เหรัยญทองนั้นสำคัญไฉน(1)

ณ วินาทีนี้คงไม่มีข่าวเด่นข่าวดังที่อยู่ในความสนใจของชาวจีนมากเท่ากับการถ่ายทอดสดมหกรรมกีฬาโอลิมปิก 2012

ที่จัดขึ้นในกรุงลอนดอน ดังเห็นได้จากสถานีโทรทัศน์เกือบทุกแห่งของจีนพร้อมใจกันรายงานความคืบหน้าการแข่งขันนัดสำคัญๆ อย่างทันท่วงที ซ้ำยังมีการนำเทปบันทึกการแข่งขันมาออกอากาศให้แฟนกีฬาที่พลาดชมได้ติดตามการแข่งขันกันอย่างจุใจ แม้จะติดปัญหาเรื่องเวลาการถ่ายทอดที่ตรงกับยามค่ำคืนของคนที่นี่ แต่ก็เป็นช่วงเวลาที่ชาวจีนจำนวนไม่น้อยยอมอดหลับอดนอนมานั่งส่งแรงใจเชียร์ทัพนักกีฬาจีนให้คว้าเหรียญทองกลับประเทศอย่างใจจดใจจ่อ

แน่นอนว่า ความหวังลึกๆ ในใจของการทุ่มเทฝึกซ้อมอย่างหนักของนักกีฬาทุกคน คือการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งแชมเปียนในการแข่งขันกีฬาระดับโลก โดยเฉพาะมหกรรมกีฬาของมวลมนุษยชาติอย่างโอลิมปิกที่มีประวัติความเป็นมายาวนานและเป็นที่ยอมรับของคนทั่วโลก นักกีฬาทีมชาติจีนก็ตั้งเป้าอยู่ที่การคว้าชัยในโอลิมปิกเฉกเช่นนักกีฬาชาติอื่นๆ ผลงานการคว้าเหรียญทองโอลิมปิกหลายครั้งที่ผ่านมา ยืนยันถึงความแข็งแกร่งของทัพนักกีฬาจีนที่สามารถสร้างสถิติครองเหรียญทองติดอันดับต้นๆ ของตารางได้อย่างน่าทึ่ง สร้างกระแสกีฬาฟีเวอร์ให้แก่สังคมจีนมาโดยตลอด

มีคนเคยตั้งคำถามว่า เบื้องลึกเบื้องหลังของการคว้าเหรียญเกียรติยศของนักกีฬาจีนแฝงไว้ซึ่งอะไร เราลองไปฟังทัศนคติที่สะท้อนให้เห็นถึงบางแง่มุมของการทุ่มเทแรงกายแรงใจของบรรดานักกีฬาจีนกัน ว่ากันว่าเหรียญทองที่คล้องอยู่บนคอของนักกีฬาแต่ละคนมีมูลค่าเทียบเท่ากับบ้านหลังหนึ่งของนักกีฬา เช็คเงินสดจำนวนหลายหลักของผู้ฝึกสอน หน้าที่การงานของผู้บริหารต้นสังกัดและบารมีต่อคนในพื้นที่ต่างๆ เหรียญทองเพียงเหรียญเดียวในการแข่งขันรายการใหญ่ๆ หรือระดับประเทศมักเป็นห่วงโซ่เชื่อมโยงผลประโยชน์ก้อนใหญ่ที่พัวพันถึงผู้คนที่มีส่วนเกี่ยวข้อง

