ปณิธานชี้หลายประเทศขยายเตือนภัย 7–10 วัน แนะไทยตั้ง War Room

เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 รองศาสตราจารย์ ดร.ปณิธาน วัฒนายากร ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงและการต่างประเทศ อธิบายว่า การที่หลายประเทศออกคำแนะนำให้ประชาชนเตรียมสำรองน้ำ อาหาร และยา เพื่อรับมือสถานการณ์ฉุกเฉิน ไม่ได้มีเป้าหมายให้เกิดความตื่นตระหนก แต่เป็นการยกระดับมาตรฐานการเตรียมพร้อมให้สอดคล้องกับความเสี่ยงที่ซับซ้อนขึ้น

หลายประเทศในสหภาพยุโรป สหราชอาณาจักร ญี่ปุ่น และอีกกว่า 17 ประเทศ มีคำแนะนำให้ประชาชนเตรียมพร้อมรับเหตุฉุกเฉิน โดยเยอรมนีแนะนำให้เตรียมสิ่งจำเป็นสำหรับ 10 วัน ปณิธานระบุว่า หลายประเทศมีระบบเตือนภัยให้ประชาชนเตรียมพร้อมระยะ 3 วันอยู่แล้ว และกำลังปรับแนวทางไปสู่ 7–10 วัน

เหตุผลสำคัญมาจากภัยคุกคาม 3 ด้านที่อาจเกิดขึ้นทับซ้อนกัน ได้แก่ ภัยธรรมชาติและสภาพแวดล้อมแปรปรวน ภัยไซเบอร์และความเสี่ยงต่อระบบเครือข่าย ตลอดจนสงครามและความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์

ด้านภัยธรรมชาติ มีทั้งภาวะโลกร้อน การละลายของน้ำแข็ง แผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด และอุทกภัย ซึ่งอาจทำให้การกู้ภัยซับซ้อนขึ้น ประชาชนจึงอาจต้องดูแลตัวเองในช่วงแรกนานกว่าเดิม

ส่วนความเสี่ยงทางไซเบอร์เกี่ยวข้องกับการพึ่งพาระบบออนไลน์ในชีวิตประจำวัน หากเครือข่ายขัดข้องจากภัยธรรมชาติ การก่อการร้าย หรือการโจมตีทางไซเบอร์ อาจกระทบการเบิกถอนเงิน การรักษาพยาบาล และการสื่อสาร ขณะที่ความขัดแย้งระหว่างประเทศ เช่น สงครามรัสเซีย–ยูเครน และความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ยังเชื่อมโยงกับความเสี่ยงต่อเส้นทางขนส่งทางทะเลและสายเคเบิลใต้ทะเล

สำหรับสถานการณ์ตะวันออกกลาง ปณิธานกล่าวถึงการเพิ่มน้ำหนักทางทหารของสหรัฐฯ เพื่อกดดันและเปิดเส้นทางขนส่งในช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่อิหร่านส่งสัญญาณพร้อมเจรจาผ่านประเทศพันธมิตร เช่น โอมานและกาตาร์ นอกจากนี้ ยังมีความกังวลถึงความเสี่ยงต่อโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงห้องปฏิบัติการนิวเคลียร์และสายเคเบิลสื่อสารใต้ทะเล

สำหรับประเทศไทย ปณิธานเสนอให้ภาครัฐจัดตั้งศูนย์ติดตามสถานการณ์ความมั่นคงและภัยพิบัติตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อประเมินข้อมูลและสื่อสารเตือนภัยได้ทันเวลา พร้อมกำหนดระบบแจ้งเตือนระดับสี เช่น 5 ระดับ เพื่อให้ประชาชนเข้าใจสถานการณ์ตรงกันและลดความสับสน

ส่วนประชาชนควรยึดหลัก “ตระหนัก แต่ไม่ตระหนก” ไม่กักตุนสินค้า แต่เตรียมเงินสดและสิ่งของจำเป็นในบ้านสำหรับ 2–3 วัน รวมถึงไม่พึ่งพาระบบเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว ตามแนวคิด “ทำเรื่องไม่ปกติให้เป็นเรื่องปกติ” เพื่อให้พร้อมรับมือเหตุฉุกเฉินเบื้องต้นได้มากขึ้น