วิสาหกิจสังคม ในอาเซียน (1)

โดย...สดุดี วงศ์เกียรติขจร

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ได้เกิดกระแสอุบัติใหม่ในอาเซียน ซึ่งก็คือการวิวัฒนาการของภาคธุรกิจที่นำไปสู่การสร้างต้นแบบทางธุรกิจแนวใหม่ในรูปแบบ “วิสาหกิจสังคม” (Social Enterprise) โดย “ผู้ประกอบการสังคม” (Social Entrepreneur) ดำเนินการเป็นหลัก

กระแสการเกิดขึ้นของวิสาหกิจสังคมมีโอกาสที่จะดำเนินไปอย่างยั่งยืนในระยะข้างหน้า เนื่องจากคนรุ่นใหม่จำนวนมากได้เริ่มให้ความสนใจที่จะเป็นผู้ประกอบการสังคม และมีความมุ่งมั่นพัฒนา

แนวคิดทางธุรกิจที่หลากหลาย เพื่อแก้ไขปัญหาของสังคมและชุมชนที่ตนเองเกี่ยวข้อง นอกจากนั้นรัฐบาลประเทศสมาชิกอาเซียนหลายประเทศก็เริ่มเล็งเห็นความสำคัญของวิสาหกิจสังคมที่สามารถเป็นคำตอบของการแก้ปัญหาประเด็นเชิงนโยบายสังคม เช่น ความยากจน การศึกษา และอาชญากรรม เป็นต้น และได้ทยอยริเริ่มออกมาตรการที่เกี่ยวข้อง ทั้งกฎระเบียบทางการเงิน หรือปัจจัยจูงใจทางภาษีเพื่อสนับสนุนวิสาหกิจเชิงสังคม

ตัวอย่างประเทศสมาชิกอาเซียนที่ได้นำร่องดำเนินนโยบายและมาตรการต่างๆ ในการส่งเสริมการพัฒนาวิสาหกิจสังคมของประเทศ ประกอบด้วย

1.สิงคโปร์ มีนโยบายส่งเสริมการแข่งขันและการฝึกอบรม เพื่อให้โอกาสแก่คนรุ่นใหม่พัฒนาศักยภาพด้านการประกอบการสังคม อาทิ มูลนิธิระหว่างประเทศแห่งสิงคโปร์ ได้ดำเนินงานที่มุ่งสร้างและสนับสนุนเครือข่ายภูมิภาคของคนรุ่นใหม่ในเอเชียที่สนใจเป็นผู้ประกอบการสังคม ขณะที่รัฐบาลก็ได้จัดตั้งสมาคมวิสาหกิจสังคม เพื่อให้การสนับสนุนการประกอบการสังคมภายในประเทศ

2.มาเลเซีย ได้กำหนดให้การประกอบการสังคมเป็นกลยุทธ์ใหม่ของรัฐบาลในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคเอกชนด้านพัฒนาการเศรษฐกิจของประเทศ

3.ไทย ได้เริ่มจัดทำแผนแม่บทวิสาหกิจสังคมเป็นครั้งแรก รวมทั้งได้จัดให้มีการแข่งขันแผนธุรกิจของวิสาหกิจสังคมในกลุ่มคนรุ่นใหม่ อันส่งผลให้เกิดการกระตุ้นแนวคิดทางธุรกิจที่เป็นประโยชน์ต่อไปในอนาคต รวมถึงมีกลุ่มคนรุ่นใหม่จัดตั้งสถาบัน Change Fusion

เพื่อสนับสนุนการลงทุนและพัฒนาระบบนิเวศของวิสาหกิจสังคม