ระบบศุลกากรกัมพูชา

โดย...ปภาวดี ธโนดมเดช นักวิจัยอาวุโส สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD) www.itd.or.th

จากรายงานวิจัย ITD ที่อยู่ระหว่างศึกษาวิจัย เรื่อง การวิเคราะห์ผลกระทบและการใช้ประโยชน์ความตกลง และกรอบความร่วมมือด้านเศรษฐกิจและการค้าระหว่างประเทศในประชาคมอาเซียน โดยคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ระบุว่า กัมพูชาได้นำระบบศุลกากรอัตโนมัติ (Automated System for Customs Data: ASYCUDA) มาใช้งานเพื่อให้ระบบศุลกากรของกัมพูชามีมาตรฐานเช่นเดียวกับนานาประเทศ

ASYCUDA เป็นระบบที่ทำให้ลดขั้นตอนของการตรวจสอบเอกสารโดยเจ้าหน้าที่ศุลกากรโดยเฉพาะบริเวณจุดผ่านแดน ซึ่งเกิดจากการนำรหัส HS Code บันทึกในฐานข้อมูล และการใช้แบบฟอร์มออนไลน์ ทำให้มีการแยกประเภทสินค้านำเข้าตามความซับซ้อนของการตรวจสอบสินค้า ยกตัวอย่าง สินค้าที่ไม่มีข้อจำกัดในการนำเข้า จะเข้าสู่ระบบตรวจสอบอัตโนมัติของ ASYCUDA ทำให้สินค้าสามารถเดินทางผ่านจุดผ่านแดนในระยะเวลาอันสั้น และลดภาระของเจ้าหน้าที่ศุลกากรในการตรวจสอบเบื้องต้น ในขณะที่สินค้าซึ่งมีข้อจำกัดในการนำเข้าจะถูกจำแนกเป็นสินค้าที่ต้องผ่านการตรวจสอบโดยตรงจากเจ้าหน้าที่ศุลกากร

ทั้งนี้ ระบบ ASYCUDA ยังอยู่ในขั้นตอนสุดท้ายของการตรวจสอบความถูกต้องของระบบ ก่อนการนำไปปรับใช้ในระบบศุลกากร ซึ่งจากรายงานวิจัยคาดการณ์ว่า เมื่อกัมพูชาปรับใช้ระบบ ASYCUDA อย่างเต็มรูปแบบจะทำให้ตัวชี้วัดด้านสิ่งอำนวยความสะดวกทางการค้าของกัมพูชาอยู่ในอันดับที่สูงขึ้น โดยเฉพาะการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชนการค้าและการอำนวยความสะดวกและลดระยะเวลาในกระบวนการวินิจฉัยล่วงหน้า ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของ ASEAN Single Window

อย่างไรก็ดี การปรับปรุงประสิทธิภาพของการอำนวยความสะดวกทางการค้าของกัมพูชาไม่ควรจำกัดเฉพาะการปรับใช้ระบบศุลกากรอัตโนมัติ แต่ต้องสร้างความโปร่งใสในการระงับข้อพิพาทด้านศุลกากร อาทิ การอุทธรณ์ด้วย

นอกจากนี้ กัมพูชาต้องเร่งก้าวผ่านความท้าทายในการสร้างความตระหนักรับรู้ของผู้เกี่ยวข้องในการปรับใช้ระบบศุลกากรอัตโนมัติ และสร้างความเชื่อมโยงระหว่างกรมศุลกากรและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง

เพื่อให้เป้าหมาย National Single Window และ ASEAN Single Window ประสบความสำเร็จ