ภาษีคาร์บอน ศึกด่วนของรัฐบาลสหรัฐ

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศ

รัฐบาลโอบามารับศึกหนัก เร่งหารือมาตรการตอบโต้หลังเจอเอกชนกดดัน เหตุยุโรปเดินหน้าบังคับใช้กฎหมายเก็บภาษีคาร์บอนเพื่อสิ่งแวดล้อมทำต้นทุนการบินสูง ซ้ำเติมธุรกิจในยุคเศรษฐกิจชะลอตัว

รัฐบาลสหรัฐภายใต้การนำของประธานาธิบดี บารัก โอบามา ในขณะนี้กำลังปวดหัวกับการหาทางรับมือกับศึกใหญ่ที่เพิ่งจะเกิดขึ้นเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา ท่ามกลางความคาดหวังจากบรรดาผู้ประกอบการสายการบินทุกสายในสหรัฐ

ศึกที่ว่าไม่ใช่เรื่องของการคว่ำบาตรอิหร่านในเรื่องอาวุธนิวเคลียร์ แต่เป็นประเด็นปัญหาจากฟากสหภาพยุโรป (อียู) ที่สร้างความตื่นตะลึงให้กับธุรกิจการบินทั่วโลกรับปีใหม่ ด้วยการออกกฎข้อบังคับใหม่ให้ทุกสายการบินต้องจ่ายภาษีคาร์บอนสำหรับเที่ยวบินทุกเที่ยวที่บินเข้าออกทวีปยุโรป

 

พูดให้เข้าใจง่ายก็คือว่า สายการบินทุกสายที่มีเส้นทางบินเข้าออก 27 ชาติสมาชิกอียู และประเทศเพื่อนบ้านของยุโรปอีก 3 ประเทศ จะต้องจ่ายเงินสูงถึง 15% ของปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ปล่อยออกมา เพื่อชดเชยความเสียหายให้กับสภาพอากาศของยุโรปที่ต้องรับมลพิษจากสายการบินเหล่านี้ โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. เป็นต้นไป

นักวิเคราะห์ส่วนหนึ่งมองว่า การกระทำดังกล่าวของยุโรปสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจของสหรัฐเป็นอย่างมาก เพราะสหรัฐถือเป็นหนึ่งในประเทศที่มีเส้นทางบินเข้าสู่ยุโรปมากที่สุด และธุรกิจการบินยังเป็นหนึ่งในหัวใจหลักของเศรษฐกิจสหรัฐ

ทั้งนี้ รอยเตอร์สรายงานโดยอ้างแหล่งข่าววงในในรัฐบาลสหรัฐ ระบุว่า ขณะนี้รัฐบาลกำลังเร่งหารือกับบรรดาหน่วยงานหลักๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อหาทางรับมือและมองหาความเป็นไปได้ในการตอบโต้ภาษีคาร์บอนของยุโรปในครั้งนี้ ตามที่กรมการขนส่งของสหรัฐเคยส่งคำเตือนให้กับทางอียูในช่วงเดือน ธ.ค. 2554 ที่กล่าวว่าสหรัฐจะดำเนินการตอบโต้ตามความเหมาะสมทันทีที่ยุโรปประกาศบังคับใช้ภาษีคาร์บอนดังกล่าว

“เรากำลังพิจารณาแผนการกว้างๆ ถึงความเป็นไปได้ที่เราสามารถนำมาใช้” เจ้าหน้าที่รัฐบาลอาวุโสรายหนึ่งกล่าวกับรอยเตอร์ส ขณะที่เจ้าหน้าที่อีกรายกล่าวว่ารัฐบาลมีแผนการอยู่แล้ว แต่ยังไม่มีการตัดสินใจใดๆ และปฏิเสธที่จะให้ข้อมูลเพิ่มเติม

ด้านผู้เชี่ยวชาญทางธุรกิจการบิน ระบุว่า ทางเลือกหนึ่งสำหรับสหรัฐที่พอจะทำได้ก็คือการประกาศจัดเก็บภาษีคาร์บอนกับทุกสายการบินของยุโรปที่เข้าออกสหรัฐ เพื่อเป็นการกดดันให้บรรดาผู้มีอำนาจในฟากยุโรปใคร่ครวญพิจารณาประเด็นดังกล่าวอีกครั้ง

สตีฟ ลอตต์ โฆษกกลุ่มอุตสาหกรรมการค้าชั้นนำของสหรัฐ แอร์ไลน์ ฟอร์ อเมริกา กล่าวว่า ทางกลุ่มต่างหวังให้ทำเนียบขาวลงมือทำตามที่พูดไว้ ทั้งการออกกฎข้อบังคับระหว่างประเทศ หรือแผนการตอบโต้อะไรก็ตามที่จะทำให้ยุโรปยกเลิกแผนภาษีคาร์บอนให้เร็วที่สุด

