เมื่อ “เครมบรูเล่” กลายเป็นรหัสลับการเมืองของภูมิใจไทย

กระแสข่าวความขัดแย้งระหว่าง นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายเนวิน ชิดชอบ และนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ หรือที่เรียกว่า “2 น. 1 พ.” อาจทำให้ภาพความเป็นเอกภาพของพรรคภูมิใจไทยถูกตั้งคำถาม แต่ในมุมมองของ "ผศ.ดร.วันวิชิต บุญโปร่ง" อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต และ"ผศ.ดร.สุวิชา เป้าอารีย์" ผู้อำนวยการศูนย์สำรวจความคิดเห็นนิด้าโพล ความสัมพันธ์ของผู้นำทั้งสามยังไม่ได้เดินมาถึงจุดแตกหัก ตรงกันข้าม ทั้งสามยังเป็นเสาหลักที่ต้องพึ่งพาและเกื้อหนุนกันเพื่อรักษาสมดุลอำนาจภายในพรรค

ผศ.ดร.วันวิชิต มองว่า ความสัมพันธ์ของทั้งสามมีรากฐานยาวนานกว่า 20 ปี และไม่ได้ตั้งอยู่บนมิตรภาพเพียงอย่างเดียว แต่เป็นความสัมพันธ์ทางการเมืองที่แต่ละคนมีบทบาทเฉพาะตัวจนยากจะหาผู้อื่นมาทดแทน

นายเนวินถูกมองว่าเป็น “ผู้นำทางจิตวิญญาณ” และนักวางยุทธศาสตร์ ผู้กำหนดทิศทางและวางหมากทางการเมืองให้พรรค ขณะที่นายอนุทินทำหน้าที่เป็นผู้นำและภาพลักษณ์ของพรรค สามารถเชื่อมโยงกับชนชั้นนำ ภาคธุรกิจ และเครือข่ายอำนาจระดับประเทศได้อย่างกว้างขวาง

ส่วนนายพิพัฒน์มีบทบาทเสมือน “แม่ทัพภาคใต้” เป็นกำลังสำคัญในการขยายฐานเสียงและเพิ่มจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในพื้นที่ซึ่งเดิมไม่ใช่ฐานที่แข็งแกร่งของพรรค

โครงสร้างดังกล่าวทำให้ทั้งสามไม่ได้อยู่ในสถานะคู่แข่งโดยตรง แต่เป็นองค์ประกอบที่ช่วยปิดจุดอ่อนซึ่งกันและกัน หากขาดบุคคลใดบุคคลหนึ่ง สมดุลทางการเมืองของพรรคย่อมได้รับผลกระทบ

ผศ.ดร.วันวิชิตยังเปรียบเทียบความสัมพันธ์นี้ผ่านคำว่า “เครมบรูเล่” ซึ่งนายอนุทินนำมาใช้ในโพสต์สื่อสังคมออนไลน์ แม้ชั้นน้ำตาลด้านบนจะแตกร้าวเมื่อถูกเคาะ คล้ายกระแสข่าวและแรงเสียดทานที่เกิดขึ้นเป็นระยะ แต่เนื้อครีมด้านในยังคงผสานเป็นเนื้อเดียวกัน สะท้อนว่าความสัมพันธ์ระดับแกนนำยังเหนียวแน่นกว่าภาพที่ปรากฏภายนอก

สำหรับข้อความของ นางกรุณา ชิดชอบ ที่กล่าวถึงการตัดคน “เหลี่ยมจัด” หรือ “ทรยศ” ออกจากวงจรอำนาจ ทั้ง ผศ.ดร.วันวิชิต และ ผศ.ดร.สุวิชา มีความเห็นไปในทิศทางเดียวกันว่า ไม่น่าจะเป็นการส่งสัญญาณถึงผู้นำทั้งสามโดยตรง

นักวิชาการทั้งสองมองว่า ข้อความดังกล่าวน่าจะพุ่งไปยังบุคคลรอบข้าง กลุ่มบริวาร หรือเครือข่ายระดับรองที่อาจกำลังขบเหลี่ยมและสร้างปัญหาภายในพรรคมากกว่า จึงมีลักษณะเป็นทั้งคำเตือนและการกำหนดเส้นแบ่งว่า ผู้ที่มุ่งแสวงหาผลประโยชน์หรือคิดทรยศต่อกลุ่ม อาจถูกตัดออกจากโครงสร้างอำนาจได้ทุกเมื่อ

อย่างไรก็ตาม แม้ความสัมพันธ์ระดับผู้นำยังมั่นคง ผศ.ดร.สุวิชามองว่า ความเสี่ยงที่แท้จริงของพรรคภูมิใจไทยอยู่ที่การขยายตัวอย่างรวดเร็วของพรรค เมื่อมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและกลุ่มการเมืองเข้าร่วมมากขึ้น พรรคย่อมต้องรองรับ “บ้านใหญ่” หลายกลุ่ม แต่ละบ้านยังมีเครือข่ายและกลุ่มย่อยที่มีความต้องการแตกต่างกัน

ปัญหาจึงอาจไม่ได้เกิดจากนายอนุทิน นายเนวิน หรือนายพิพัฒน์ แต่เกิดจากการจัดสรรตำแหน่ง อำนาจ และผลประโยชน์ให้แก่กลุ่มต่าง ๆ โดยเฉพาะในช่วงปรับคณะรัฐมนตรี หากบางกลุ่มเห็นว่าตนเองไม่ได้รับพื้นที่ตามที่คาดหวัง แรงเสียดทานอาจสะสมและขยายตัวจนควบคุมได้ยาก

ผศ.ดร.สุวิชาประเมินว่า ความขัดแย้งจากกลุ่มบริวารและบ้านใหญ่ภายในพรรคอาจปรากฏชัดขึ้นในช่วงกลางปี 2571 หากผู้นำพรรคไม่สามารถจัดสมดุลระหว่างกลุ่มต่าง ๆ ได้อย่างเหมาะสม

ดังนั้น ข่าวลือเรื่องรอยร้าวของ “2 น. 1 พ.” อาจยังไม่ใช่สัญญาณการแตกหักของแกนนำ แต่เป็นภาพสะท้อนแรงกดดันที่กำลังก่อตัวอยู่ในชั้นล่างของโครงสร้างพรรค ตราบใดที่ผลประโยชน์ เป้าหมาย และทิศทางทางการเมืองของทั้งสามยังสอดคล้องกัน เสาหลักของภูมิใจไทยก็ยังมีเหตุผลเพียงพอที่จะยืนอยู่ร่วมกัน

บททดสอบสำคัญจึงไม่ใช่ว่า นายอนุทิน นายเนวิน และนายพิพัฒน์จะอยู่ร่วมกันได้หรือไม่ แต่คือทั้งสามจะสามารถบริหารความคาดหวังของบ้านใหญ่และกลุ่มย่อยจำนวนมาก โดยไม่ปล่อยให้แรงกระเพื่อมจากภายในลุกลามเป็นวิกฤตศรัทธาของพรรคได้เพียงใด