โลกการลงทุนหลัง The Great Reset ที่ต้องดีกว่าเดิม

จากการประชุม World Economic Forum ในปี 2563 ที่ผ่านมา มีเรื่องหนึ่งที่พูดถึงหนาหูคือ “The Great Reset” ซึ่งเป็นการพูดถึงพัฒนาการในโลกหลังการระบาด Covid-19 ในเรื่องนี้ทุก ๆ หน่วยงานที่มีส่วนในการกำหนดทิศทางกำหนดความเป็นไปในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐผู้กำหนดนโยบาย หรือภาคเอกชนจะต้องเน้นถึง 1) ผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจที่มีความเป็นธรรมมากขึ้น 2) ความเท่าเทียมและความยั่งยืน และ 3) การใช้ประโยชน์จาก “อุตสาหกรรม 4.0” เพื่อสร้างผลลัพธ์ที่ดี ซึ่งจริง ๆ แล้วมิใช่เรื่องใหม่ในโลกการลงทุนทั้งหมด โดยจากข้อมูลจาก Google Trends บ่งชี้ว่าหัวข้อในแต่ละเรื่องมีคนพูดถึงและให้ความสนใจเพิ่มขึ้นมากถึง 3 - 4 เท่าตัวในรอบ 5 ปีที่ผ่านมา แต่การประชุมนี้พยายามจะให้เกิดผลลัพธ์อย่างเป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น

หากปล่อยให้การสร้างความสมดุลใหม่ (The New Normal) โดยไม่ผลักดันเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ในเชิงบวกจากภายนอกแล้ว จุดสมดุลใหม่นี้ อาจจะนำมาซึ่งปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ หรือผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่ไม่อาจจะหลีกเลี่ยงได้ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่า หลัง Covid-19 จะเกิดผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันและดำเนินธุรกิจ โดยเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงในประเทศหนึ่ง ก็จะส่งผลกระทบต่ออีกประเทศหนึ่ง โดยภาครัฐก็มีส่วนสำคัญที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการใช้นโยบายภาษี การออกกฎระเบียบ หรือการใช้นโยบายทางการคลังที่มีความเป็นธรรมมากขึ้น ส่วนภาคธุรกิจ ก็จะต้องเริ่มมองดูถึงเป้าหมายที่นอกเหนือจากผลลัพธ์ที่คาดหวังทางผลกำไร หรือทางการเงินแล้ว จะต้องมุ่งเน้นการปรับตัว เช่น การเปลี่ยนแปลงทางดิจิตอล (digital transformation) หรือการดำเนินธุรกิจ - การลงทุนที่คำนึงถึงความยั่งยืนมากขึ้น (ตามมาตรฐานของ UN SDGs) ซึ่งเป็นสิ่งที่นักลงทุนให้ความสำคัญเพิ่มขึ้นมากขึ้นต่อเนื่องในอีกหลายปีข้างหน้านี้

เช่นเดียวกัน นักลงทุนก็มีความจำเป็นที่จะต้องปรับตัวอยู่ไม่น้อย อาทิเช่น

ประการที่ 1) เรื่องของปริมาณข้อมูลด้านการลงทุนที่มีจำนวนมากขึ้น ซึ่งหากผู้ลงทุนมีการติดตามข่าวสาร และข้อมูลการวิเคราะห์การลงทุนจากผู้เชี่ยวชาญอย่างสม่ำเสมอ ก็จะช่วยให้นักลงทุนมีความเข้าใจ และทราบถึงทิศทางการลงทุนที่จะได้รับประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงนี้ได้ โดยเฉพาะการศึกษาถึงโอกาสลงทุนช่องทางใหม่ ซึ่งกำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก เช่น การลงทุนในรูปแบบคริปโตเคอเรนซี่ เป็นต้น

