เลื่อนปล่อยดาวเทียม THEOS 2 กะทันหัน GISTDA แจงเพื่อความปลอดภัย

หลังจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA มีกำหนดส่งดาวเทียม “ธีออส-2” (THEOS-2) ขึ้นสู่อวกาศในวันที่ 7 ต.ค. 2566 เวลา 8.36 น. ณ ท่าอวกาศยานเกียนา (Guiana Space Center) ฝรั่งเศส โดยมีการถ่ายทอดสดผ่านแฟนเพจเฟสบุ๊ค และมีนางสาวศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ไปร่วมเป็นสักขีพยาน โดยยืนยันความพร้อมล่าสุด 100% ในการนำส่งดาวเทียม THEOS-2 ด้วยจรวด Vega ออกจากท่าอวกาศยานยุโรปเฟรนซ์เกียนา

 

ต่อมา เพจเฟสบุ๊ค GISTDA ได้แจ้งว่ามีเหตุฉุกเฉินทำให้ทาง ท่าอวกาศยานเฟรนช์เกียนา  (Guiana Space Center) จำเป็นต้องระงับการส่งดาวเทียมธีออส-2 ขึ้นสู่อวกาศ ออกไปก่อน

และต่อมา มีคำอธิบายเพิ่มเติมว่า

 

 ‘Scrub’ สำหรับวงการเทคโนโลยีอวกาศ มีความหมายมากกว่าแค่ “ระงับ” กำหนดการที่กำลังเกิดขึ้น แต่ความหมายและที่มาที่ไปจริง ๆ ของมันคืออะไร 

 

คำว่า Scrub ในวงการอากาศยานแปลว่า การระงับอย่างกะทันหัน แตกต่างกับคำว่า Delay ตรงที่การ Delay หรือเลื่อนกำหนดการออกไปก่อนมักใช้เวลาตัดสินใจล่วงหน้าเป็นหลักปี เดือน หรือวัน แต่การ Scrub มักเป็นการตัดสินใจที่กระชั้นชิดกับเวลาปล่อยตัว

 

ในวงการอากาศยานแล้ว การจะ Scrub การบินได้จำเป็นต้องมีเงื่อนไขตรงตามข้อกำหนดขององค์การบริหารการบินแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ Federal Aviation Administration (FAA) โดยแบ่งเป็นสองหมวดหลัก ๆ คือปัญหาที่เกิดจากสภาพอากาศ และปัญหาทางเทคนิค

 

ปัญหาที่เกิดจากสภาพอากาศนั้นเป็นได้ทั้งมีเมฆหนาเกินไป มีพายุฝนฟ้าคะนองหรือมีฟ้าฝ่าในรัศมี 10 ไมลส์ทะเลในช่วงเวลาภายใน 30 นาทีก่อนการปล่อยยาน ซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่จะทำให้เกิดอันตรายต่อตัวยานหรือนักบินได้

ส่วนปัญหาทางเทคนิคนั้นนับรวมตั้งแต่การขัดข้องของอุปกรณ์ภาคพื้นดินที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการปล่อยยานไปจนถึงความเสียหายของชิ้นส่วนยานที่มีความเสี่ยงต่อการปล่อยตัวเช่นกัน

 

แต่ในการนำส่งเช้านี้ จะเป็นการส่งจากฐานปล่อยที่ French Guiana ที่เป็นมลรัฐหนึ่งของสาธารณรัฐฝรั่งเศสดังนั้น จะยึดข้อกำหนดของศูนย์แห่งชาติเพื่อการศึกษาอวกาศ (CNES) เป็นหลัก ซึ่งหากวิเคราะห์จากข้อมูลที่ได้รับ ณ ปัจจุบัน จะสามารถคาดการณ์ได้ว่าสาเหตุของการเลื่อนนำส่งในเช้าวันนี้ เกิดจากความไม่สมบูรณ์ทางเทคนิค โดยกำหนดการปล่อยยานอีกครั้งจะขึ้นอยู่กับระดับความไม่สมบูรณ์ที่ตรวจพบ ส่วนใหญ่มักกำหนดหลังจากทำการซ่อมแซมและทดสอบการทำงานของอุปกรณ์นั้น ๆ ก่อน

 

ถึงแม้การนำส่งจะต้องล่าช้าออกไป แต่ความปลอดภัยต้องมาก่อน เพราะทุกก้าวของวงการเทคโนโลยีอวกาศต้องระมัดระวังอยู่เสมอ

ขณะที่ นางสาวศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมหรือ อว. เปิดเผยหลังจาก Arianespace แจ้งเลื่อนการนำส่งดาวเทียม THEOS-2 ก่อนนับถอยหลังเพียง 14 วินาที เนื่องจากระบบตรวจสอบได้พบค่ากระแสไฟฟ้าเกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (threshold) ที่อุปกรณ์ Safety Management Unit ของจรวดนำส่ง ระบบจึงตัดการทำงานทั้งหมดโดยอัตโนมัติ ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการตรวจสอบอย่างละเอียดจาก Arianespace ซึ่งคาดว่าจะทราบผลในช่วงเช้าวันที่ 8 ตุลาคม (ตามเวลาท้องถิ่น) หรือคืนนี้ตามเวลาในประเทศไทย ส่วนกำหนดการส่งใหม่อีกครั้งจะเป็นวันและเวลาใด ทาง GISTDA จะแจ้งให้ทราบต่อไป