ความหวานที่ไม่พึงประสงค์

“ความไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ” เป็นคำกล่าวที่สะท้อนให้เห็นว่าไม่มีสุขใดในโลกจะดีไปกว่าการเป็นเจ้าของสุขภาพที่สมบูรณ์

ไร้ซึ่งโรคภัยไข้เจ็บมารุมเร้า แน่นอนว่าความแข็งแรงเป็นสิ่งที่ซื้อหากันไม่ได้ หากแต่ใครอยากได้ ก็ต้องรู้จักดูแลสุขภาพและเสริมสร้างภูมิต้านทานโรคให้แก่ตัวเองอยู่เสมอ แต่ถึงแม้ว่าเราจะดูแลร่างกายเป็นอย่างดี ก็มิวายที่จะเจ็บไข้ได้ป่วยเป็นบางเวลา ในรายที่รุนแรงก็ถึงกับเสียชีวิตไปเลยก็มี

สำหรับโรคที่เราจะกล่าวถึงในวันนี้ เป็นโรคท็อปฮิตของชาวจีนในยุคปัจจุบันที่มาพร้อมๆ กับความเจริญก้าวหน้าทางสังคม ถือเป็น “มหันตภัย” ที่สร้างความสูญเสียทางทรัพย์สินและคร่าชีวิตชาวจีนอย่างต่อเนื่อง หลายคนมองว่าโรคที่น่าสะพรึงกลัวที่มนุษย์เรากำลังเผชิญอยู่ตอนนี้คือ โรคเอดส์ ที่ยังไม่มียารักษา แต่มีน้อยคนนักที่จะตระหนักถึงภัยจากโรคเบาหวานที่คร่าชีวิตมนุษย์ไม่แพ้กัน ในแต่ละปีมีผู้เสียชีวิตจากโรคดังกล่าวมากกว่าสามล้านคน ในจำนวนนี้เป็นผู้ป่วยชาวจีนทั้งที่รู้ตัวและไม่รู้ตัวว่าเป็นโรคเบาหวานรวมอยู่ไม่น้อยเลยทีเดียว

โดยทั่วไปแล้วการสร้างสถิติในการครองอันดับ 1 ย่อมสร้างความภาคภูมิใจให้แก่ผู้สร้างสถิติ แต่การขึ้นสู่ตำแหน่งประเทศที่มีผู้ป่วยเป็นโรคเบาหวานมากเป็นอันดับ 1 ของโลกในวันนี้ กลับสร้างความรู้สึกแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง เพราะนั่นเป็นสัญญาณเตือนภัยว่า ชีวิตที่เต็มไปด้วยความเจริญก้าวหน้าทางวัตถุของจีน กลับมีโรคอันไม่พึงประสงค์ชนิดนี้เข้ามาคุกคามอย่างช้าๆ

แนวคิดเกี่ยวกับการเลี้ยงลูกของชาวจีนยุคใหม่ที่ว่า เด็กยังเล็ก กินให้เยอะหน่อย กินให้อ้วนหน่อยจะช่วยให้ส่วนต่างๆ ของร่างกายเจริญเติบโตอย่างเต็มที่ หรือจะเป็นความเชื่อที่ว่าการได้กินอาหารในปริมาณมากๆ ถือเป็นลาภปากอย่างหนึ่ง หากมีชีวิตที่สุขสบายต้องกินของดีๆ อย่างอาหารเลิศรสที่หากินยาก เนื้อสัตว์นานาชนิด โดยไม่สนใจว่าอาหารเหล่านี้จะมีประโยชน์ต่อร่างกายหรือไม่ หรือจะเป็นในช่วงตั้งครรภ์ต้องบำรุงให้มากๆ เด็กในท้องจะได้แข็งแรง สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นความเชื่อที่นำไปสู่การเพิ่มจำนวนของผู้ป่วยเป็นโรคดังกล่าวในประเทศแห่งนี้ทั้งสิ้น

ก่อนที่บ้านเมืองจะเจริญก้าวหน้าเฉกเช่นวันนี้ คนรุ่นก่อนต้องอยู่อย่างแร้นแค้น อดมื้อกินมื้อ แตกต่างจากชีวิตตอนนี้ที่มีความเป็นอยู่ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด แนวคิดเรื่องการกินอาหารเสริมสุขภาพหรือกินแต่ของดีมีราคา จึงเข้ามาแทนที่ โรคเบาหวานก็เลยถามหาอย่างไม่ต้องสงสัย

ย้อนกลับไปราว 30 ปีก่อน เราจะพบเห็นชาวจีนที่มีรูปร่างอ้วนท้วนสมบูรณ์น้อยมาก และก็มีอัตราการเป็นโรคเบาหวานต่ำมากเช่นกัน อย่าว่าแต่กินให้ดีเลย แค่ไม่อดมื้อกินมื้อ ก็ถือว่าดีถมไปแล้ว ความเป็นผู้มีเรือนร่างที่สะโอดสะองอย่างไม่ได้ตั้งใจของหนุ่มสาวชาวจีนยุคนั้น กลายเป็นต้นแบบที่ชาวญี่ปุ่นรู้สึกคลั่งไคล้กันอยู่พักหนึ่ง