ประการที่ 2) นักลงทุนควรสร้างความเข้าใจกับการลงทุนแบบยั่งยืน และการเปิดเผยข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และบรรษัทภิบาล (ESG) ที่จะเป็นเทรนที่เกี่ยวเนื่องกับการทำธุรกิจ และการลงทุนที่เน้นผลลัพธ์ในเชิงบวกให้กับโลก ซึ่งนอกจากจะสร้างการเปลี่ยนแปลงในเชิงบวกกับสิ่งแวดล้อมและสังคมแล้ว การลงทุนประเภทนี้ยังมีแนวโน้มที่มีความเสี่ยงต่ำในระยะยาวและให้ผลตอบแทนที่ดีได้อีกด้วย โดยจากการศึกษาของ Morgan Stanley พบว่าผลตอบแทนของกองทุนความยั่งยืนในสหรัฐฯ ให้ผลตอบแทนเฉลี่ยสูงกว่ากองทุนทั่วไปถึง 4.3% ในปี 2563

ประการที่ 3) วิธีการวิเคราะห์เดิมอาจจะใช้ไม่ได้ในโลกแห่งความไม่แน่นอน การเปลี่ยนแปลงสามารถเกิดขึ้นได้เร็วและรุนแรง ดังนั้นรูปแบบโมเดลธุรกิจแบบเดิม อาจจะไม่เหมาะในการทำธุรกิจในโลกอนาคต นักลงทุนก็จะต้องระวังในจุดนี้มากขึ้น โดยเฉพาะเทคนิคการวิเคราะห์ทางการเงินจากตัวเลขในอดีตจะมีความสำคัญน้อยลง ในขณะที่การเข้าใจแผนในการดำเนินธุรกิจของผู้บริหารองค์กร และการวิเคราะห์โมเดลธุรกิจที่จะเกิดขึ้นในอนาคต แหล่งที่มาของรายได้ - กำไรจะมีความสำคัญมากขึ้น เนื่องจากเป็นปัจจัยที่สามารถนำมาวิเคราะห์ธุรกิจได้มากกว่าผลประกอบการในอดีตที่อาจจะไม่เห็นรูปแบบเดิมอีกแล้ว ซึ่งปัจจุบันเรากำลังอยู่ในขั้นตอนที่ธุรกิจพยายามสร้างความแข็งแรงทางการเงิน-การดำเนินงาน หลังจากเจอผลกระทบจาก Covid-19 ก่อนที่ธุรกิจจะคิดค้นแนวทางใหม่เพื่อสร้างความได้เปรียบกำลังจะเกิดขึ้น

และประการที่ 4) การปรับตัวกับความเสี่ยง และผลตอบแทนแบบใหม่ๆ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเร็ว นักลงทุนจะต้องปรับตัวเมื่อธุรกิจมีการใช้นโยบายการจ่ายปันผลที่ต่ำหรือไม่จ่ายปันผลเลย เพื่อนำเม็ดเงินดังกล่าวมาสนับสนุนการดำเนินธุรกิจในอนาคต โดยนักลงทุนที่เน้นคุณค่า (Value Investors) ซึ่งเป็นสไตล์การลงทุนที่ได้รับความนิยมในศตวรรษที่ 20 อาจจะไม่ถูกใจมากนัก แต่อย่างไรก็ดีในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา (2553-2563) สไตล์การลงทุนที่เน้นการเติบโตของรายได้ - กำไร (Growth Investing) ให้ผลตอบแทนที่สูงกว่าการลงทุนแบบเน้นคุณค่าถึง 135% (คำนวณจาก MSCI World AC Growth Index และ MSCI World AC Value Index) ซึ่งเป็นแนวทางที่เหมาะสมกว่าในโลกในช่วง “The Great Reset”

หากพิจารณาการระบาดของ Covid-19 มหันตภัยอันร้ายแรงของมวลมนุษยชาติเป็นความโชคร้ายที่ในชั่วอายุนี้อาจจะไม่ได้พบเจออีก การใช้โอกาสนี้มาผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในการใช้ชีวิต เศรษฐกิจ และสังคม โดยการผลักดันจากผู้ที่มีส่วนได้เสียเป็นสิ่งที่สมควรทำและไม่ควรปล่อยให้เสียของ นักลงทุนก็เช่นเดียวกัน จะต้องปรับตัวและทำให้ตนเองมีความทันสมัยกับโลกการลงทุนอยู่ตลอดเวลาเช่นเดียวกัน เพราะมันไม่มีสูตรสำเร็จด้านการลงทุน เฉกเช่นหลักคำสอนของศาสนาพุทธที่ว่า “ความแน่นอน คือความไม่แน่นอน”