Republic of Apartment!
ใครไปเที่ยวเกาะนามิ จะต้องเจอคำว่า “นามินารา” หรือสาธารณรัฐนามิ Nami Republic ซึ่งก็ตั้งกันไปให้ดูเท่
โดย...เพียงออ วิไลย [email protected]
ใครไปเที่ยวเกาะนามิ จะต้องเจอคำว่า “นามินารา” หรือสาธารณรัฐนามิ Nami Republic ซึ่งก็ตั้งกันไปให้ดูเท่ ... ขืนมาตั้งชื่อเล่นเอาเท่แบบนี้ในเมืองไทยคงจะไม่เหมาะไม่ควร แต่ที่เกาหลีเขาไม่ถือสา เพราะเขาเป็นสาธารณรัฐอยู่แล้ว ชนชาติส่วนใหญ่ก็เป็นเลือดเกาหลีแท้ แม้มีชนกลุ่มน้อย แรงงานต่างชาติและการแต่งงานข้ามชาติอีกหลายแสนคน แต่ความเป็นชาตินิยมไม่ได้เสื่อมถอยไป จึงไม่เป็นปัญหาความมั่นคงภายใน ดังนั้นแม้ในหนังสือเชิงวิชาการที่น่าสนใจเล่มหนึ่ง ชื่อว่า “มองเกาหลียุคใหม่ผ่านวัฒนธรรมของการอยู่อาศัย” ซึ่งเขียนโดยอาจารย์มหาวิทยาลัย 4 ท่าน ก็ยังเรียกประเทศตนว่า “Republic of Apartment” ...ช่างสะท้อนภาพชีวิตเกาหลีได้ดีเหลือเกิน
คำว่า “สาธารณรัฐแห่งอพาร์ตเมนต์” นี้ ไม่ได้เกินเลยความจริงไป เพราะหลักฐานมันยืนเด่นทนโท่อยู่แล้ว รูปแบบของที่พักอาศัยครึ่งหนึ่งของประเทศ คือ อพาร์ตเมนต์ หรือที่บ้านเราเรียกคอนโด ซึ่งมีขนาดของห้องต่างๆ กันตามงบประมาณของผู้อยู่อาศัย อาจารย์ทั้ง 4 ท่านได้วิพากษ์กันออกมาว่า การที่คนเกาหลีต้องกลายมาเป็นคนตึก กระจุกตัวอยู่กันอย่างแออัดในเมือง ทั้งๆ ที่พื้นที่สร้างบ้านยังขยายออกไปได้อีกมากมายนั้น เป็นการตกกระไดพลอยโจนจากสภาวะบีบบังคับของสภาพแวดล้อมทางการเมืองและเศรษฐกิจ ซึ่งต้องผลิตที่อยู่อาศัยออกมาในปริมาณมาก มากกว่ามาจากการบริหารจัดการอย่างชาญฉลาดด้วยนโยบายที่มีทิศทางชัดเจนของรัฐบาล
ที่จริง ความเปลี่ยนแปลงในรูปแบบของที่พักอาศัยเริ่มเกิดขึ้นในปลายสมัยโชซอน ราวปี ค.ศ. 1890 ในขณะที่เกษตรกรผู้ใช้แรงงานอยู่อาศัยในบ้านหลังคามุงด้วยฟางข้าว ส่วนบ้านของผู้มีอันจะกินและขุนนางเป็นบ้าน “ฮันอ๊ก” ที่มีความสวยงามแบบเกาหลีดั้งเดิม เมื่อชาวตะวันตกและญี่ปุ่นเข้ามาสร้างที่พักอาศัยในรูปแบบของตน ผู้มีอันจะกินที่เริ่มร่ำรวยในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมบางคนก็เริ่มปรับปรุงบ้านให้ดูทันสมัยบ้าง
ส่วนประวัติศาสตร์ของอพาร์ตเมนต์นั้น เกี่ยวพันกับไทม์ไลน์ที่สำคัญทางประวัติศาสตร์เกาหลีอย่างยิ่ง เพราะตึกกลุ่มแรกเป็นหอพัก 23 ชั้น ที่ญี่ปุ่นสร้างให้แก่คนญี่ปุ่นที่เข้ามาทำงานในเกาหลีพักอาศัยหลังยึดครองประเทศนี้ได้แล้ว ส่วนอพาร์ตเมนต์ที่ให้ประชาชนทั่วไปเช่าซื้อหลังแรก คือ “อพาร์ตเมนต์โตโยต้า” ตามชื่อบริษัทญี่ปุ่นเจ้าของตึก สรุปว่า ต้นตอของอพาร์ตเมนต์ในเกาหลีมาจากวัฒนธรรมญี่ปุ่นในช่วงที่ตกเป็นเมืองขึ้นนี่เอง
ต่อมานักลงทุนเกาหลีสร้างอพาร์ตเมนต์เองหลังแรก ชื่อ ฮเวฮวา ในปี 1945 หลังจากนั้นบ้านเมืองถูกทำลายจากสงครามเกาหลี จนเกือบ 20 ปีถัดมาจึงเริ่มสร้างที่พักอาศัยที่สามารถรองรับคนจำนวนมากได้ด้วยความเร่งรีบและต้องการกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศ “มาโพ อพาร์ตเมนต์คอมเพล็กซ์” จึงเกิดขึ้นและกลายเป็นจุดเริ่มต้นของ “Republic of Apartment” เป็นต้นมา ส่วนบ้านแบบ “ฮันอ๊ก” อันน่าภาคภูมิใจของชาติได้เลือนหายไป ส่วนที่หลงเหลืออยู่ก็กลายมาเป็นกลุ่มตึกอนุรักษ์โบราณที่ให้นักท่องเที่ยวมาชมดูว่าครั้งหนึ่งเกาหลีเคยอยู่บ้านแบบนี้ ...
อ่านจบแล้วก็นึกถึงประเทศไทยที่ธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์กำลังทุ่มเทกันสร้างคอนโดเข้าไปทั้งกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด บริษัทยักษ์เข้าไปกุมตลาดไว้หมด ด้วยสโลแกนว่า “เพื่อตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์คนเมือง” แต่จะหาบ้านทรงไทยที่เหมาะกับสภาพภูมิอากาศบ้านเราไม่เจอแล้ว ต้องไปดูตามที่ท่องเที่ยวสำคัญ!!!... (อ่านซ้ำคำวิพากษ์ของอาจารย์เกาหลี 4 ท่าน) “เป็นการตกกระไดพลอยโจนจากสภาวะบีบบังคับของสภาพแวดล้อมทางการเมืองและเศรษฐกิจ จึงต้องผลิตที่อยู่อาศัยออกมาในปริมาณมาก มากกว่ามาจากการบริหารจัดการอย่างชาญฉลาดด้วยนโยบายที่มีทิศทางชัดเจนของรัฐบาล”??? ...