พูดให้เข้าใจง่ายๆ ก็คือการสร้างผลงานระดับสากลหมายถึงการคว้าชัยในกีฬาโอลิมปิก คำว่า “ชัยชนะ” ในที่นี้เน้นเฉพาะเหรียญทอง ส่วนเหรียญเงินและเหรียญทองแดงนั้นได้รับผลตอบแทนลดหลั่นจากเหรียญทองมากเอาการอยู่ กล่าวกันว่า วงการกีฬาจีนมองเหรียญเงินว่ามีสถานะเท่ากับเหรียญทองแดง ส่วนเหรียญทองแดงก็เปรียบเหมือนไม่ได้เหรียญรางวัล ซึ่งถือเป็นแนวคิดที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริงอย่างมาก ถึงกับมีนักกีฬาที่ได้รับเหรียญเงินออกมากล่าวขอโทษขอโพยเพื่อนร่วมชาติว่าไม่ได้สร้างเกียรติภูมิให้แก่ประเทศก็มี นอกจากนี้ยังมีในส่วนของการสร้างผลงานระดับประเทศ นั่นคือการคว้าชัยในการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ เพราะการคว้าชัยในการแข่งขันทั้งสองรายการนี้ล้วนเป็นดัชนีบ่งบอกถึงรายได้ เงินอัดฉีด หน้าที่การงานและผลตอบแทนของบรรดาข้าราชการที่ดูแลด้านกีฬา

คนในแวดวงกีฬาจีนต่างรู้กันดีว่า ค่าตอบแทนที่ได้จากเหรียญทองโอลิมปิกมากกว่าเหรียญทองกีฬาแห่งชาติเป็นเท่าตัว จนถึงกับมีการต่อต้านของคนในสังคม โดยให้เหตุผลว่าแทนที่จะนำเงินอัดฉีดเหล่านี้ไปมอบให้แก่คนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งไม่สู้ผันงบประมาณบางส่วนมาช่วยเหลือคนยากคนจนที่รอการช่วยเหลือ แต่ก็เป็นเพียงข้อเสนอแนะที่ยังไม่ได้รับการพิจารณา แวดวงกีฬาจีนยังคงเดินหน้าสู่การคว้าเหรียญทองอย่างไม่หยุดยั้ง

ด้วยแหตุนี้แอง เราจึงมักเห็นนักกีฬาจีนกรีดร้องด้วยความดีใจยามที่ได้ครอบครองเหรียญทองในการกีฬาระดับนานาชาติ เพราะ นั่นย่อมหมายถึงทรัพย์เงินทอง และผลประโยชน์มากมายที่พุ่งเข้าใส่ในเวลาเพียงชั่วข้ามคืน สิ่งล่อตาล่อใจเหล่านี้ถือเป็นแรงจูงใจอย่างหนึ่งของวงการกีฬาจีนที่พยายามเคี่ยวกรำนักกีฬาให้สามารถพิชิตชัยชนะในการแข่งขันระดับโลก ถึงกับมีคำกล่าวที่ว่ามีคนอยู่สองประเภทในสังคมจีนที่สามารถร่ำรวยในเวลาอันรวดเร็ว ประเภทแรกคือบรรดาข้าราชการคอร์รัปชันทั้งหลาย ส่วนอีกประเภทคือนักกีฬาเหรียญทอง ยิ่งถ้ามีรูปร่างหน้าตาดีและเป็นที่นิยมด้วยแล้ว เรียกว่ารายได้เป็นกอบเป็นกำ อยู่สุขสบายกันไปชั่วลูกชั่วหลานกันเลยทีเดียว แม้แต่นักกีฬาที่มีฐานะยากจน ขอเพียงคว้าเหรียญทองโอลิมปิกได้ รัฐบาลก็ช่วยอัดฉีดบ้านให้อยู่โดยไม่ต้องปวดหัวกับราคาอสังหาริมทรัพย์ที่แพงจนซื้อกันไม่หวาดไม่ไหว แล้วจะไม่ให้นักกีฬาทุ่มเทฝึกซ้อมอย่างเป็นบ้าเป็นหลังได้อย่างไรกัน

แต่อย่างไรก็ดี สิ่งที่บรรดานักกีฬาระดับโลกชาวจีนจำนวนไม่น้อยต้องแลกมา อาจไม่คุ้มค่ากับสิ่งที่ต้องสูญเสียไป m

(อ่านต่อฉบับหน้า)