ไขปม : ทำไมกัปตันเข้าห้องนักบินไม่ได้

ตอบปัญหาคาใจเหตุใดกัปตันกลับเข้าห้องนักบินไม่ได้

ภายหลังจากที่อัยการมาร์เซย์ เปิดเผยว่า ผู้ช่วยนักบินชาวเยอรมนีได้จงใจที่จะทำให้เครื่องบินแอร์บัส เอ 320 ของสายการบินเยอรมันวิงส์พุ่งดิ่งลงบนเทือกเขาแอลป์ ในฝรั่งเศส ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 150 คน ขณะที่ กัปตันกลับไม่สามารถกลับเข้าห้องนักบินได้ คำถามก็คือว่า เหตุใดจึงเกิดเหตุการณ์ที่กัปตันเข้าห้องนักบินไม่ได้เช่นนี้ขึ้น

สำนักข่าวบีบีซีได้เปิดเผยรายงานให้คำตอบระบุว่า ภายหลังจากเหตุการณ์ 9/11 ระบบรักษาความปลอดภัยของห้องนักบินได้ถูกเปลี่ยนแปลงเพื่อให้การปล้นเครื่องบินเป็นไปได้ยากมากขึ้น โดยสำนักงานบริหารการบินแห่งชาติสหรัฐ ระบุว่า ประตูห้องนักบินควรที่จะแข็งแรงพอที่จะทนต่อแรงระเบิดได้ และโดยปกติแล้วจะล็อคตลอดเที่ยวบิน

แม้ว่า ระบบรักษาความปลอดภัยในห้องนักบินอาจจะถูกคิดว่า สามารถให้กัปตันเข้ามาในห้องนักบินได้ ทว่า ในความเป็นจริง การเข้าสู่ห้องนักบินสามารถถูกปฏิเสธ ‘ด้วยความจงใจ’ จากในห้องนักบินได้

ตามข้อมูลของแอร์บัส ระบุว่า ประตูของห้องนักบินของแอร์บัสจะมีอยู่ 3 โหมดด้วยกัน ซึ่งจะถูกควบคุมจากที่นั่งของนักบิน ได้แก่ ‘อันล็อค’ ‘ปกติ’ และ ‘ล็อค’

ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดเหตุการณ์ที่ว่า ใครก็ตามในห้องนักบินอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ จะมีทัชแพดที่จะเปิดทางให้ลูกเรือที่รู้รหัสสามารถเข้ามาในห้องนักบินได้

ภายใต้โหมด ‘ปกติ’ ประตูห้องนักบินจะล็อค ทว่าสามารถเข้าได้ โดยการกดรหัสทัชแพดโดยลูกเรือ เมื่อไม่มีการตอบสนองจากภายในห้องนักบิน

โหมด ‘อันล็อค’ โหมดนี้จะเป็นโหมดที่นักบินจะใช้เพื่อเปิดประตูให้กับนักบินร่วมทางที่กลับมาจากห้องน้ำ

โหมด ‘ล็อค’ หมายถึงว่า กลไลการล็อคของประตูจะไม่รับรหัสของทัชแพด และจะยังล็อคอยู่เป็นเวลา 5 นาที (ซึ่งสามารถเกิดขึ้นซ้ำได้อีก) ฉะนั้นแล้ว ระบบนี้เป็นการป้องกันการปล้นเครื่องบิน ที่ผู้ร้ายอาจนำรหัสมาจากลูกเรือที่ทราบรหัสได้ ยิ่งไปกว่านั้น บนเครื่องบินบางเครื่องอาจมีหน้าจอที่บอกนักบินว่า ใครอยู่หน้าประตูห้องนักบินบ้างอีกด้วย

ฉะนั้นแล้ว คำตอบที่ได้ก็คือว่า ถ้ากัปตันไม่สามารถเข้าห้องนักบินได้ ก็เป็นการสะท้อนว่า นักบินผู้ช่วยได้ปฏิเสธการเข้าห้องนั่นเอง

ทั้งนี้ ก็ยังมีคำถามหลงเหลืออยู่ที่ว่า ควรจะมีคนกี่คนที่อยู่ในห้องนักบิน โดย ฮีทเธอร์ พูล พนักงานต้อนรับบนเครื่องบินรายหนึ่งระบุว่า  ในสหรัฐนั้น พนักงานต้อนรับบนเครื่องบินจะไปอยู่ที่ห้องนักบิน เมื่อมีนักบินคนหนึ่งออกจากห้องนักบิน

ในทางตรงกันข้าม สำหรับระบบห้องนักบินเยอรมันวิงส์แล้วอยู่ภายใต้กฎของสำนักงานความปลอดภัยการบินเยอรมนี ซึ่งบ่งชี้ได้ว่า เมื่อมีนักบิน 2 คน คนหนึ่งสามารถออกจากห้องนักบินได้ (ทว่า ภายใต้เวลาที่น้อยที่สุด)

ขณะเดียวกัน สายการบินอื่นๆ มี ‘กฎ 2 คน’ ซึ่งหากมีนักบินคนหนึ่งออกจากห้องนักบิน จะต้องมีลูกเรือคนอื่นเข้ามาอยู่แทน อย่างไรก็ตาม กฎดังกล่าวไม่ได้ใช้กับสายการบินลุฟแฮนซ่า ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของเยอรมันวิงส์ และสายการบินขนาดใหญ่อื่นๆ อีก

ฉะนั้นแล้วคำตอบโดยสรุปก็คือว่า

1.   หลังจากเหตุการณ์ 9/11 ประตูห้องนักบินได้รับการออกแบบให้แข็งแรงมากขึ้นเพื่อป้องกันการก่อการร้าย
2.   ระบบล็อค หมายถึงว่า ประตูจะไม่สามารถเข้าได้ ถ้านักบินที่อยู่ภายในไม่อนุญาตให้เข้ามา
3.   ทัชแพดจะอนุญาตให้ลูกเรือที่รู้รหัสเข้ามา ถ้าหากว่านักบินไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้
4.   นักบินในห้องนักบินสามารถปฏิเสธการเข้าได้ แม้ว่า จะมีผู้ที่กดรหัสทัชแพดก็ตาม