กระทรวงเกษตรฯ คุมเข้มทุเรียนภาคใต้ ดันส่งออก 1.5 แสนล้าน

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เดินหน้ายกระดับมาตรการควบคุมคุณภาพทุเรียนไทยอย่างเข้มงวด รับมือฤดูกาลผลผลิตทุเรียนภาคใต้ที่กำลังทยอยออกสู่ตลาดในช่วงครึ่งหลังของปี 2569 โดยประกาศใช้ “มาตรการกรอง 4 ชั้น PLUS” เพื่อสกัดปัญหาหนอนเจาะเมล็ดทุเรียน ศัตรูพืชกักกันที่อาจกระทบต่อความเชื่อมั่นของประเทศคู่ค้า พร้อมรักษาความเป็นผู้นำของไทยในตลาดทุเรียนโลก และผลักดันมูลค่าส่งออกให้บรรลุเป้าหมายมากกว่า 150,000 ล้านบาท

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการรักษาคุณภาพและมาตรฐานทุเรียนไทยอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากทุเรียนเป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญที่สร้างรายได้เข้าประเทศมากกว่าปีละ 150,000 ล้านบาท การป้องกันปัญหาศัตรูพืชกักกันและการควบคุมคุณภาพตลอดกระบวนการผลิตจึงเป็นภารกิจสำคัญในการรักษาตลาดส่งออก รวมถึงสร้างความมั่นคงด้านรายได้ให้แก่เกษตรกรไทย

ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯ ได้มอบหมายให้กรมวิชาการเกษตรเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบทุเรียนภาคใต้ ซึ่งถือเป็นฐานการผลิตสำคัญในช่วงปลายฤดูกาลส่งออก และมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาความต่อเนื่องของปริมาณสินค้าในตลาดโลก หลังผลผลิตจากภาคตะวันออกเริ่มลดลง

นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า สภาพพื้นที่เพาะปลูกทุเรียนในภาคใต้ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ภูเขาและลาดชัน ประกอบกับมีสภาพอากาศชื้นและฝนตกต่อเนื่อง ทำให้มีความเสี่ยงต่อการระบาดของหนอนเจาะเมล็ดทุเรียนมากกว่าพื้นที่ผลิตในบางภูมิภาค จึงจำเป็นต้องยกระดับมาตรการป้องกันและเฝ้าระวังให้เข้มข้นมากยิ่งขึ้น

สำหรับ “มาตรการกรอง 4 ชั้น PLUS” จะครอบคลุมการควบคุมคุณภาพตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง ประกอบด้วยการตรวจสอบแหล่งผลิต การควบคุมโรงคัดบรรจุ การตรวจรับรองก่อนส่งออก และการติดตามทวนสอบภายหลังการส่งออก เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับประเทศคู่ค้า โดยเฉพาะประเทศจีนซึ่งเป็นตลาดส่งออกหลักของไทย

สาระสำคัญของมาตรการใหม่คือ การบริหารจัดการพื้นที่เสี่ยงแบบแบ่งโซนสี ได้แก่ พื้นที่สีแดง สีเหลือง และสีเขียว ควบคู่กับการเฝ้าระวังเชิงรุก การติดตั้งกับดักแสงไฟในพื้นที่เสี่ยง และการกำหนดกรอบเวลาการกักรอและคัดกรองผลผลิตอย่างชัดเจนตลอดห่วงโซ่อุปทาน

ภายใต้มาตรการดังกล่าว เกษตรกรต้องสำรวจสวนก่อนการเก็บเกี่ยวอย่างน้อย 7 วัน และหลังตัดผลผลิตแล้วต้องกักรอไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง ขณะที่โรงคัดบรรจุจะต้องกักรอและคัดกรองเพิ่มเติมอีกไม่น้อยกว่า 72 ชั่วโมง พร้อมเพิ่มความเข้มงวดในการผ่าตรวจผลทุเรียนในพื้นที่เสี่ยง ส่งผลให้ทุเรียนทุกล็อตที่จะส่งออกต้องผ่านกระบวนการกักรอและคัดกรองรวมไม่น้อยกว่า 96 ชั่วโมง ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการตรวจรับรองและออกใบรับรองสุขอนามัยพืช

การกำหนดระยะเวลาคัดกรองอย่างเป็นระบบตลอดกระบวนการดังกล่าว จะช่วยเพิ่มโอกาสในการตรวจพบหนอนเจาะเมล็ดก่อนสินค้าออกสู่ตลาดต่างประเทศ ลดความเสี่ยงในการถูกแจ้งเตือนหรือปฏิเสธสินค้าโดยประเทศคู่ค้า ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือของทุเรียนไทยในระยะยาว

นอกจากนี้ หากประเทศปลายทางตรวจพบหนอนเจาะเมล็ดหรือพบความผิดปกติในสินค้าระหว่างการส่งออก กรมวิชาการเกษตรจะดำเนินการสอบสวนย้อนกลับภายใน 24 ชั่วโมง พร้อมระงับการรับรองสวน โรงคัดบรรจุ หรือสินค้าล็อตที่เกี่ยวข้องเป็นการชั่วคราว และยกระดับมาตรการเฝ้าระวังในฤดูกาลถัดไปทันที

ข้อมูลล่าสุดระบุว่า ไทยส่งออกทุเรียนไปยังประเทศจีนแล้วจำนวน 50,783 ชิปเมนต์ คิดเป็นปริมาณ 824,831.70 ตัน มูลค่ารวม 94,729.41 ล้านบาท ขณะที่ทุเรียนจากภาคใต้มีการส่งออกจำนวน 8,699 ชิปเมนต์ ปริมาณ 141,753.96 ตัน มูลค่า 15,863.29 ล้านบาท และยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในช่วงที่ผลผลิตภาคใต้เข้าสู่ตลาดเต็มที่

กรมวิชาการเกษตรเชื่อว่า มาตรการกรอง 4 ชั้น PLUS จะเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับการควบคุมคุณภาพจากรูปแบบการตรวจสอบแบบเดิม สู่ระบบบริหารความเสี่ยงตลอดห่วงโซ่อุปทาน ช่วยรักษาความเชื่อมั่นของประเทศคู่ค้า คุ้มครองผลประโยชน์ของเกษตรกร และสนับสนุนให้ประเทศไทยรักษาตำแหน่งผู้นำตลาดทุเรียนคุณภาพของโลกได้อย่างยั่งยืน ท่ามกลางการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นในตลาดผลไม้ระหว่างประเทศ