ซื้อง่าย ขายคล่อง

การซื้อขายของผ่านทางอินเทอร์เน็ตหรือที่เรียกกันคุ้นปากว่า “ECommerce” คงไม่ใช่ศัพท์แสงใหม่ที่เพิ่งบัญญัติขึ้นมา แต่กลับเป็นศัพท์อินเทรนด์ที่ใครๆ ต่างรู้จักกันเป็นอย่างดี เพราะคนจำนวนไม่น้อยต่างเคยแวะเวียนเข้าไปใช้บริการดังกล่าวกันอย่างแพร่หลาย ในส่วนของประเทศจีนนั้น มีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตไม่ต่ำกว่า 400 ล้านคนในปัจจุบัน ซึ่งตัวเลขนี้ถือเป็นตัวเลขคร่าวๆ ที่มีความเป็นไปได้สูงว่าจะมีจำนวนมากกว่านี้ การเพิ่มจำนวนของคนกลุ่มนี้ย่อมส่งผลดีต่อตลาดการซื้อขายของผ่านทางอินเทอร์เน็ต ผลักดันให้ธุรกิจดังกล่าวมีโอกาสในการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจสูงขึ้นเรื่อยๆ

จริงๆ แล้ว เว็บไซต์ซื้อขายของเริ่มเปิดตัวอย่างเป็นทางการในประเทศจีนตั้งแต่ก่อนปี ค.ศ. 1999 แล้ว โดยมีการซื้อขายสินค้าผ่านทางอินเทอร์เน็ตล็อตแรกในช่วงปลายปี ค.ศ. 1998 แต่เนื่องจากวงการเศรษฐกิจจีนมองว่ามีความเป็นไปได้น้อยกับตลาดใหม่ที่ว่านี้ เพราะชาวจีนยุคนั้นยังคุ้นเคยกับการเดินจับจ่ายซื้อของตามร้านค้า จึงถูกมองว่าเป็นตลาดที่อนาคตไม่สดใส คลังสินค้าก็ยังขาดความพร้อม อีกอย่างผู้คนนิยมชำระด้วยเงินสด ยังไม่ค่อยมีนิสัยการใช้บัตรเครดิต เป็นต้น ปัญหาคาใจร้อยแปดพันเก้าเหล่านี้ ส่งผลให้ตลาดการซื้อขายทางอินเทอร์เน็ตไม่ได้เติบโตขึ้นอย่างทันควัน เป็นกระแสเพียงชั่วข้ามคืนและค่อยๆ หมดความนิยมในเวลาอันรวดเร็ว

แต่หลังผ่านช่วงวิกฤตทางสังคมที่โรคซาร์สระบาดในปี ค.ศ. 2003 ตลาดดังกล่าวเริ่มฟื้นตัวขึ้นอย่างเห็นเด่นชัด ผู้คนเริ่มเข้าสู่วงจรการซื้อขายสินค้าผ่านทางอินเทอร์เน็ตมากขึ้น โดยมีเว็บไซต์ตังตัง () และเว็บไซต์จัวเยวี่ย ( ) เป็นผู้บุกเบิกตลาดการซื้อขายผ่านทางอินเทอร์เน็ตแบบ Business to Customer หรือเรียกย่อๆ ว่า B2C ด้วยการขายสินค้าราคาถูกที่ได้มาตรฐานอย่างหนังสือ ตามมาด้วยเว็บไซต์ขายสินค้าที่มีชื่อเสียงและมีส่วนแบ่งในตลาดสูงในขณะนี้อย่างเถาเป่า () จากนั้นตลาดซื้อขายสินค้าผ่านอินเทอร์เน็ตก็ค่อยๆ กลายเป็นที่นิยมมากขึ้น

ความร้อนแรงของเว็บไซต์เถาเป่า สะท้อนให้เห็นผ่านพ่อค้าในเว็บไซต์ที่ยุ่งจนลืมเหนื่อยและจบชีวิตลงด้วยวัยเพียง 24 ปีเท่านั้น โดยมีสาเหตุจากการทำงานหนักจนเกินไป หลายคนมองว่าอาชีพการขายของผ่านเว็บไซต์เป็นงานอิสระ สามารถทำงานได้ในทุกสถานที่ เพียงแค่ใช้มือคลิกเมาส์ ก็สร้างรายได้ให้แก่ตัวเองแล้ว ถือเป็นอาชีพในฝันของคนจำนวนไม่น้อย

