CAAT เร่งยกระดับสนามบินภูมิภาค ชู “สนามบินเล็ก มาตรฐานไม่เล็ก”

สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) เดินหน้ายกระดับศักยภาพสนามบินภูมิภาคและโครงข่ายการบินของประเทศ รองรับการขยายตัวของการเดินทางทางอากาศ พร้อมผลักดันแนวคิด “สนามบินเล็ก มาตรฐานไม่เล็ก” เพื่อให้สนามบินทุกระดับมีมาตรฐานความปลอดภัยและความพร้อมเหมาะสมกับบทบาทของแต่ละพื้นที่ ควบคู่การพัฒนาระบบน่านฟ้า การบริหารจราจรทางอากาศ และการกำกับดูแลสายการบินและเส้นทางบินใหม่ เพื่อกระจายโอกาสด้านการท่องเที่ยว การค้า และการลงทุนสู่ภูมิภาค

พลอากาศเอก มนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการ CAAT เปิดเผยว่า แม้ไทยต้องเผชิญสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ แต่ภาพรวมการเดินทางทางอากาศยังขยายตัว โดยช่วงเดือนมกราคม-กรกฎาคม 2569 มีผู้โดยสารทางอากาศรวม 85.16 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.48% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน แบ่งเป็นผู้โดยสารภายในประเทศ 39.26 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.64% และผู้โดยสารระหว่างประเทศ 45.91 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.34%

สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศในช่วง 7 เดือนแรก มีจำนวน 281,896 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้น 1.77% สะท้อนว่าความต้องการเดินทางไม่ได้กระจุกตัวเฉพาะสนามบินหลัก แต่ยังขยายไปยังสนามบินภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง

ข้อมูลจากกรมท่าอากาศยาน (ทย.) ระบุว่า ปี 2568 สนามบินในความรับผิดชอบมีผู้โดยสารรวม 14,230,036 คน โดยสนามบินศักยภาพสูง 6 แห่ง ได้แก่ สุราษฎร์ธานี อุบลราชธานี ขอนแก่น นครศรีธรรมราช อุดรธานี และกระบี่ มีผู้โดยสารเฉลี่ย 2,500-5,000 คนต่อวัน สะท้อนฐานความต้องการเดินทางทางอากาศในภูมิภาคที่มีความชัดเจน

ขณะที่การเดินทางระหว่างประเทศช่วงเดือนมกราคม-กรกฎาคม 2569 มีผู้โดยสาร 45.91 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.34% แม้จำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศอยู่ที่ 263,598 เที่ยวบิน ลดลง 1.63% โดยเส้นทางไทย-ยุโรปยังมีแนวโน้มขยายตัว จากการปรับรูปแบบให้บริการของสายการบินและความนิยมของผู้โดยสารที่เลือกใช้เที่ยวบินตรงมากขึ้น ส่งผลให้เที่ยวบินระหว่างไทยและยุโรปมีจำนวน 16,998 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้น 9.02% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน

พล.อ.อ.มนัท กล่าวว่า การพัฒนาสนามบินภูมิภาคไม่ควรใช้รูปแบบเดียวกันทุกแห่ง แต่ต้องประเมินตามศักยภาพ ความต้องการ ปริมาณและลักษณะการจราจร รวมถึงโอกาสทางเศรษฐกิจของแต่ละพื้นที่ โดย CAAT วางแนวทางกำกับดูแลภายใต้ 4 ด้านสำคัญ ได้แก่

1. ยกระดับมาตรฐานและความพร้อมของสนามบินภูมิภาค
ประเมินขีดความสามารถ พื้นที่ปฏิบัติการ สิ่งอำนวยความสะดวก และองค์ประกอบด้านความปลอดภัยให้เหมาะสมกับปริมาณและลักษณะการจราจร

2. พัฒนาระบบน่านฟ้าและบริหารจราจรทางอากาศ
รองรับปริมาณการใช้งานที่เพิ่มขึ้นอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ พร้อมยกระดับการเชื่อมโยงของโครงข่ายการบิน

3. นำระบบ AFIS มาใช้ให้เหมาะสม
ผลักดันการใช้ Aerodrome Flight Information Service (AFIS) ให้สอดคล้องกับลักษณะและความหนาแน่นของการจราจรในแต่ละสนามบิน

4. กำกับดูแลสายการบินและเส้นทางบินใหม่
พิจารณาความพร้อมของผู้ดำเนินการเดินอากาศ อากาศยาน บุคลากร และระบบปฏิบัติการ ควบคู่ความต้องการของตลาดและข้อกำหนดด้านความปลอดภัย

ด้านกรมท่าอากาศยานได้ดำเนินแนวคิด “Airport For Regional Development” ใช้สนามบินเป็นกลไกเชื่อมโยงการคมนาคม เศรษฐกิจ และการท่องเที่ยว พร้อมออกมาตรการลดค่าบริการขึ้นลงอากาศยานและค่าบริการที่เก็บอากาศยาน 50% ทั้งเส้นทางภายในประเทศและระหว่างประเทศ เพื่อจูงใจสายการบินขยายเครือข่ายสู่ภูมิภาค

มาตรการดังกล่าวมีผลตั้งแต่วันที่ 10 สิงหาคม 2569 ถึง 9 สิงหาคม 2570 โดยสายการบินใหม่ได้รับส่วนลดเป็นเวลา 6 เดือน ส่วนเส้นทางบินใหม่ได้รับส่วนลดเป็นเวลา 1 ปี ทั้งนี้ การเปิดเส้นทางหรือเพิ่มความถี่เที่ยวบินยังขึ้นอยู่กับการพิจารณาของสายการบินตามความเหมาะสมทางธุรกิจ

CAAT ระบุว่า แนวคิด “สนามบินเล็ก มาตรฐานไม่เล็ก” ไม่ได้หมายถึงการทำให้สนามบินทุกแห่งมีขนาดหรือรูปแบบเดียวกัน แต่คือการทำให้แต่ละสนามบินมีมาตรฐานความปลอดภัยและระดับความพร้อมที่เหมาะสมกับบทบาทและความเสี่ยงของพื้นที่

เป้าหมายสำคัญคือการทำให้สนามบินทุกระดับสามารถเชื่อมต่อเป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายการบินที่แข็งแกร่ง เมื่อองค์ประกอบทั้งสนามบิน ระบบน่านฟ้า สายการบิน และบุคลากรมีความพร้อม การเปิดเส้นทางบินใหม่จะไม่เพียงเพิ่มทางเลือกในการเดินทาง แต่ยังช่วยเปิดโอกาสใหม่ให้ประชาชน ธุรกิจ การท่องเที่ยว และเศรษฐกิจในภูมิภาคเติบโตได้อย่างยั่งยืน