เวทีคนเอเชีย

พูดถึงกลุ่มความร่วมมือในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แล้ว นอกเหนือจากการรวมกลุ่มของกลุ่มประเทศสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน)

โดย...ธนพล ไชยภาษี

ที่เกิดมานานนมกว่า 30 ปี ก็ยังมีอีกกลุ่มความร่วมมือหนึ่ง ที่ชื่อว่ากลุ่มความร่วมมือเอเชียตะวันออก ที่จะประชุมสุดยอดกันทุกครั้ง หลังจากประชุมสุดยอดอาเซียนเสร็จสิ้น หรือที่เรียกกันว่า East Asia Summit

ต้องให้เครดิตกับอดีตนายกรัฐมนตรี มหาเธร์ โมฮัมหมัด แห่งมาเลเซียที่เป็นผู้ริเริ่มแนวทางก่อตั้งกลุ่มความร่วมมือนี้ขึ้นมา โดยภายใต้วัตถุประสงค์ตั้งแต่แรกก่อตั้งนั้น คือการรวมกลุ่มความร่วมมือของอาเซียนและ 3 ประเทศเอเชียตะวันออก ซึ่งมีอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ก้าวหน้าอย่างยิ่ง อันได้แก่ จีน เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น

แนวความคิดดังกล่าวนั้น มหาเธร์ เคยใช้เป็นนโยบายพัฒนาประเทศมาเลเซียมาแล้วในอดีต คือนโยบาย “มองตะวันออก” หรือ Look East ให้มาเลเซียเอาอย่างการพัฒนาอย่างเกาหลีและญี่ปุ่น ซึ่งก็เป็นหนึ่งในความสำเร็จของการพัฒนาชาติของมาเลเซียมาจนถึงทุกวันนี้เช่นกันครับ

กลุ่มความร่วมมือเอเชียตะวันออกเริ่มแรกเดิมทีนั้น มหาเธร์ ต้องการที่จะให้เป็นการรวมกลุ่มของเฉพาะเหล่าประเทศเอเชียตะวันออกเท่านั้น เพื่อเป็นแรงต่อรองกับชาติตะวันตก ซึ่งก็มีการขยายสมาชิกเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ นอกเหนือจากอาเซียน 10 ชาติแล้ว ก็มีเกาหลีใต้ ญี่ปุ่น จีน เกาหลีเหนือ ในช่วงหลังมีอินเดียเข้ามาร่วมด้วย เป็นกลุ่มความร่วมมือที่ได้รับการจับตามองอย่างยิ่ง

แต่ในท้ายที่สุด ความตั้งใจเดิมที่จะให้เป็นเวทีคุยกันเฉพาะของคนเอเชียด้วยกันก็ล้มเหลวไม่เป็นท่า เมื่ออาเซียนถูกแรงกดดันจากมหาอำนาจตะวันตก จนทำให้ต้องรับ นิวซีแลนด์ ออสเตรเลีย เข้ามาเป็นสมาชิก และสุดท้ายสหรัฐก็เข้ามาเป็นสมาชิกด้วยเช่นกัน หนำซ้ำ ยังมีประเทศสังเกตการณ์จะร่วมเข้าเป็นสมาชิกอีกด้วยก็คือ รัสเซีย

กลายเป็นกลุ่มความร่วมมือที่ต้องทิ้งอุดมการณ์เดิมไปในที่สุด และจากการที่รับเอามหาอำนาจตะวันตกเข้ามายุ่งด้วย ก็ยิ่งทำให้กลุ่มความร่วมมือเอเชียตะวันออก ถูกลดบทบาทลงไปทุกทีๆ

เพราะแน่นอนว่า ความร่วมมือดังกล่าวกลายเป็นการทับซ้อนกับกลุ่มความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก (เอเปก) ไป ซึ่งมีความสำคัญกว่ามาก

เพราะแน่นอนว่า ความร่วมมือเอเชียตะวันออกไม่ใช่เสียงของชาวเอเชียล้วนๆ อีกต่อไป แต่มีสหรัฐเข้ามายุ่มย่าม หนำซ้ำในปีนี้สหรัฐยังจะใช้เวทีนี้เป็นเวทีประกาศศักดาถึงการดำรงอยู่ของสหรัฐในเอเชียเสียด้วยซ้ำ

น่าเศร้าครับ และในวันนี้เอเชียก็ยังไม่มีเวทีความร่วมมือใดๆ ที่เป็นของชาวเอเชียแท้ๆ สักเวทีเดียว