นอกจากแรงกดดันจากภาคเอกชนของสหรัฐแล้ว นักวิเคราะห์หลายสำนักยังเห็นตรงกันว่า สหรัฐในขณะนี้กำลังเผชิญหน้ากับความคาดหวังจากหลายประเทศทั่วโลกที่กำลังรอดูว่าสหรัฐจะทำเช่นไร ในฐานะประเทศพันธมิตรหลักที่อุตสาหกรรมการบินพาณิชย์และการท่องเที่ยวผูกพันกับยุโรปอย่างแนบแน่น

 

หนึ่งในหลายประเทศนั้นรวมถึงจีนและอินเดีย ที่ไม่เห็นด้วยกับภาษีคาร์บอนของยุโรปอย่างชัดเจน โดยแย้งว่าเป็นการกระทำที่เอาแต่ได้ฝ่ายเดียวของยุโรป และอย่างน้อยยุโรปก็ควรมีการหารือกับประเทศต่างๆ ผ่านเวทีสหประชาชาติ (ยูเอ็น) เสียก่อน

ทั้งนี้ ในระหว่างที่ยังไม่มีความคืบหน้าใดๆ จากรัฐบาลสหรัฐ ผู้เชี่ยวชาญและนักสังเกตการณ์ส่วนหนึ่งชี้ว่า บรรดาสายการบินทุกสายของสหรัฐมีแนวโน้มที่จะพิจารณาส่งคำร้องเรียนไปยังหน่วยงานการบินพลเรือนแห่งสหประชาชาติ เพื่อใช้มาตรการทางกฎหมายระหว่างประเทศเข้าช่วยกับการกระทำโดยพลการของยุโรปในครั้งนี้

กินเธอร์ โฮเออร์ แมนดินเจอร์ ที่ปรึกษาด้านสิ่งแวดล้อม ตัวแทนของอียูในวอชิงตัน กล่าวว่า ยุโรปรู้สึกแย่มากที่ได้รับแรงต่อต้านจากหลายประเทศทั่วโลก ทั้งๆ ที่ยุโรปกำลังเดินหน้าแก้ปัญหาสำคัญเร่งด่วนของโลก

ผู้เชี่ยวชาญและนักสังเกตการณ์ส่วนหนึ่ง มองว่า มาตรการโต้ตอบภาษีคาร์บอนของยุโรปในครั้งนี้น่าจะเป็นศึกใหญ่ที่กินเวลายืดเยื้อไม่น้อย

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ส่วนหนึ่งตั้งข้อสังเกตว่า ไม่ว่าผลลัพธ์จะออกมาเป็นเช่นไร แต่ผู้ที่ได้รับผลกระทบและต้องแบกรับกับภาษีคาร์บอนไปเรียบร้อยแล้วก็คือผู้โดยสาร

เนื่องจากมีรายงานข่าวจากหลายสำนักออกมาระบุว่า ขณะที่รัฐบาลสหรัฐยังไม่สามารถหาทางออกหรือมาตรการโต้คืนภาษีคาร์บอนของยุโรป สายการบินบางรายในสหรัฐได้จัดการขึ้นค่าเดินทางเพื่อชดเชยแผนภาษีคาร์บอนของยุโรปแล้ว ทั้งๆ ที่สายการบินยังไม่มีการจ่ายเงินภาษีคาร์บอนให้กับทางอียูอย่างจริงจัง เนื่องจากอียูระบุชัดว่าจะเริ่มเก็บภาษีในปี 2556

อเมริกัน แอร์ไลน์ส ยูเอส แอร์เวย์ส กรุ๊ป เดลตา แอร์ไลน์ส และยูไนเต็ด แอร์ไลน์ส ได้ประกาศอย่างเป็นทางการแล้วว่า ทางสายการบินจะเก็บเงินเพิ่มในทุกเที่ยวบินที่บินไปและบินกลับจากยุโรปอีก 3 เหรียญสหรัฐ เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา แม้ว่าจะต้องเสี่ยงกับจำนวนผู้โดยสารที่ลดลงท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่กำลังซบเซา

ทั้งนี้ หลายฝ่ายเชื่อว่าหากรัฐบาลสหรัฐยังไม่เร่งลงมือจัดการกับภาษีคาร์บอนในครั้งนี้ เศรษฐกิจของประเทศที่กำลังจะโงหัวขึ้นอาจมีอันตั้งสะดุดอีกครั้ง