ประธานเอดีบี

นับเป็นประเด็นที่ต้องจับตามอง สำหรับบุคคลที่จะขึ้นมารับตำแหน่งประธานธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งเอเชีย (เอดีบี) คนใหม่แทน ฮารุฮิโกะ คุโรดะ ที่ได้รับการเสนอชื่อให้เป็นผู้ว่าการธนาคารกลางญี่ปุ่น (บีโอเจ) ซึ่งล่าสุดญี่ปุ่นได้เสนอชื่อ ทาเคฮิโกะ นากาโอะ อดีตรองรัฐมนตรีคลัง ชิงตำแหน่งในทันที

ความเคลื่อนไหวนี้จุดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อีกครั้ง เนื่องจากเป็นความพยายามของญี่ปุ่นในการผูกขาดบทบาทสำคัญในเอดีบีไว้ หลังจากที่ตำแหน่งดังกล่าวถูกครอบครองโดยชาวญี่ปุ่นมานับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งองค์กรเมื่อปี 2509

การผูกขาดบทบาทในเอดีบีของญี่ปุ่นนั้น เกิดขึ้นกับองค์กรการเงินอื่นๆ เช่นกัน อย่างสหรัฐผูกขาดนั่งตำแหน่งประธานธนาคารโลก (เวิลด์แบงก์) ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งองค์กร ขณะที่ยุโรปก็ผูกขาดตำแหน่งกรรมการผู้จัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ซึ่งเป็นประเด็นที่ชาติเศรษฐกิจเกิดใหม่ (บริกส์) ทั้งบราซิล รัสเซีย อินเดีย จีน และแอฟริกาใต้ วิจารณ์อย่างเต็มที่

กลุ่มบริกส์มองว่า ควรพิจารณาจากความเหมาะสม ไม่ใช่สัญชาติเป็นสำคัญ เนื่องจากปัจจุบันบริกส์เริ่มมีบทบาทสำคัญในเวทีเศรษฐกิจโลก และมีแนวโน้มแซงหน้าสหรัฐและยุโรป ที่เผชิญกับวิกฤตทางการเงิน

ทว่า ความพยายามยกเลิกธรรมเนียมผูกขาดตำแหน่งสำคัญ โดยเฉพาะตำแหน่งประธานเอดีบีอาจไร้ประโยชน์ เนื่องจากกฎการโหวตของเอดีบีนั้นเอื้อแก่ญี่ปุ่น ผู้สนับสนุนการเงินรายใหญ่ เนื่องจากตามกฎการออกเสียงนั้น ผู้ชิงตำแหน่ง ต้องได้รับเสียงโหวตจากชาติสมาชิกรวมกันเกิน 50% ซึ่งญี่ปุ่น สหรัฐ ชาติยูโรโซน ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ ก็มีอำนาจโหวตรวมกัน 50.6% แล้ว ดังนั้นหากจีนต้องการส่งผู้ท้าชิงตำแหน่งประธานเอดีบีอาจไม่ได้รับคะแนนเสียงสนับสนุนเพียงพอก็เป็นได้