แต่เมื่อกาลเวลาผ่านไป ชาวญี่ปุ่นเริ่มหันมาให้ความสำคัญในเรื่องโภชนาการและรู้จักหันมาดูแลตัวเองด้วยการออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างพลานามัยมากขึ้น ทว่า ในเวลานี้เราจะพบว่าสังคมจีนกลับคลาคล่ำไปด้วยคนอ้วนพุงพุ้ยและผู้ที่ป่วยเป็นโรคเบาหวาน ที่น่ากลัวไปกว่านั้นก็คือ มีแนวโน้มว่าเด็กวัยรุ่นและเด็กเล็กจะป่วยเป็นโรคเบาหวานมากขึ้น

ร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดที่เข้ามาจับจองพื้นที่ตามเมืองใหญ่ๆ รถยนต์ส่วนตัวที่กลายเป็นปัจจัยจำเป็นในการดำรงชีวิตเริ่มมีบทบาทสำคัญแทนที่รถโดยสารประจำทางหรือจักรยานที่คนยุคเก่าก่อนใช้กันอย่างเคยชิน ความสะดวกสบายในด้านอาหารการกินและการเดินทางที่กล่าวมานี้ กลายเป็นบ่อเกิดของโรคเบาหวานที่นับวันจะเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องในหมู่ชาวจีน เพราะสิ่งที่ชาวจีนบริโภคล้วนเป็นอาหารที่มีไขมันและน้ำตาลสูง อีกทั้งโอกาสในการออกกำลังกายด้วยการเดินเริ่มน้อยลง ทำให้ร่างกายไม่ได้รับคุณประโยชน์จากการกินและขาดการเคลื่อนไหว นานวันเข้าก็สะสมกันจนกลายเป็นโรคนั่นเอง

เราจะสังเกตเห็นว่าผู้ที่ดำเนินชีวิตอย่างมีระเบียบและมีวินัยในการกินที่ดี มักป่วยเป็นโรคต่างๆ ในช่วงสูงวัยมากๆ และใช้ชีวิตอย่างปกติสุขเฉกเช่นคนทั่วไป แต่หากเป็นคนที่พักผ่อนไม่เพียงพอ เลือกรับประทานอาหารที่เป็นโทษต่อสุขภาพและไม่ค่อยออกกำลังกาย อายุเฉลี่ยของการป่วยเป็นโรคต่างๆ ก็เขยิบตัวลงมาอยู่ในช่วงอายุ 4050 ปี โอกาสที่จะเป็นโรคแทรกซ้อนนานาชนิดก็ตามมาติดๆ

ลองคิดดูว่าหากป่วยเป็นโรคเบาหวานตั้งแต่อายุ 20 ปี โรคแทรกซ้อนต่างๆ จะเริ่มถามหาในช่วงวัย 50 ปี อย่าคิดว่าสภาพเช่นนี้เป็นไปไม่ได้ เพราะสังคมจีนทุกวันนี้มีผู้ป่วยเป็นโรคเบาหวานมากจนไม่เชื่อหู ยิ่งในเขตพัฒนาเศรษฐกิจตามชายฝั่งทะเลตะวันออก เมืองขนาดใหญ่จะมีสัดส่วนของผู้ป่วยโรคเบาหวานมากกว่าพื้นที่ตามชนบทหรือแหล่งที่ความเจริญยังเข้าไม่ถึง สถิติการป่วยเป็นโรคเบาหวานแปรผันตามรายได้ส่วนบุคคล

โรคเบาหวานที่พบบ่อยในประเทศจีนแบ่งเป็น 3 ชนิดหลักๆ คือ โรคเบาหวานที่เกิดจากพันธุกรรม โรคเบาหวานที่เกิดจากนิสัยการกินที่ไม่ดี และโรคเบาหวานที่เกิดขึ้นในขณะตั้งครรภ์

ในส่วนของโรคเบาหวานชนิดที่เกิดจากนิสัยการกินที่ไม่ดีนั้น ถือเป็นชนิดที่ชาวจีนเป็นกันมากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 90 กว่าๆ เกิดจากอาหารที่รับประทานล้วนๆ โดยเฉพาะนิสัยการกินที่ชอบรับประทานอาหารมันและของหวาน และเป็นปัญหาหนักใจของทั้งแพทย์และผู้ป่วยที่ต้องใช้เวลาในการรักษายาวนาน

ชาวจีนยุคใหม่ส่วนมากมักมีเสถียรภาพทางการเงินและมีชีวิตที่สุขสบาย มักเกิดความลำพองตนและพูดกันอย่างคะนองปากว่า ฉันไม่รักพรรคคอมมิวนิสต์ ฉันไม่รักประเทศ ฉันไม่สนใจรัฐบาล แต่สิ่งที่รักเพียงอย่างเดียว ก็คือ ตัวเอง จึงมีการย้อนถามด้วยความฉงนว่า การปล่อยเนื้อปล่อยตัวให้อ้วนพี เป็นเจ้าของเรือนร่างที่มีแต่โรครุมเร้า นี่หรือที่เรียกกันว่ารักตัวเอง

หากผู้คนยังไม่ตระหนักถึงภัยจากโรคดังกล่าว เชื่อว่าเบาหวานจะกลายเป็นมัจจุราชคร่าชีวิตชาวจีนอย่างไร้ปรานี !