วปอ.บอ. รุ่นที่ 3 กลุ่มทับทิมและโกเมน ปลุกพลัง อสม. ติดอาวุธสู้สแกมเมอร์

นักศึกษาหลักสูตรการป้องกันราชอาณาจักร สำหรับผู้บริหารแห่งอนาคต (วปอ.บอ.) รุ่นที่ 3 กลุ่มทับทิมและกลุ่มโกเมน จัดโครงการ “วัคซีนสติ รักษาสตางค์ ป้องกันสแกมเมอร์” ในพื้นที่ เทศบาลเมืองบางคูรัด ตำบลบางคูรัด อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ในวันที่ 7 ก.ค. 2569 เพื่อส่งเสริมความรู้ ความตระหนัก และการสร้างภูมิคุ้มกันด้านปลอดภัยทางไซเบอร์ รวมถึงเท่าทันอาชญากรรมด้านยาเสพติดให้แก่อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในพื้นที่ 

โครงการดังกล่าว มุ่งหวังให้ อสม. เป็นต้นแบบในการเฝ้าระวัง เตือนภัย และถ่ายทอดความรู้ไปสู่ประชาชนในครอบครัวและชุมชน โดยมี พล.อ.ทักษิณ สิริสิงห ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษ กองบัญชาการกองทัพไทย คณาจารย์จากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ และ ดร.พิมพ์พัชชา หยิมการุณ นายกเทศมนตรีเมืองบางคูรัด เข้าร่วมรับฟัง

นพ.เอกวุฒิ ตั้งตรงไพโรจน์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพิมลราช ตัวแทนนักศึกษา วปอ.บอ. รุ่นที่ 3 ผู้ดำเนินโครงการ เปิดเผยว่า โครงการนี้เกิดจากความร่วมมือระหว่างทีมตำรวจ โรงพยาบาล และกลุ่ม วปอ. 3 โดยมีโจทย์สำคัญคือทำอย่างไรให้ชาวบ้านมีความเข้มแข็งและมีภูมิคุ้มกันต่อการถูกหลอกลวงจากสแกมเมอร์

นพ.เอกวุฒิ ตั้งตรงไพโรจน์

ทางคณะทำงานพบข้อจำกัดว่า ตำรวจอาจเข้าถึงพื้นที่ได้ยาก เนื่องจากต้องมีหมายศาลหรือชาวบ้านอาจไม่ให้ความร่วมมือเท่าที่ควร จึงเล็งเห็นว่า กลุ่ม อสม. เป็นกลุ่มที่เหมาะสมที่สุด เพราะทำงานดูแลสุขภาพและเข้าถึงชุมชนได้ง่ายเป็นปกติอยู่แล้ว

ดังนั้น โครงการนี้จึงต้องการให้ อสม. และคนในชุมชนมี "องค์ความรู้ในการป้องกันตนเอง" โดยสอนให้รู้จักการแนวทางการป้องกันสแกมเมอร์ เช่น การ "หยุดโอน" การโทรติดต่อหมายเลข 1441 หรือการแจ้งความออนไลน์ ซึ่งจะช่วยลดการสูญเสียทั้งในด้านทรัพย์สิน ปัญหาครอบครัว และปัญหาชีวิตต่าง ๆ ทำให้คนไทยมีภูมิคุ้มกันที่เรียกว่า "วัคซีนสติ"

นพ.เอกวุฒิ กล่าวว่า การลงพื้นที่ครั้งนี้ เป็นเหมือนสนามทดลอง หรือ "แซนบ็อก" ในพื้นที่เทศบาลเมืองบางคูรัด สู่การปฎิบัติจริง โดยโรงพยาบาลพิมลราชอบรมให้ความรู้แก่เครือข่าย อสม. ในพื้นที่เพื่อลงปฏิบัติงานจริง โดยมีแผนจะขยายผลจากระดับชุมชนเล็ก ๆ ไปสู่ระดับตำบล อำเภอ และระดับประเทศ เนื่องจากประเทศไทยมี อสม. ประมาณ 1 ล้านคน โดย อสม. 1 คน ดูแลประชาชนประมาณ 100 คน หากเครือข่ายนี้แข็งแรง จะสามารถกระจายความรู้สู่ประชาชนได้ครอบคลุมทั่วประเทศ

