นโยบายการลงทุน กับการพัฒนาที่ยั่งยืน

โดย...สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD)www.itd.or.th

จากรายงานวิจัย ITD เรื่อง "การประเมินนโยบายการลงทุนของประเทศสมาชิกอาเซียน ตามกรอบนโยบายการลงทุนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Investment Policy Framework for Sustainable Development)" ได้สรุปประเด็นข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อให้การลงทุนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน รวมทั้งเสนอแนวทางในการนำนโยบายการลงทุนนี้ไปใช้จริงในอาเซียน ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม มีสาระสำคัญดังนี้

แนวทางที่ 1 การดำเนินนโยบายการลงทุนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนต้องคำนึงถึงพื้นฐานโครงสร้างทางเศรษฐกิจและความพร้อมของแต่ละประเทศเนื่องจากประเทศสมาชิกอาเซียนมีพื้นฐานเศรษฐกิจและการพัฒนาที่แตกต่างกัน การกำหนดมาตรการความร่วมมือระหว่างประเทศต้องคำนึงถึงความเป็นไปได้ในการปฏิบัติร่วมกันด้วย แนวทางที่ 2 ความร่วมมือในการยกระดับนโยบายการลงทุน เพื่อให้เกิดการสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืนจะเกิดขึ้นจริงได้ ต่อเมื่อประเทศสมาชิกที่จะเข้าร่วมได้เห็นผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจน สำหรับประเทศที่เห็นประโยชน์ตรงกันควรที่จะลงมือปฏิบัติร่วมกันก่อนเพื่อให้ประเทศอื่นเห็นประโยชน์ที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

แนวทางที่ 3 ควรต้องมีเวทีให้ประเทศสมาชิกอาเซียนแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับการบริหารจัดการการลงทุนและการพัฒนาอย่างยั่งยืน เพื่อช่วยให้ประเทศสมาชิกสามารถนำมาปรับใช้ และดำเนินการแก้ไขนโยบายการลงทุนของตนเองได้ง่ายขึ้น

สำหรับแนวทางที่ 4 ในการนำนโยบายการลงทุนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนมาใช้จริงในระดับอาเซียน ต้องให้ความสำคัญกับผู้ที่มีบทบาท 3 กลุ่ม คือ ผู้นำประเทศ ประชาชน และเจ้าหน้าที่อาวุโส โดยประชาชนต้องมีความต้องการให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่แท้จริง เพื่อให้ผู้นำประเทศได้เห็นความสำคัญและกำหนดเป็นนโยบายให้เจ้าหน้าที่อาวุโสนำเสนอประเด็นนี้ในการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียน (ASEAN Senior Official Meetings) และเริ่มกระบวนการเจรจาหารือกับเจ้าหน้าที่อาวุโสของประเทศสมาชิกอื่นๆ นำมาสู่การระบุรายละเอียดข้อสัญญาให้ชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษรในความตกลงว่าด้วยการลงทุนอาเซียน (ASEAN Comprehensive Investment Agreement: ACIA)

และแนวทางที่ 5 การดำเนินนโยบายการลงทุนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ควรต้องมีความมุ่งมั่นที่จะทำให้เกิดขึ้นจริงทั้งการกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายและกฎหมาย การใช้ความตกลงทางการค้าและการลงทุนกับประเทศพัฒนาเป็นแรงผลัก และการส่งเสริมให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่างๆ โดยเฉพาะภาคประชาชนได้มีส่วนร่วมในการสนับสนุนให้มีการใช้มาตรการดังกล่าว

ทั้งนี้ ถ้าอาเซียนพัฒนานโยบายการลงทุนที่มีทิศทางสอดคล้องกันและมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนตามความพร้อมของประเทศสมาชิก การบรรลุตามนโยบายการลงทุนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของอาเซียนไม่ใช่สิ่งเกินฝันแน่นอน