สุขเราบนทุกข์เขา

ภาพการออกกำลังกายเป็นกลุ่มคณะในยามเช้า ยามเย็นตามสวนสาธารณะและจัตุรัสของเมืองต่างๆ คงเป็นบรรยากาศที่ชาวจีนคุ้นเคยเป็นอย่างดี เพราะไม่ว่าจะเดินทางไปแห่งหนใด กิจกรรมเช่นนี้ก็พบเห็นได้โดยทั่วไป เรียกได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันก็ว่าได้ ทว่าความอิ่มเอมทางใจของคนกลุ่มนี้กำลังสร้างความเดือดร้อนให้แก่คนอีกกลุ่มหนึ่ง กลายเป็นประเด็นความขัดแย้งระหว่างคนในสังคมที่ยังหาทางออกไม่ได้

ช่วงหลายปีมานี้ แนวโน้มของการเป็นประเทศที่มีประชากรสูงวัยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมถึงบ้านเมืองที่ได้รับการพัฒนาไปอย่างกว้างไกล ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงทางรูปแบบการดำเนินชีวิต และปรากฏให้เห็นถึงการรวมตัวของกลุ่มคนวัยกลางคนและผู้สูงวัยที่มักเต้นรำอยู่ในสวนสาธารณะและตามที่โล่งแจ้ง นับวันชุมชนเล็กๆ หลายแห่งก็เป็นเวทีของคนกลุ่มนี้ไปโดยปริยาย ขณะที่พวกเขากำลังเพลิดเพลินไปกับการเต้นรำด้วยท่าทางง่ายๆ ไปตามจังหวะเพลง คนอีกกลุ่มหนึ่งต่างเฝ้ารอว่ากิจกรรมเหล่านี้จะจบลงเมื่อใด

สภาพจัตุรัสใหญ่ที่คลาคล่ำไปด้วยการเต้นรำนานารูปแบบ สร้างความคึกคักให้แก่เช้าวันใหม่และนำพาความสุขให้แก่ผู้ที่มาร่วมออกกำลังกาย ไม่เพียงเท่านั้น พอตกค่ำ หลังจากทานมื้อเย็นกันแล้ว ยังมีกิจกรรมเต้นรำร่วมกันเป็นกลุ่มคณะอีกรอบหนึ่ง คราวนี้อาจมีผู้คนมากหน้าหลายตาเข้าร่วมมากขึ้น เพราะต่างก็เสร็จสิ้นภารกิจประจำวัน และปรารถนาที่จะออกกำลังกายผ่อนคลายความเหนื่อยล้า

ดูแล้วก็ไม่น่าจะสร้างปัญหาอะไร เพราะถือเป็นการเสริมสร้างร่างกายทั่วไป แต่สภาพบ้านเมืองตามเมืองใหญ่ โดยเฉพาะปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ กวางเจา ที่มีการอยู่กันอย่างหนาแน่น มีสถานที่ใช้สอยส่วนกลางจำกัด ยิ่งเขตเมืองเก่าตามเมืองใหญ่ สวนสาธารณะมักสร้างอยู่ใกล้ๆ กับเขตชุมชน หลายคนตัดสินใจซื้อบ้าน เพราะบางครั้งอาจต้องทำงานล่วงเวลาและพักผ่อนในช่วงเช้า แต่แล้วกลับพบว่าเป็นการตัดสินใจที่ผิดพลาด เพราะวิถีการดำเนินชีวิตเช่นนี้สวนทางกับกิจกรรมสันทนาการของกลุ่มผู้สูงวัย ความขัดแย้งจึงเกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ข้อจำกัดของสภาพแวดล้อมเหล่านี้ ย่อมไม่สามารถสนองตอบความต้องการของคนแต่ละเพศวัยที่อาศัยอยู่ร่วมกันในชุมชน เช่น เด็กๆ มักต้องการสมาธิในการทำการบ้าน ทบทวนบทเรียน ชาวบ้านต้องการความสงบและความเป็นส่วนตัวในการอยู่อาศัย ผู้สูงวัยต้องการประกอบกิจกรรมเพื่อคลายความเหงา เป็นต้น เมื่อคนที่มีความต้องการไม่เหมือนกันมาอยู่รวมกัน ปัญหาก็ตามมา