พิธานัญ นภาอำไพพร

ด้าน น.ส.พิธานัญ นภาอำไพพร ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงิน บริษัท 23 แลนด์ แอนด์ โลน จำกัด ตัวแทนนักศึกษา วปอ.บอ. รุ่นที่ 3 ผู้ดำเนินโครงการ กล่าวเพิ่มเติมว่า โครงการนี้มุ่งเน้นการให้ความรู้แก่กลุ่ม อสม. เพื่อให้เป็นตัวกลางในการส่งต่อความรู้ไปยังประชาชนในพื้นที่ โดยเฉพาะการเข้าถึงกลุ่มคนในชุมชนเพื่อให้พวกเขามีความตระหนักรู้เท่าทันเล่ห์เหลี่ยมของมิจฉาชีพ โดยคาดหวังให้ประชาชนทุกคนที่ อสม. เข้าถึง มีความรู้และมีสติในการระแวดระวังภัยจากสแกมเมอร์เพื่อไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของกลุ่มมิจฉาชีพในภาพรวมของประเทศ

ทั้งนี้ หลังจบโครงการนำร่องและการลงพื้นที่ครั้งนี้ จะมีการรวบรวมข้อมูลและรูปแบบการดำเนินงานไป นำเสนอต่อ นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เพื่อผลักดันให้โมเดลการให้ความรู้นี้เป็น "ต้นแบบ" ในการป้องกันภัยสแกมเมอร์ที่จะนำไปใช้ในพื้นที่อื่น ๆ ทั่วประเทศไทย โดยมี อสม. เป็นกำลังหลักในการดูแลและป้องกันภัยให้แก่ประชาชน

สำหรับกิจกรรมช่วงเช้า ก่อนจะลงพื้นที่จริงตามชุมชนในช่วงบ่าย เริ่มด้วยการให้ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบการหลอกลวงออนไลน์ที่พบบ่อย วิธีสังเกตสัญญาณเตือน เทคนิคการหยุดคิดก่อนโอน แนวทางตรวจสอบข้อมูลก่อนทำธุรกรรม และบทบาทของ อสม. ในการเป็น “กระบอกเสียง” ส่งต่อความรู้สู่คนในครอบครัวและชุมชน โดยเน้นหลักจำง่าย “ไม่เชื่อ ไม่รีบ ไม่โอน” เพื่อให้ประชาชนตั้งสติ ตรวจสอบ และปรึกษาคนใกล้ตัวหรือหน่วยงานที่เชื่อถือได้ก่อนตัดสินใจ หลังจากนั้นในช่วงบ่าย คณะผู้จัดงานและ อสม. ลงพื้นที่ให้ความรู้ “วัคซีนสติ” และมอบ “ถุงเตือนสติ” ให้ประชาชนในชุมชน

โดยมีวิทยากรสำคัญ 2 ท่าน คือ พ.ต.อ.ชัยชนะ สุริยวงศ์ ผู้กำกับการ (สอบสวน) กลุ่มงานสอบสวน กองบังคับการปราบปรามการค้ามนุษย์ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) และนายนพฤทธิ์ ต้องประสิทธิ์ หัวหน้าสำนักงาน CEO และโครงการยุทธศาสตร์ บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ตัวแทนนักศึกษา วปอ.บอ. รุ่นที่ 3 ที่มาให้ความรู้กับ อสม. 

เนื่องจากปัจจุบัน ประชาชนโดยเฉพาะผู้สูงอายุที่อยู่ในชุมชนถือเป็นกลุ่มเปราะบางที่มีความเสี่ยงตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพมากขึ้น แต่เนื่องจากพฤติกรรมของประชาชนกลุ่มนี้ที่ลูกหลานออกไปทำงานนอกบ้านและมีความคุ้นเคยกับ อสม. มากกว่า การสื่อสารจะมีประสิทธิผลมากกว่า ทั้งนี้เนื้อหาสำคัญที่โครงการถ่ายทอดไปยัง อสม. เพื่อส่งต่อประชาชน มี 3 ด้าน ได้แก่ 

