นักวิทย์ชี้เตือนภัยสึนามิจำเป็น ญี่ปุ่นรอดคลื่นยักษ์ ชิลีดับนับร้อย!

นักวิทยาศาสตร์ยันจำเป็นต้องเตือนสึนามิหลังธรณีพิโรธ แม้การเตือนล่าสุดหลังเหตุแผ่นดินไหวที่ชิลีจะไม่รุนแรงเท่าที่คาดการณ์ไว้

เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา หลังจากที่เกิดแผ่นดินไหวด้วยความรุนแรง 8.8 ริกเตอร์ในชิลี นักสมุทรศาสตร์ออกโรงประกาศเตือนภัยแก่หมู่เกาะและประเทศต่างๆ ทั่วแถบมหาสมุทรแปซิฟิกว่า คลื่นยักษ์ขนาดใหญ่ด้วยความรุนแรงสูง กำลังจะซัดเข้าถล่มหลายพื้นที่ สร้างความตื่นตระหนกกับประชาชนในพื้นที่อย่างมาก และให้ทางการแต่ละประเทศต้องเร่งรับมืออย่างโดยด่วน เพื่อป้องกันชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน

 

แต่ทว่าคลื่นยักษ์นั้นไม่ได้เกิดขึ้นรุนแรงตามที่ได้คาดการณ์ จนเมื่อวันที่ 1 มี.ค. ทางการของหลายประเทศรวมทั้งในรัฐฮาวาย ประกาศยกเลิกการเตือนภัย ทำให้นักท่องเที่ยวที่ฮาวายกลับมาคึกคักอีกครั้ง เนื่องจากคลื่นที่เกิดขึ้นจริงมีขนาดที่แทบจะไม่รู้สึกถึงความรุนแรง หรือไม่ได้เกิดขึ้นเลยในบางพื้นที่

นอกจากนี้ การเตือนภัยที่รุนแรงและชวนให้หวาดวิตกจริง อาจจุดชนวนให้เกิดความสับสนอลหม่านจนอาจควบคุมได้ ดังเช่นครั้งล่าสุด ที่กว่า 53 ประเทศแถบมหาสมุทรแปซิฟิกต้องอพยพผู้คนหลายแสนคนออกจากพื้นที่เสี่ยงอย่างโกลาหล

อีกทั้งการอพยพผู้คนในครั้งนี้ถือเป็นการอพยพครั้งใหญ่ที่สุดในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะในพื้นที่ฮาวายในร้อยหลายปีที่ผ่านมา สัญญาณเตือนภัยฉุกเฉินส่งเสียงร้องเตือนตลอดทั้งวัน ในขณะที่เหล่าบรรดาทหารเรือถอนสมอออกจากเพิร์ล ฮาร์เบอร์ ส่วนผู้คนต่างก็เร่งกักตุนน้ำมันเชื้อเพลิง เสบียงอาหาร และน้ำดื่ม จนทำให้ซูเปอร์มาร์เก็ตบางแห่งต้องมีการจำกัดปริมาณการซื้อสินค้า ส่วนนักท่องเที่ยวในตามชายหาดของฮาวายต่างเร่งหนีตายจากประกาศเตือนภัย จนทำให้ชายหาดเงียบกริบ

นักวิทยาศาสตร์หลายรายยอมรับว่า คำประกาศเตือนภัยดังกล่าวที่ระบุออกมานั้นเกินจริง แต่ทว่ามีบางส่วนที่กล่าวแย้งว่า คำเตือนที่ออกมาเป็นมาตรการที่เหมาะสม และเป็นสิ่งที่ควรทำ เนื่องจากบทเรียนที่ได้มาจากภัยสึนามิที่อินโดนีเซีย เมื่อปี 2547 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปจำนวนหลายพันคน ซึ่งเป็นผลมาจากระบบการคาดการณ์และการเตือนภัยที่ไม่ดีเพียงพอ

“เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้เราไม่สามารถออกเตือนในระดับต่ำกว่าความเป็นไปได้” ไต้หลินหวัง นักสมุทรศาสตร์จากศูนย์เตือนภัยจากคลื่นสึนามิในแปซิฟิก ซึ่งตั้งอยู่ในรัฐฮาวายกล่าว

ทั้งนี้ หวังยังระบุด้วยว่า แม้ผลในท้ายที่สุดจะปรากฏว่า คลื่นยักษ์ที่ไม่มีความรุนแรงเท่ากับคำเตือนที่ประกาศออกไป แต่เป็นสิ่งที่จำเป็น เพราะทางหน่วยงานไม่สามารถปล่อยให้เกิดเหตุการณ์ที่คิดว่าจะไม่มีปัญหา และในที่สุดคือหายนะให้เกิดขึ้นซ้ำอีก

อย่างไรก็ตาม การเตือนภัยสึนามิยังเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งยวด เพราะจากเหตุแผ่นดินไหวในครั้งล่าสุด เป็นผลให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิตามมาที่เกาะโรบินสัน ครูโซว์ ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปอย่างน้อย 5 ชีวิต อีกทั้งยังมีคลื่นยักษ์ซัดถล่มตัลกาฮูอาโน เมืองท่าของชิลี ใกล้กับเมืองคอนเซปซิออน พื้นที่ใกล้กับศูนย์กลางแผ่นดินไหว ไม่เท่านั้นจากการประเมินชั้นต้น ผู้เสียชีวิตจากคลื่นสึนามิในชิลีอาจสูงถึง 300 ราย