ทว่าความจริงที่น่าขมขื่นก็คือ การเสียชีวิตรายแล้วรายเล่าด้วยสาเหตุทำนองเดียวกันนี้ ทำให้หลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่า “อาชีพดังกล่าว” คุกคามสวัสดิภาพทางด้านการดำเนินชีวิตเป็นอย่างมาก แม้ว่าวันๆ จะมีพ่อค้าที่ปิดกิจการและหยุดทำการจำนวนไม่น้อย แต่ก็ยังมีพ่อค้าอีกจำนวนมากในเว็บไซต์แห่งนี้ที่พร้อมจะงัดกลยุทธ์ทางธุรกิจมาห้ำหั่นคู่ต่อสู้ ภายใต้บรรยากาศการแข่งขันที่ดุเดือดเช่นนี้ พวกเขาต่างดึงกลยุทธ์การจูงใจลูกค้า พยายามสะกดใจให้ลูกค้าสั่งจองสินค้า ให้บริการหลังการขายที่น่าประทับใจ มาใช้กันอย่างเต็มกำลัง ยิ่งในช่วงพีกที่ลูกค้าและพ่อค้ารายใหม่ๆ ต้องการซื้อขายสินค้าทางอินเทอร์เน็ตเข้ามาสมัครเป็นสมาชิกของเว็บไซต์แห่งนี้ พวกเขามีเวลาพักผ่อนเพียงวันละ 3 ชั่วโมงเท่านั้น ส่วนเวลาทำงานตามปกติอยู่ที่ 10 ชั่วโมงขึ้นไปต่อวัน แต่ถึงอย่างนั้นก็ยังมีผู้คนจำนวนมากพร้อมที่จะลงทุน เพราะเป็นธุรกิจที่สร้างรายได้งอกงาม

เราลองไปดูตัวเลขการใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิตของบรรดาผู้นิยมการซื้อสินค้าและบริการผ่านอินเทอร์เน็ตชาวจีนกันว่าสามารถจูงใจพ่อค้าเหล่านี้มากน้อยเพียงใด

บริษัทบัตรเครดิตวีซ่าออกมาแถลงตัวเลขการใช้จ่ายผ่านบัตรในการซื้อขายสินค้าและบริการผ่านทางอินเทอร์เน็ตของชาวจีนว่าเป็นที่น่าพอใจมาก เฉลี่ยต่อคนคิดเป็นเงิน 2,557 เหรียญสหรัฐ ถือว่าสูงกว่ารายได้เฉลี่ยต่อหัวของชาวจีนในบางพื้นที่เสียอีก คาดว่าในปี ค.ศ. 2015 ประเทศจีนจะกลายเป็นตลาดการค้าขายผ่านทางอินเทอร์เน็ตที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของโลก เกือบร้อยละ 10 ของการซื้อขายสินค้าจะใช้บริการผ่านทางอินเทอร์เน็ต คาดว่าตลาดการค้าจะโตขึ้นถึง 2 เท่า คิดเป็นมูลค่ารวมมากกว่า 3.6 แสนล้านเหรียญสหรัฐทีเดียว ถ้าเป็นเช่นนั้นจำนวนผู้ซื้อขายผ่านทางอินเทอร์เน็ตจีนจะมีมากถึง 193 ล้านคน แซงหน้าชาวอเมริกันที่มีอยู่ 170 ล้านคน

ความแพร่หลายของการค้าขายดังกล่าวอาจสะท้อนให้เห็นผ่านการพร้อมใจกันเพิ่มช่องทางตลาดในการระบายสินค้าของแบรนด์เนมดังๆ ของจีน ไม่เว้นแม้แต่ร้านค้าที่มีประวัติความเป็นมายาวนานนับร้อยปีอย่าง ร้านขายยาปักกิ่งถงเหยินถัง ร้านอาหารเจเจียซิงซานเจินไจ เป็นต้น เหตุที่สินค้าเหล่านี้วางขายผ่านอินเทอร์เน็ต เพราะมีความโปร่งใสในการนำเสนอข้อมูลข่าวสารเป็นที่แพร่หลายกันในหมู่ชาวจีน ช่วยขยายตลาดให้กว้างขึ้นหลายเท่าตัว ที่สำคัญคือ ช่วยลดช่องว่างระหว่างผู้ขายและผู้ซื้อให้แคบลง เนื่องจากสามารถมีปฏิสัมพันธ์กันได้อย่างทันควัน ทำให้สินค้านานาชนิดเน้นที่คุณภาพและสร้างภาพลักษณ์ที่ดีมากขึ้น เพื่อขานรับกับการแข่งขันกับคู่ค้า

