'พาณิชย์'ถกบริษัทตัวแทนลิขสิทธิ์ สกัดพวกมิจฉาชีพอ้างหาประโยชน์ปมกระทงลายการ์ตูน

"วีรศักดิ์" ตั้งหัวโต๊ะ ระดมสมองวางแนวทางป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ การถูกล่อลวงกระทำผิด ยกกรณีกระทงลายการ์ตูน คนสั่งไม่มีสิทธิร้องทุกข์กล่าวโทษผู้อื่น เหตุไม่ใช่ผู้เสียหายโดยนิตินัย

นายวีรศักดิ์ หวังศุภกิจโกศล รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยหลังหารือร่วมกับกรมทรัพย์สินทางปัญญา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและบริษัท ตัวแทนลิขสิทธิ์ ได้แก่ บริษัท เวอริเซ็ค จำกัด บริษัท แอนิเมชั่น อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย จำกัด บริษัท เบเคอร์ แอนด์ แม็คเค็นซี่ จำกัด ถึงกรณีที่ปรากฏเป็นข่าวทางเฟซบุ๊กและสื่อต่างๆ ว่า มีเด็กหญิงวัย 15 ปี หารายได้เสริมโดยการทำกระทงประดิษฐ์ขาย แต่ถูกตัวแทนเจ้าของลิขสิทธิ์และเจ้าหน้าที่ตำรวจจับกุมข้อหาละเมิดลิขสิทธิ์ ที่จังหวัดนครราชสีมา ว่า ต้องการหาแนวทางป้องกันร่วมกัน เพื่อกำชับถึงแนวทางปฏิบัติของผู้รับมอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจช่วงให้ดำเนินการตามกระบวนการ ที่ถูกต้องตามกฎหมาย คำนึงถึงความเป็นธรรม และมอบอำนาจแก่บุคคลที่มีคุณสมบัติที่เหมาะสม โดยนอกจากพิจารณาความรู้ด้านกฎหมายแล้ว ต้องเป็นผู้ไม่มีประวัติหรือพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม เช่นการเรียกรับผลประโยชน์ตอบแทนจากผู้อื่นอย่างไม่เป็นธรรม

ทั้งนี้กรมทรัพย์สินทางปัญญา ชี้แจงว่า โดยหลักแล้วเจ้าของงานอันมีลิขสิทธิ์ เช่น ภาพยนตร์ เพลง และภาพวาด รวมทั้งตัวการ์ตูนหรือลายการ์ตูน มีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการทำซ้ำ ดัดแปลง และเผยแพร่งานอันมีลิขสิทธิ์ของตน การนำตัวการ์ตูนมาทำเป็นสิ่งของต่างๆ เช่น ตุ๊กตา เสื้อผ้า และขนมเค้ก เพื่อนำมาขาย เป็นการดัดแปลงงานอันมีลิขสิทธิ์ เมื่อไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก็ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ส่วนกรณีการทำกระทงรูปการ์ตูนขายแล้วถูกจับกุมจึงอาจมาจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์

อย่างไรก็ดี เรื่องในลักษณะนี้ไม่ควรเกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากเป็นไปตามข้อเท็จจริงที่ปรากฏเป็นข่าว ประกอบกับแนวคำพิพากษาศาลฎีกา จะพบว่าคนที่โทรสั่งให้ทำกระทงรูปการ์ตูนอาจเป็นผู้ที่มีส่วนในการกระทำความผิดด้วย โดยการล่อให้ผู้อื่นกระทำความผิด ดังนั้น จึงไม่น่าจะมีสิทธิที่จะมาร้องทุกข์กล่าวโทษผู้อื่น เพราะไม่ถือว่าเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัย อีกทั้งพยานหลักฐานที่ได้มาจากการล่อให้ผู้อื่นกระทำความผิดอาจถือว่าเป็นพยานหลักฐานที่ได้มาโดยมิชอบด้วยกฎหมาย

หากมีเรื่องในลักษณะเดียวกันนี้เกิดขึ้นอีก ขอแนะคำให้ผู้ที่ถูกจับกุมใช้สิทธิตามกฎหมายของตน โดยเฉพาะสิทธิที่จะมีทนายความ และหากผู้ที่ถูกจับกุมเป็นเด็กหรือเยาวชนอายุไม่เกิน 18 ปี สามารถร้องขอให้มีสหวิชาชีพร่วมฟังการสอบสวนได้ ทั้งนี้ ในส่วนของตัวแทนเจ้าของลิขสิทธิ์ควรต้องดำเนินการตามกระบวนการที่ถูกต้อง ในขณะเดียวกันก็ขอความร่วมมือเจ้าหน้าที่ตำรวจในการพิจารณาให้ความเป็นธรรมกับทุกฝ่าย รวมทั้งการตรวจสอบหนังสือมอบอำนาจของเจ้าของลิขสิทธิ์ เพื่อไม่ให้บุคคลบางกลุ่มที่มีเจตนาแสวงหาประโยชน์ในเรื่องนี้อาศัยการจับกุมหรือการควบคุมตัวมาใช้เป็นข้อต่อรองให้ได้รับค่ายอมความอย่างไม่เป็นธรรม

นายวีรศักดิ์ กล่าวด้วยว่า ขอให้นำกรณีที่เกิดขึ้นครั้งนี้มาเป็นบทเรียนและเป็นอุทาหรณ์ให้กับทุกฝ่าย ทั้งบริษัทตัวแทนลิขสิทธิ์ให้ดำเนินการตามขั้นตอนต่างๆ อย่างถูกต้องเป็นธรรม ไม่แสวงหาประโยชน์จากงานลิขสิทธิ์ในทางที่ไม่ถูกต้อง และในขณะเดียวกัน ผู้ผลิตสินค้าควรพิจารณาไตร่ตรองให้ถี่ถ้วนถึงความถูกต้องโดยหากเป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ควรขออนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อนดำเนินการ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาการละเมิดต่อไป