1. วัคซีนสติ: สร้างภูมิคุ้มกันทางความคิด ไม่หลงเชื่อ ไม่ตื่นตระหนก และไม่ยอมให้มิจฉาชีพควบคุมอารมณ์เราได้

2. รักษาสตางค์: การสร้างความเข้าใจในวิธีการปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลและการทำธุรกรรมที่ปลอดภัย เพื่อรักษาทรัพย์สินอันมีค่าของท่านไว้

3. ป้องกันสแกมเมอร์: การสร้างเครือข่ายความร่วมมือในการเตือนภัยและหยุดยั้งวงจรการหลอกลวงให้หมดไปจากสังคมของเรา

พ.ต.อ.ชัยชนะ สุริยวงศ์

พ.ต.อ.ชัยชนะ สุริยวงศ์ ผู้กำกับการ (สอบสวน) กลุ่มงานสอบสวน กองบังคับการปราบปรามการค้ามนุษย์ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) ตัวแทนนักศึกษา วปอ.บอ. รุ่นที่ 3 ให้ความรู้กับ อสม.ว่า ปัจจุบันเหยื่อไม่ได้มีเพียงผู้สูงอายุ แต่กลุ่มคนรุ่นใหม่ช่วงอายุ 30 ปีก็มีความเสี่ยงสูงเช่นกัน จึงขอให้ทุกคนช่วยกันกระจายความรู้เพื่อเป็นเกราะป้องกันในชุมชน

ดังนั้นต้องยึดหลัก "เอ๊ะ" และ "ไม่เชื่อ": เมื่อเจอเพจขายของ สินค้าลดราคา หรือการรีวิวที่ดูดีเกินจริง ให้ตั้งข้อสงสัยไว้ก่อนว่าอาจเป็นเพจปลอม และใช้สูตรป้องกัน 3 ข้อ คือ 

ไม่เชื่อ: ไม่ว่าจะเป็นการอ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ, คนรักออนไลน์, หรือข้อความชวนทำงาน/ลงทุน

ไม่รีบ: สแกมเมอร์มักเร่งรัดให้โอนเงินโดยอ้างความเดือดร้อนหรือสิทธิพิเศษ

ไม่โอน: หากยังไม่ได้ตรวจสอบความถูกต้อง ห้ามโอนเงินโดยเด็ดขาด

นอกจากนี้ ต้องตัดวงจรแอปดูดเงิน: ห้ามกดลิงก์จาก SMS แปลกปลอม และไม่ดาวน์โหลดแอปพลิเคชันนอกเหนือจาก Store ทางการ เพราะเสี่ยงต่อการถูกติดตั้งแอปดูดเงิน และหากมีสายโทรศัพท์ที่ใช้เสียงเหมือนคนรู้จักมาขอยืมเงิน ให้ "รีบวางสาย" ทันที เพื่อป้องกัน AI ดูดเสียงไปใช้แอบอ้าง และอย่าคุยต่อเพื่อพยายามด่าหรือสั่งสอน

นพฤทธิ์ ต้องประสิทธิ์

นายนพฤทธิ์ ต้องประสิทธิ์ หัวหน้าสำนักงาน CEO และโครงการยุทธศาสตร์ บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ตัวแทนนักศึกษา วปอ.บอ. รุ่นที่ 3 กล่าวให้ความรู้ในหัวข้อ มือถือ ประตูบ้าน ปิดประตูให้ทันโจรออนไลน์ ในแต่ละปี พบความเสียหายจากการถูกมิจฉาชีพหลอกลวงถึงปีละ 60,000 ล้านบาท หรือ คิดเป็น วันละ 168 บาท

โดยระบุว่า ประชาชนต้องมีภูมิคุ้มกันไซเบอร์ 2026 ฉบับชาวบ้าน รู้ถึงกลหลอกลวงของโจรออนไลน์ซึ่งมักจะหลอก 3 ทาง คือ ความโลภ ความรักหรือสงสาร และ ความกลัว ดังนั้นเมื่อพบเห็นจุดผิดสังเกต ต้องไม่หลงเชื่อ ในทันที