ลองคิดดูว่า การใช้เวลาเลือกซื้อสินค้าที่มีให้เลือกกันจนละลานตาตามท้องตลาด อาจสร้างความลำบากใจในการต่อรองราคาจนหน้าดำคร่ำเคร่ง กว่าจะสามารถซื้อสินค้าที่ถูกใจสักชิ้น แถมยังต้องหอบหิ้วของเหล่านี้จนหลังขดหลังแข็งกลับบ้าน พฤติกรรมเช่นนี้ถือว่าตกยุคตกสมัยในสายตาของคนรุ่นใหม่ การซื้อขายของผ่านทางอินเทอร์เน็ตจึงกลายเป็นกระแสนิยมในสังคมจีนที่มาแรงด้วยจุดเด่นหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องความคล่องตัวในการเลือกซื้อที่เปิดบริการตลอด 24 ชั่วโมง ความรวดเร็วทันใจในการส่งสินค้าถึงบ้าน ความหลากหลายของสินค้าที่มาจากทั่วทุกสารทิศ เป็นต้น

ปัจจุบัน การซื้อขายผ่านทางอินเทอร์เน็ตไม่ได้ผูกขาดเฉพาะกลุ่มวัยรุ่นเท่านั้น บรรดาผู้ปกครองต่างนิยมใช้บริการดังกล่าวเช่นกัน ด้วยจังหวะชีวิตที่เร่งรีบ ทำให้ไม่สามารถเจียดเวลาไปซื้อของใช้ภายในบ้าน ทางเลือกใหม่ที่ง่ายและรวดเร็วคือ การซื้อขายของผ่านทางอินเทอร์เน็ต

เว็บไซต์ขายของหลายแห่งสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ลูกค้าในด้านสินค้าและบริการ เช่น จิงตงซังเฉิง ( ) หรือมีชื่อเรียกในภาษาอังกฤษว่า www.360buy.com ถือเป็นเว็บไซต์ที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในขณะนี้ ความโดดเด่นของเว็บไซต์แห่งนี้ประกอบขึ้นจากปัจจัยหลายประการ เริ่มจากลูกค้าสามารถเลือกการชำระเงินผ่านบัตรเครดิตหรือรอชำระเงินสด หลังจากที่สินค้าส่งถึงมือแล้ว หากสินค้าส่งถึงมือล่าช้าหรือลูกค้าไม่พอใจในสินค้า สามารถคืนสินค้าได้โดยไม่ต้องชำระเงิน สินค้าที่วางจำหน่ายทางเว็บไซต์ก็มีความหลากหลาย แม้กระทั่งผลไม้สดทั้งที่ปลูกในประเทศและนำเข้าจากต่างประเทศ ยังอยู่ในรายการสินค้าที่พร้อมจัดส่งถึงมือลูกค้าทันทีที่มีการสั่งซื้อ

สินค้าบางชนิดที่ทางบริษัทมีอยู่ในสต๊อก สามารถส่งถึงมือผู้บริโภคภายใน 1 วัน โดยก่อนส่งสินค้าจะมีการโทรนัดหมายวันเวลาจัดส่งตามความสะดวกของลูกค้า แม้แต่ในช่วงสัปดาห์ที่ลมมรสุมพัดผ่านเข้าเซี่ยงไฮ้ สร้างความยากลำบากให้แก่การคมนาคม สินค้ายังส่งถึงมือในเช้าวันรุ่งขึ้นได้ตามกำหนด ถือเป็นกลยุทธ์การซื้อใจลูกค้าที่น่าทึ่งมาก ความสำเร็จของเว็บไซต์ดังกล่าวอาจสรุปง่ายๆ ได้ว่าเกิดจากบริการที่ทันใจและสินค้าที่มีคุณภาพ รวมถึงความพร้อมของคลังสินค้าที่มีสินค้าครบถ้วน ที่สำคัญคือ ทีมงานกระจายสินค้าที่ส่งถึงมือลูกค้าตามวันเวลานัดหมาย ส่งผลให้เว็บไซต์ดังกล่าวก้าวขึ้นสู่ความเป็นเจ้าตลาดซื้อขายของผ่านทางอินเทอร์เน็ตของจีนในปัจจุบัน

ตลาดซื้อขายสินค้าผ่านทางอินเทอร์เน็ตของจีนยังคงเติบโตขึ้นเรื่อยๆ ตราบเท่าที่ผู้บริโภคเล็งเห็นความสะดวกสบายและการประหยัดเวลาในการเลือกซื้อสินค้า!