ปัจจุบันการคาดการณ์การเกิดสึนามินักวิทยาศาสตร์จะใช้ตัวเลขของแรงสั่นสะเทือนจากเหตุแผ่นดินไหวและจุดเกิดเหตุมาประกอบกับข้อมูลที่ได้จากเครื่องส่งสัญญาณจากสถานีใต้น้ำที่ระดับความลึกราว 1,5002,000 เมตร เพื่อนำมาคำนวณความสูงของคลื่นที่จะเกิดขึ้น หวังระบุว่าข้อมูลจะมีความชัดเจน และแม่นยำขึ้นถ้านักวิทยาศาสตร์มีเครื่องส่งสัญญาณใต้น้ำที่ลึกลงไปมากกว่าในปัจจุบัน

ในขณะที่นักวิทยาศาสตร์จำนวนมากก็เห็นความจำเป็นที่จะต้องขอโทษที่ประกาศเตือนภัยสึนามิไม่รุนแรงอย่างที่คิด

“ถ้าคุณมีการเตือนภัยที่มากจนเกินไป แต่กลับไม่มีอะไรเกิดขึ้นจริง นั่นจะทำให้คุณเสียความน่าเชื่อถือ และนั่นคือสิ่งที่เราต้องจัดการ และปรับปรุงให้ดีขึ้น” หวังกล่าว

กระนั้นการเตือนภัยสึนามิร้ายแรงในครั้งนี้ ต่างมีด้านดีในการที่จะพิสูจน์มาตรการอพยพผู้คน และการรับมือในกรณีที่มีการเกิดเหตุคลื่นยักษ์ซัดเข้าทลายพื้นที่ชายฝั่ง เพราะทว่าในครั้งนี้เกิดความวุ่นวายขึ้นเล็กน้อย เมื่อต้องมีการอพยพผู้คนในรัฐฮาวาย และเจ้าหน้าที่หวังว่าจะรับมือได้ดีขึ้นในครั้งต่อไป

ด้านสถานการณ์ในชิลีเมื่อวันที่ 1 มี.ค. เจ้าหน้าที่ของชิลีออกมาระบุว่า ยอดผู้เสียชีวิตก็พุ่งขึ้นไปสูงถึงกว่า 700 ราย

ประธานาธิบดี มิเชล บาเชอเล็ต เชื่อว่ายอดที่แท้จริงอาจสูงกว่านี้ และยอมรับว่ารัฐบาลชิลีเกิดความผิดพลาดที่ไม่ได้เตือนประชาชนถึงความเสี่ยงของคลื่นสึนามิที่จะตามมาหลังเหตุแผ่นดินไหว ซึ่งมีรายงานข่าวท้องถิ่นว่า สึนามิที่พัดเข้าถล่มในอีก 1 วันถัดมานั้น ทำให้มีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นแล้วกว่า 300 คน ในหมู่บ้านประมงคอนสติตูซิออน และบ้านเรือนตามริมชายฝั่งต้องจมบาดาลแบบไม่ทันตั้งตัว พร้อมประกาศร้องขอความช่วยเหลือจากนานาประเทศ

นอกจากนี้ รัฐบาลชิลียังได้ประกาศเคอร์ฟิวใน 2 พื้นที่ที่เผชิญความเสียหายมากที่สุด คือแคว้นโมล ทางตอนกลางของประเทศ และเมืองคอนเซปซิออน ขณะที่ตำรวจเกรงว่าอาจเกิดการจลาจลขึ้นตามมาอีก หลังจากที่ก่อนหน้านี้เจ้าหน้าที่เริ่มพบว่ามีการปล้นสะดมเกิดขึ้นแล้ว โดยทางการรับมือเหตุดังกล่าวด้วยการฉีดน้ำแรงดันสูงและใช้แก๊สน้ำตาเพื่อสลายกลุ่มแก๊งเหล่านี้

ด้านข้อมูลของศูนย์เตือนภัยสึนามิแปซิฟิก ระบุถึงคลื่นสึนามิขนาดใหญ่ที่สุดที่พัดเข้าถล่มชิลีว่ามีขนาดความสูงราว 2.6 เมตร แต่ไม่ว่าจะมีความสูงเท่าใดก็ตาม ความเสียหายที่ปรากฏกับพื้นที่ริมชายฝั่งของชิลีนั้นก็เป็นเรื่องจริงที่รัฐบาลยอมรับถึงความผิดพลาดเรื่องการเตือนภัยแล้ว

“เกิดความผิดพลาดขึ้นที่ทางกองทัพเรือไม่ได้แจ้งเตือนภัยเรื่องสึนามิ” ฟรานซิสโก ไวดัล รัฐมนตรีกลาโหม กล่าวยอมรับ

เหตุแผ่นดินไหวในชิลีครั้งนี้ นับเป็นเหตุแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดในชิลี นับตั้งแต่เหตุแผ่นดินไหวขนาด 9.5 ริกเตอร์ ในปี 1960 ซึ่งมีผู้เสียชีวิตระหว่าง 2,2005,700 คน โดยเหตุครั้งนี้คาดว่าจะสร้างความเสียหายคิดเป็นมูลค่าถึง 1.53 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ หรือราว 1015% ของจีดีพีประเทศชิลี