แฉโตโยต้าใช้ล็อบบี้ยิสต์เพียบ เจรจามะกันเซฟเงิน 3 พันล้าน

เอพีรายงานอ้างเอกสารที่ส่งถึงกรรมาธิการปฏิรูปรัฐบาลและการตรวจสอบของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐวันที่ 22 ก.พ. บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ อ้างว่าสามารถทำให้บริษัทเซฟเงินได้ถึง 100 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 3,300 ล้านบาท) ผ่านการล็อบบี้เจ้าหน้าที่รัฐบาลสหรัฐให้จำกัดการเรียกคืนพรมปูพื้นรถยนต์หลายรุ่นทั้งคัมรี่ เลกซัส และรถปิกอัพทาโคมา เมื่อปี 2550 ได้ ซึ่งนับเป็นประเด็นร้อนครั้งใหม่ที่ทำให้หลายฝ่ายตั้งคำถามว่า โตโยต้าเห็นผลประโยชน์ของบริษัทมาก่อนความปลอดภัยของประชาชน

นอกจากนี้ ทางบริษัทยังอ้างว่าเซฟเงินได้อีกหลายล้านเหรียญสหรัฐ ด้วยการหน่วงเหนี่ยวให้การออกกฎข้อบังคับด้านความปลอดภัยบางอย่างล่าช้าออกไป รวมถึงหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดการสอบสวนเรื่องความบกพร่องของรถ และยังถ่วงเวลาเรื่องการออกกฎอื่นๆ ต่ออุตสาหกรรมยานยนต์ออกไปด้วย

เอพี ระบุว่า เอกสารลับที่มีการรั่วออกมาครั้งนี้อาจยิ่งทำให้สภาคองเกรสสหรัฐตั้งข้อเพ่งเล็งมากขึ้น ในขณะที่ อาคิโอะ โทโยดะ ประธานกรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (ซีอีโอ) ของโตโยต้า เตรียมจะขึ้นให้การกับสภาคองเกรสในวันที่ 24 ก.พ.เกี่ยวกับการเรียกคืนรถยนต์ครั้งใหญ่กว่า 8.5 ล้านคันทั้งในสหรัฐและทั่วโลก หลังพบปัญหาที่แป้นคันเร่ง พรมปูพื้น และระบบเบรก

เคิร์ต บาร์เดลลา โฆษกของ ดาร์เรล อิสซา สส.พรรครีพับลิกัน ซึ่งเป็นกรรมาธิการปฏิรูปรัฐบาลและการตรวจสอบ กล่าวว่า เอกสารที่ได้รับยิ่งทำให้ต้องตั้งคำถามว่า โตโยต้าเห็นผลประโยชน์ของบริษัทมาก่อนความปลอดภัยของผู้บริโภค และได้กดดันให้หน่วยงานสหรัฐจำกัดการเรียกคืนอุปกรณ์ที่เกิดปัญหาหรือไม่

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนจากเอกสารนั้น คือการถ่วงเวลาออกกฎระเบียบในการติดตั้งถุงลมนิรภัยด้านข้าง ซึ่งโตโยต้าประเมินได้ว่าทำให้บริษัทประหยัดค่าใช้จ่ายได้ถึง 124 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 4,092 ล้านบาท) และยังเซฟชั่วโมงการทำงานของพนักงานได้ถึง 5 หมื่นชั่วโมง

ขณะที่การถ่วงเวลาติดตั้งระบบล็อกของประตูที่หนาแน่นขึ้น จะช่วยเซฟเงินได้ 11 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 363 ล้านบาท)

สำหรับระเบียบเรื่องการตรวจสอบข้อบกพร่องของรถนั้น เอกสารก็ระบุว่า โตโยต้าสามารถหลีกเลี่ยงการตรวจสอบข้อบกพร่องในรถปิกอัพรุ่นทาโคมา ซึ่งเป็นตระกูลเดียวกันกับไฮลักซ์ วีโก้ ในประเทศไทย

ทั้งนี้ สำนักงานความปลอดภัยการจราจรทางหลวงแห่งชาติสหรัฐ (เอ็นเอชทีเอส) เคยเปิดการสอบสวนกรณีรถทาโคมา เมื่อปี 2008 ทว่าได้ปิดการสอบไปโดยไม่มีรายงานว่าพบความบกพร่องใดๆ ขณะที่โตโยต้าได้ตกลงที่จะซื้อคืนรถคันที่เกิดปัญหา รวมถึงตรวจสอบและขยายเวลารับประกันรถออกไปเป็นบางคันแบบเฉพาะกรณี

ก่อนหน้านี้ทางเอ็นเอชทีเอสยังได้เปิดการสอบสวนกรณีข้อร้องเรียนเรื่องพรมปูพื้นรถที่ส่งปัญหาถึงคันเร่ง เมื่อเดือน มี.ค. 2007 ด้วย ก่อนที่โตโยต้าจะแจ้งต่อทางรัฐบาลสหรัฐในอีก 1 เดือนต่อมาว่า ไม่มีทางเป็นไปได้ที่คันเร่งจะค้างเพราะปัญหาจากพรมปูพื้น เพราะได้รับการจัดวางมาอย่างเหมาะสมและปลอดภัยดีแล้ว

อย่างไรก็ตาม ในเดือน ส.ค.ปีเดียวกัน รัฐบาลก็ได้พิจารณาความเชื่อมโยงปัญหาดังกล่าวกับอุบัติเหตุหลายครั้ง ซึ่งมีผู้เสียชีวิตถึงหลายสิบคน รวมถึงมีผลสำรวจเจ้าของรถเลกซัส 600 คน ซึ่งเจ้าของรถราว 10% ได้ร้องเรียนถึงปัญหาที่ระบบคันเร่ง

ทว่า การเรียกคืนรถถัดมาในเดือน ก.ย.นั้น กลับจำกัดการเรียกคืนรถเพียงแค่ 5.58 หมื่นคัน ในรถรุ่นคัมรี่ และเลกซัส ES350 เพื่อมาเปลี่ยนพรมปูพื้นเท่านั้น

ทั้งนี้ เอกสารภายในของโตโยต้าลงวันที่ 6 ก.ค. 2009 หรือเพียงไม่ถึง 2 เดือน ก่อนที่จะเกิดอุบัติเหตุรถยนต์รถชนกันในเมืองซานดิเอโก ซึ่งทำให้เจ้าหน้าที่ทางหลวงแคลิฟอร์เนียรายหนึ่งพร้อมครอบครัวเสียชีวิต และถือเป็นอุบัติเหตุครั้งสำคัญที่กำลังถูกโยงเข้ากับปัญหาแป้นคันเร่งของโตโยต้า