อันดับแรกคือเสียงเพลงที่ดังจนรบกวนผู้ที่อาศัยอยู่ในบริเวณใกล้เคียง ทำให้ไม่สามารถดำเนินชีวิตได้อย่างปกติสุข ตามมาด้วยการใช้สปอตไลต์ที่ส่องสว่างจนระคายต่อการใช้สายตา ขยะที่เรี่ยราดตามสถานที่ออกกำลังกายกลางแจ้ง การโต้ตอบของผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนก็มีด้วยกันหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการปล่อยหมา ปล่อยหนู สาดอุจจาระ การยิงปืนขึ้นฟ้า เป็นต้น ซึ่งล้วนแต่เป็นการกระทำที่ไม่น่าอภิรมย์ แต่ก็สะท้อนให้เห็นถึงความอัดอั้นตันใจที่เก็บอยู่ภายในใจ

พื้นที่บางแห่ง อาทิ กวางเจาออกมาตรการควบคุมเสียง ควบคุมเวลาในการออกกำลังกาย ควบคุมสถานที่ใช้งานและควบคุมอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบกิจกรรม ทั้งยังมีการกำหนดอัตราค่าปรับสำหรับกิจกรรมสันทนาการที่ใช้เสียงเกินกว่าระดับที่กำหนดไว้ในเขตพักผ่อนตามสวนสาธารณะ หรือในกรณีที่ส่งผลกระทบต่อผู้คนจำนวนมาก ก็อาจออกมาตรการรุนแรงถึงขั้นหยุดการเต้นรำในจัตุรัสตามมา ซึ่งก็มีการวิพากษ์วิจารณ์กันไปต่างๆ นานาถึงประสิทธิภาพของกฎระเบียบเหล่านี้

ที่ผ่านมา การเต้นรำอย่างพร้อมเพรียงเป็นหมู่คณะเคยเป็นกิจกรรมที่สร้างชื่อเสียงให้แก่ประเทศชาติด้วยการออกแสดงไปตามหลายต่อหลายประเทศในยุโรป ถือเป็นการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมกับนานาชาติและแสดงให้เห็นถึงความสมานสามัคคีของชาวจีน แต่สิ่งที่เกิดขึ้นอยู่ในขณะนี้ก็คือ นับวันกิจกรรมดังกล่าวจะสร้างรอยร้าวให้แก่คนในสังคม จนเกิดการร้องทุกข์ตามที่ปรากฏในข่าวรายวัน หลายฝ่ายมองว่าเป็นปัญหาสังคมที่ต้องแก้ไขอย่างเร่งด่วน เพราะคุกคามสวัสดิภาพการดำเนินชีวิตของประชาชน

สิ่งที่ครั้งหนึ่งเคยถูกมองว่าเป็น “ความงาม” กลายสภาพเป็น “ความน่ารังเกียจ” ในสายตาของคนจำนวนไม่น้อยตลอดช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการ “ล้ำเส้น” สิทธิส่วนบุคคลของผู้อื่น แม้ว่าภาครัฐจะหาแนวทางในการป้องกันความขัดแย้งที่เกิดขึ้น แต่หากไม่ได้รับความร่วมมือจากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง นานาปัญหาก็คงคลี่คลายได้ยาก

เรื่องราวข้างต้นเป็นอุทาหรณ์ให้เราได้เรียนรู้ว่า การกระทำใดๆ ที่สร้างความเดือดร้อนให้แก่ผู้อื่น ถึงแม้จะเป็นสิ่งที่เราชื่นชอบ ก็ควรตระหนักและเคารพในสิทธิของผู้อื่น หากปฏิบัติได้เช่นนี้ เราก็จะอยู่ในสังคมร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข