จิ๊กโก๋โลก

หนึ่งในความเคลื่อนไหวร้อนๆ ที่ต้องติดตามกันในประเด็นโลกก็คือการผ่านร่างกฎหมายแบนอิหร่านของสหรัฐ

โดย..ธนพล ไชยภาษี 

ที่จะห้ามธนาคารของประเทศใดๆ ก็ตามที่ทำธุรกิจค้าขายกับอิหร่าน มาทำธุรกรรมในสหรัฐ

เป็นกฎหมายที่เข้าทำนอง ใครไม่ใช่พวกก็ถือว่าเป็นศัตรู ไม่ต่างจากเมื่อครั้งอดีตประธานาธิบดี จอร์จ ดับเบิลยู บุช ประกาศสงครามต่อต้านการก่อการร้ายเมื่อ 10 ปีก่อน อย่างไงอย่างงั้น

ความเคลื่อนไหวล่าสุด สหรัฐส่งนายทิโมธี ไกธ์เนอร์ รัฐมนตรีต่างประเทศ เข้ากดดันทั้งจีนและญี่ปุ่นให้ร่วมมือด้วย ถ้าไม่อยากมีปัญหา

แน่นอนว่า ทั้งจีนและญี่ปุ่นพึ่งน้ำมันจากอิหร่านและตะวันออกกลางในปริมาณมากครับ ญี่ปุ่นเซย์โอเคร่วมกับสหรัฐไปแล้ว แต่สำหรับจีนนั้น ตอกกลับสหรัฐไปแบบที่นายไกธ์เนอร์ มึนๆ ไปไม่น้อย คือจีนบอกให้เรื่องปัญหาอิหร่านเป็นเรื่องของสำนักงานพลังงานปรมาณูสากล (ไอเออีเอ) จัดการไป

เป็นการตอกย้ำว่า สหรัฐหยุดจุ้นเสียที โลกมีกลไกตัวกลางคอยแก้ปัญหาอยู่แล้ว อย่ามาเยอะให้มันวุ่นวาย

และที่สำคัญ เป็นที่รู้กันดีครับ จีนพึ่งน้ำมันจากอิหร่านมหาศาล และจีนก็ไม่สนใจเท่าไหร่เรื่องการทำธุรกรรมการเงินในสหรัฐ เพราะแบงก์จีนยังไม่โกอินเตอร์อย่างเต็มตัว

ผิดกับสถานะของญี่ปุ่น รายนี้มองแบบไม่คิดอะไรมาก แทบจะนึกว่าเป็นประเทศในเอกราชของสหรัฐไปแล้ว

หลังวิกฤตการเงินโลกเมื่อปี 2008 ที่ผ่านมา ญี่ปุ่นมีนโยบายชัดเจนว่าจะหันหลังให้กับสหรัฐมากขึ้น และจะหันหน้าเข้าหาเพื่อนบ้านในเอเชียมากขึ้นกว่าเดิม นั่นเป็นเพราะอำนาจของสหรัฐในเศรษฐกิจโลกเริ่มสั่นคลอน

แต่พอเอาเข้าจริง หากจำกันได้ เมื่อเกิดวิกฤตนิวเคลียร์ฟูกุชิมาเมื่อต้นปีที่แล้ว ญี่ปุ่นรายงานความเคลื่อนไหวไปให้ แต่สหรัฐกลับไม่สนใจเพื่อนบ้าน

มาในครั้งนี้ ญี่ปุ่นก็ให้ความร่วมมือกับสหรัฐในการแบนอิหร่านอีก ญี่ปุ่นสลัดคราบความเป็นลูกน้องของสหรัฐได้ยากครับ

แต่ก็น่าเห็นใจ เพราะระบบการเงินการธนาคารของญี่ปุ่นผูกอยู่กับสหรัฐมานานนับตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ยิ่งทุกวันนี้ภาคธนาคารพาณิชย์ญี่ปุ่นไปผูกเงื่อนติดอยู่ในภาคการเงินสหรัฐเยอะแยะเต็มไปหมด

หากญี่ปุ่นเซย์โน ก็มีสิทธิเจอหางเลขจากลูกพี่ใหญ่สหรัฐ เศรษฐกิจญี่ปุ่นไม่มีทางเลือกแล้วครับ ยังไม่ฟื้นตัวจากสึนามิ ก็มาเจอวิกฤตน้ำท่วมไทยเข้าไปอีกระลอก การเอาตัวรอดจึงเป็นสิ่งสำคัญมากที่สุดสำหรับญี่ปุ่นในยุคนี้

ส่วนสหรัฐก็แน่นอนครับ ยังมีพฤติกรรมซ้ำซากเหมือนเดิม เป็นอันธพาล เป็นจิ๊กโก๋ โลกจะทำอะไรก็ยังทำตามใจตัวเอง ไม่สนใจกลไกกลางของโลก เคยทำให้ยูเอ็นกลายเป็นเสือกระดาษมาแล้วเมื่อครั้งบุกอิรักเมื่อปี 2003 ครั้งนี้กับกรณีอิหร่านจะทำให้ไอเออีเอเป็นแมวกระดาษอีกครั้งจะเป็นไรไป