15 ปีแล้วหนอ

โดย..ณ กาฬ เลาหะวิไลย

7 ก.พ.ของทุกปี คงเป็นวันแห่งความรักของชาวโพสต์ทูเดย์ เนื่องจากเป็นวันแรกที่หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์ปรากฏโฉมออกมาสู่สายตาผู้อ่าน

เผลอๆ ไผลๆ ไป บัดนี้ก็ 15 ปีเข้าไปแล้ว

จะว่านานก็นาน จะว่าเวลาผ่านไปรวดเร็วปานความไวแสงก็เห็นจะเป็นเช่นนั้น

ช่วงเวลาที่ผ่านมา โพสต์ทูเดย์ ต้องเผชิญปัญหามากมาย นับตั้งแต่การออกหนังสือพิมพ์ โดยภายหลังวิกฤตเศรษฐกิจเมื่อปี 2540 ก็ไม่ค่อยมีใครกล้าจะทำหนังสือพิมพ์มากนัก

แต่แล้วในปี 2546 โพสต์ทูเดย์ก็เป็นน้องใหม่บนแผง

แน่นอนมันไม่ใช่งานที่ง่ายนัก หลากหลายปัญหาต้องแก้ไข

วิบากกรรมทางวิชาชีพสารพัด ในประเทศ อาทิ เจอปฏิวัติ 2 ครั้ง ต้องเผชิญกับการประท้วง การเผาเมือง คลื่นสึนามิ ส่วนปรากฏการณ์ต่างประเทศมีทั้งสงครามอิรัก วิกฤตการณ์ซับไพรม์ ฯลฯ

เรียกได้ว่าแต่ละเรื่อง สะบักสะบอม

แต่ในอีกด้าน วิกฤตน้อยใหญ่ก็ย่อมตามมาด้วยบทเรียน และความเข้มแข็งขององค์กร ความเข้มแข็งของหัวใจคนทำงานเสมอ

และยุคนี้ก็ต้องเรียกว่า เป็นวิกฤตซ้อนวิกฤต เป็นสิ่งที่ไม่เคยพบกันมาก่อน

หลายคนพูดว่า หนังสือพิมพ์กำลังจะตาย เนื่องจากไม่มีคนอ่าน หรือคนอ่านน้อยลง แต่ในความเป็นจริง ยอดขายหนังสือพิมพ์ไม่ได้ตกฮวบฮาบอย่างที่คิดกัน มันก็ลดลงไปตามสภาพปกติที่เคยเป็นมาในหลายสิบปี

แต่สิ่งที่เป็นวิกฤตของวงการหนังสือพิมพ์ เห็นจะเป็นยอดโฆษณาที่หดหายไปมากกว่า โดยยอดโฆษณาลดลงมากกว่ายอดคนอ่าน

หนังสือพิมพ์แต่ละฉบับที่ผลิตออกมาเฉพาะต้นทุนก็ครือๆ กับราคาขายแผงในแต่ละฉบับ ที่ยังอยู่รอดได้ก็อาศัยเม็ดเงินโฆษณาเป็นหลัก

เมื่อโฆษณาหาย ก็เข้าขั้นเหนื่อยสาหัส

คำถามที่มวลมิตรมักจะเอ่ยก็คือ หนังสือพิมพ์จะอยู่รอดกันได้อย่างไร

เรื่องนี้จะว่ายากก็ยาก จะว่าง่ายก็ง่าย

เพราะคำที่มักจะตอบกลับก็คือ ไม่รู้เหมือนกัน

หนังสือพิมพ์เหมือนกับสื่ออื่นๆ ที่อยู่แถวหน้าของการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และถูก Disruptive หรือโดนถีบเข้ายอดอกเต็มเปา

ที่สำคัญก็คือการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยียังไม่หยุดอยู่แค่นี้ มันจะเปลี่ยนแปลงไปอีก ด้วยความรวดเร็วมากขึ้น ด้วยประสิทธิภาพที่มากขึ้น และต้นทุนสื่อดิจิทัลที่ถูกลง

พูดง่ายๆ ก็คือสภาวะที่เป็นอยู่ ไม่รู้ว่าจะถึงจุดต่ำสุดหรือยัง ไม่รู้ว่ามันจะไหลลงไปอีกมากน้อยเพียงใด

มองอีกด้านก็คงจะเห็นธรรม ทุกอย่างมันไม่เที่ยง เป็นอนิจจลักษณะ เปลี่ยนแปลงไม่แน่นอน

คนทำหนังสือพิมพ์ ก็คงต้องอยู่กับปัจจุบัน ทำวันนี้ให้ดี ทำหน้าที่ให้ถูกต้อง

สงบจิต สงบใจ อยู่กับสติ เมื่อสติเป็นเหตุ ย่อมมีสมาธิเป็นผล และสุดท้ายปัญญาก็จะบังเกิด

โพสต์ทูเดย์ 15 ปีแล้ว ช่วงนี้เองที่ทำแล้วใจกลับสงบเกินคาดคิด

ทุกวิกฤตย่อมมีคุณค่า มีบทเรียนแฝงอยู่เสมอจริงๆ