หนี้จีนสะท้านโลก

แม้จะฉลองปีใหม่วันตรุษจีน 2014 กันไปทั่วโลกแล้ว แต่ดูเหมือนว่าปีนี้อาจไม่ใช่ปีของจีนที่จะเล่นบทพี่ใหญ่หนุนภูมิภาคได้มากเหมือนกับในปีที่ผ่านๆ มา เพราะเริ่มมีสัญญาณร้ายทางเศรษฐกิจมาตั้งแต่ต้นปี

นอกจากปัญหาหนี้ภาคเอกชนที่เริ่มปะทุขึ้น ในสัปดาห์นี้จีนยังเปิดเผยรายละเอียดของ “หนี้รัฐบาลท้องถิ่น” เป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นหนี้ส่วนที่ทั่วโลกกังวลมากที่สุด เพราะมีปริมาณสูงถึงเกือบ 3 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ

ผลสอบจาก 30 มณฑลในจีน พบว่าบรรดาพื้นที่เขตเศรษฐกิจฝั่งตะวันออกนั้นมีหนี้ทางการท้องถิ่นมากที่สุด ในขณะที่หลายพื้นที่ยากจนทางตอนในของจีน เช่น มองโกเลียใน มีหนี้ค้างชำระสูงถึง 28% และในอีกหลายเมืองมีการก่อหนี้ต่อระดับรายได้ต่อปีที่สูงจนน่าตกใจ เช่น กรุงปักกิ่ง ที่สูงถึง 100% และฉงชิ่ง 93%

ความน่ากังวลของปัญหาหนี้รัฐบาลท้องถิ่นจีนก็คือ ระดับหนี้ที่เพิ่มขึ้นถึง 67% เมื่อเทียบกับปลายปี 2010 นั้น ส่วนใหญ่เป็นการลงทุนไปกับโครงการก่อสร้างที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ในทางเศรษฐกิจ ซึ่งจะให้มีปัญหาในการหารายได้มาใช้หนี้ และด้วยหนี้มากกว่าครึ่งยังมีกำหนดชำระภายในปลายปีนี้ ทำให้นักวิเคราะห์มองว่า มีโอกาสสูงถึงกว่า 50% ที่จีนอาจเผชิญการผิดนัดชำระหนี้เป็นครั้งแรกในปีนี้ ซึ่งจะก่อให้เกิดวิกฤตการณ์ความเชื่อมั่นสะท้านโลกตามมา

ก่อนจะไปถึงจุดดังกล่าว ทางการจีนจึงต้องเร่งแก้ปัญหาโดยเลิกการกระตุ้นเศรษฐกิจอย่างหวือหวา ผลที่ได้ก็คือการเติบโตทางเศรษฐกิจในระดับไม่ถึง 8% หรือต่ำสุดในรอบนับทศวรรษ ซึ่งยังส่งผลกระทบไปถึงตลาดเกิดใหม่ในวงกว้างไปด้วย เนื่องจากจีนต้องลดการนำเข้าสินค้าโดยเฉพาะสินค้าโภคภัณฑ์

ดังนั้น หากยังไม่สามารถควบคุมหนี้จนอยู่ในระดับที่น่าวางใจได้ เอเชียคงไม่สามารถคาดหวังอานิสงส์ของการเติบโตทางเศรษฐกิจจีนได้เช่นกัน