ขอโอกาสเราบ้าง

ในขณะที่ชาวจีนกำลังฉลองเทศกาลตรุษจีนกันอย่างชื่นมื่นอยู่นั้น ยังมีเพื่อนร่วมชาตินับล้านชีวิตที่ไม่ได้มีความสุขในช่วงวันสำคัญอย่างที่ควรจะเป็น กลุ่มคนที่กำลังกล่าวถึงนี้ก็คือ ผู้ที่ได้ชื่อว่าเป็น “คนยากจน” ที่อาศัยอยู่ตามถิ่นทุรกันดาร โดยเฉพาะพื้นที่ทางด้านตะวันตกเฉียงเหนือและตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ รวมถึงผู้ที่อาศัยอยู่ในเขตภูเขา เขตทะเลทราย ซึ่งล้วนจัดอยู่ในพื้นที่ที่ประสบกับภาวะแห้งแล้งอย่างรุนแรง ชีวิตประจำวันของพวกเขาจึงไม่น่าอภิรมย์เท่าใดนัก

ว่ากันว่าชะตากรรมของเด็กเป็นทั้งชะตากรรมของปัจเจกบุคคล ชะตากรรมของครอบครัวและสัมพันธ์กับชะตากรรมของประเทศชาติ หลายฝ่ายจึงตื่นตัวเรื่องกลยุทธ์การให้ความช่วยเหลือด้านโภชนาการและการศึกษาของเด็กผู้ยากไร้ ช่วยกันระดมทุนในการสร้างโอกาสทางการศึกษา ยกระดับคุณภาพชีวิต ฯลฯ

อย่างไรก็ดี แม้ว่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมา นโยบายด้านการช่วยเหลือเด็กผู้ยากไร้มีส่วนช่วยปรับปรุงความเป็นอยู่ของเด็กเหล่านี้ให้ดีขึ้น แต่ก็มีข้อน่าสังเกตว่าสุขอนามัย การควบคุมและป้องกันโรค รวมถึงการศึกษาของพวกเขายังคงมีความเหลื่อมล้ำกับเด็กที่อาศัยในเมืองมาก การอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ยากลำบากเป็นเวลานาน ไม่ได้สัมผัสกับเทคโนโลยีใหม่ๆ ย่อมส่งผลต่อพัฒนาการทางด้านความคิดของพวกเขา และส่งผลต่อการพัฒนาชาติในระยะยาว

สำหรับคนเมืองที่ใช้ชีวิตอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เพียบพร้อมไปด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกนานาชนิด คงไม่เข้าใจถึงความยากลำบากของผู้ยากไร้ที่เติบโตมาในครอบครัวที่มีฐานะยากจน โดยเฉพาะเด็กที่อาศัยในเมืองต่างมีความสุขในช่วงวันเด็กเพราะได้รับของขวัญมากมาย ขณะที่เด็กอายุต่ำกว่า 14 ปี จำนวน 40 ล้านคนที่อาศัยอยู่ในมณฑลกว่างซี กุ้ยโจว ชิงไห่ ส่านซี เจียงซี อานฮุย ฮกเกี้ยน ฯลฯ ซึ่งล้วนแต่เป็นมณฑลที่เป็นแหล่งรวมของประชากรที่มีฐานะยากจน แทบไม่ได้สัมผัสกับความสุขในวันเด็กเลย

จริงๆ แล้วเด็กเหล่านี้ยังประสบกับปัญหานานัปการ เช่น การขาดสารอาหาร การขาดโอกาสทางการศึกษา การประสบกับภาวะอดมื้อกินมื้อ การป่วยเป็นโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร ฯลฯ เด็กๆ มักเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่มีแต่คำว่า “ขาด” ไม่ได้สัมผัสคำว่า “เหลือ” เฉกเช่นเด็กคนอื่น ถือเป็นเรื่องที่น่าสะท้อนใจสำหรับสังคมจีนในปัจจุบันที่มีความแตกต่างด้านความเป็นอยู่ราวฟ้ากับดิน ทั้งนี้ ยังมีปัญหาอื่นๆ อีกมากมายที่เด็กผู้ยากไร้ต้องเผชิญหน้าอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

หากพิจารณาจากมาตรฐานรายได้ที่รัฐบาลกลางกำหนดไว้ล่าสุดจะพบว่า ประชากรที่มีฐานะยากจนทั่วประเทศมีจำนวนไม่ต่ำกว่าร้อยล้านคน พวกเขาอาศัยอยู่ตามเขตภูเขาลึก เขตภูเขาสูงที่มีอากาศเหน็บหนาว เขตที่อยู่อาศัยของชนเผ่ากลุ่มน้อย รวมถึงเขตที่มีสภาพอากาศเลวร้าย พื้นที่เหล่านี้มักเกิดภัยธรรมชาตินานาชนิด ทั้งยังเป็นเขตที่ห่างไกลความเจริญ สภาพแวดล้อมไม่เหมาะแก่การอยู่อาศัย

นอกจากนี้ สภาวะขาดแคลนน้ำดื่มน้ำใช้ ไม่มีไฟฟ้าและแสงสว่าง การคมนาคมที่ไม่สะดวก การขาดสุขอนามัยที่ดี สิ่งเหล่านี้ล้วนพบเห็นได้ตามเขตพื้นที่ที่ประชากรผู้มีฐานะยากจนอาศัยอยู่ รวมถึงปัจจัยทางกายภาพอย่างสภาพทางภูมิประเทศ สภาพทางภูมิอากาศ ตำแหน่งที่ตั้งล้วนส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของคนกลุ่มนี้

ปัญหาเรื่องความยากจนจึงถือเป็นอุปสรรคที่สำคัญต่อการนำพาประเทศไปสู่เป้าหมายของการเป็นสังคมอยู่ดีมีสุขกันถ้วนหน้าในปี 2020 ภาครัฐจึงพยายามงัดมาตรการรองรับด้านปัจจัย 4 และสาธารณูปโภคพื้นฐานมาดำเนินการในเขตพื้นที่ห่างไกลเหล่านี้ ผลก็คือ ชีวิตความเป็นอยู่ของคนจำนวนหนึ่งก็ดีขึ้นตามลำดับ แม้จะยังไม่สามารถดำเนินกันได้อย่างทั่วถึง แต่ก็ถือว่ามีส่วนช่วยให้เป้าหมายเรื่องชีวิตความเป็นอยู่ของประชากรใกล้ความจริงมากขึ้น

กล่าวได้ว่า การหันมาให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตของประชากรที่มีฐานะยากจน โดยเฉพาะเด็กผู้ด้อยโอกาสทั้งหลาย ได้กลายเป็นกระแสที่ได้รับการตอบรับอย่างมากจากคนในหลายแวดวง เชื่อว่าหากทุกฝ่ายพร้อมใจกันสนับสนุนการแก้ไขปัญหาดังกล่าว เด็กๆ และครอบครัวจะมีชีวิตที่เป็นสุขกว่าที่เป็นอยู่