฐบาลไทยเริ่มปราบปรามขบวนการค้ามนุษย์โรฮีนจาอย่างจริงจัง

ก่อนหน้านั้นรัฐบาลพม่าปฏิเสธการเป็นสาเหตุของปัญหามาตลอด และกล่าวโทษว่าเป็นปัญหาด้านความหละหลวมของไทย นอกจากนี้ยังปฏิเสธที่จะเข้าร่วมการประชุมระดับภูมิภาค เพื่อแก้ปัญหาวิกฤตผู้อพยพ ซึ่งไทยจะเป็นผู้จัดในวันที่ 29 พ.ค.นี้อีกด้วย

ทั้งนี้ ชาวมุสลิมโรฮีนจาหลายแสนรายต้องเผชิญกับการเลือกปฏิบัติและข้อบังคับที่เข้มงวดในรัฐยะไข่ทางตะวันตกของพม่า จนทำให้สัดส่วนผู้ที่พยายามอพยพออกจากพม่ามีมากขึ้น โดยส่วนใหญ่หวังจะไปหาชีวิตที่ดีกว่าในมาเลเซียและอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นประเทศมุสลิม

ในจำนวนผู้อพยพยังรวมถึงชาวบังกลาเทศที่มีลักษณะภายนอกดูคล้ายชาวโรฮีนจาอีกด้วย ซึ่งคนเหล่านี้พยายามหลบหนีความยากจนและชีวิตที่แร้นแค้นในบังกลาเทศเช่นกัน ทำให้ปัญหาดังกล่าวมีความซับซ้อนยิ่งขึ้น

ด้านรัฐบาลมาเลเซียออกแถลงการณ์ว่า อานีฟะห์ อามาน รัฐมนตรีต่างประเทศมาเลเซียจะหารือร่วมกับรัฐมนตรีต่างประเทศของไทยและอินโดนีเซียในวันที่ 20 พ.ค.ที่จะถึงนี้ ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย เพื่อหาหนทางการต่อสู้กับปัญหาการค้ามนุษย์ โดยการประชุมดังกล่าวเลื่อนจากกำหนดเดิมเมื่อวันที่ 18 พ.ค. เพื่อให้รัฐมนตรีต่างประเทศไทยได้เข้าร่วม

"มาเลเซียจะพยายามหาทางออกสำหรับปัญหานี้ต่อไป ผ่านกระบวนการประสานงานและความร่วมมือระหว่างประเทศต้นทาง กลางทาง และปลายทาง" แถลงการณ์ระบุ

ความเคลื่อนไหวหลังจากพบชาวโรฮีนจาราว 2,500 รายขึ้นฝั่งที่มาเลเซียและอินโดนีเซียเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ขณะที่อีกราว 5,000 ราย ยังคงอยู่ติดอยู่บนเรือกลางทะเลโดยปราศจากทั้งน้ำและอาหาร รวมถึงเชื้อเพลิง

จนถึงขณะนี้รัฐบาลอาเซียนยังคงแสดงความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาโรฮีนจาน้อยมาก ทั้งไทย มาเลเซีย และอินโดนีเซียต่างผลักดันโรฮีนจาให้ออกจากชายฝั่ง ซึ่งองค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน (ไอโอเอ็ม) วิจารณ์ว่าเป็น "การเล่นปิงปองทางทะเลโดยใช้ชีวิตมนุษย์"

อย่างไรก็ตาม ทั้งทางกระทรวงการต่างประเทศของไทยและมาเลเซียยังไม่เปิดเผยในทันทีว่าจะเข้าร่วมกับการประชุมดังกล่าวหรือไม่

ด้าน เฮอร์มิมิโอ โคโลมา เจอาร์ รัฐมนตรีสื่อสารฟิลิปปินส์ ระบุว่า จะเปิดที่พักพิงให้กับผู้อพยพกว่า 3,000 ราย จากพม่าและบังกลาเทศ พร้อมกันนี้ยังปฏิเสธข่าวก่อนหน้านี้ที่ว่าฟิลิปปินส์จะผลักดันผู้อพยพลงทะเล

พร้อมกันนี้ โคโลมา ได้อ้างถึงสนธิสัญญาความร่วมมือ ซึ่งเกี่ยวกับสถานะของผู้ลี้ภัยปี 1951 ด้วย ซึ่งทำให้ฟิลิปปินส์มีพันธสัญญากับสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ที่จะจัดเตรียมความช่วยเหลือและบรรเทาทุกข์ให้แก่บุคคลที่ถูกบังคับให้ย้ายออกจากถิ่นฐานโดยไม่ได้ตั้งใจ จากผลของความขัดแย้งทางการเมือง

"เราควรมีส่วนในการช่วย ชีวิตภายใต้กลไกและสนธิสัญญาที่เราเป็นสมาชิกมาอย่างยาวนาน" โคโลมา กล่าว

ทั้งนี้ ฟิลิปปินส์เคยเปิดประเทศรับผู้อพยพทางเรือจากเวียดนามราว 2,700 ราย ที่ลี้ภัยสงครามเวียดนามและพักอาศัยที่เกาะปาลาวันของฟิลิปปินส์ชั่วคราวก่อนจะกลับไปตั้งถิ่นฐานที่บ้านเกิดอีกครั้ง

ใครคือโรฮีนจา?

* โรฮีนจาคือชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมที่อาศัยอยู่ในรัฐยะไข่ทางตะวันตกของพม่า มีรูปพรรณสัณฐานแตกต่างจากชนกลุ่มอื่นๆ ในประเทศ
* มีความเชื่อว่าชาวโรฮีนจาอาจเป็นลูกหลานของพ่อค้าชาวอาหรับที่เข้ามาค้าขายในแถบนี้กว่า 1,000 ปีมาแล้ว บางส่วนว่าเพิ่งอพยพมาจากบังกลาเทศสมัยพม่าตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษ
* ปัจจุบันมีชาวโรฮีนจาอาศัยอยู่ทั้งในบังกลาเทศ ซาอุดิอาระเบีย และปากีสถาน
* ชาวโรฮีนจาในพม่าไม่มีสิทธิครอบครองที่ดิน และมักถูกบังคับใช้แรงงานภายใต้ข้อจำกัดจากรัฐบาล
* ชาวโรฮีนจาในบังกลาเทศเผชิญกับความยากจนไม่มีเอกสารแสดงและไม่สามารถทำงานได้