เคลื่อนย้ายเป็นพิธี

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

3 เดือนครึ่งแล้วครับ กับการรวมตัวเป็นประชาคมอาเซียนอย่างเป็นทางการ

หลายท่านน่าจะคาดหวังว่าจะได้เห็นอะไรเป็นชิ้นเป็นอันหลังการรวมตัวบ้าง ทั้งเคลื่อนย้ายสินค้าเสรี เคลื่อนย้ายการลงทุนเสรี เคลื่อนย้ายแรงงานเสรี

อยากจะชวนทุกท่านดูเรื่องเคลื่อนย้ายแรงงานเสรีกันก่อน ในฐานะการเคลื่อนย้ายทีมจำนวนให้ชี้วัดเป็นรูปธรรมที่สุด

ถ้ายังจำกันได้ มีอยู่ 2-3 กลุ่มวิชาชีพที่เริ่มขับเคลื่อนการขึ้นทะเบียนระดับอาเซียนมาตั้งแต่ก่อนรวมเป็นประชาคมครับ นั่นคือ วิศวกร สถาปนิก และกลุ่มวิชาชีพท่องเที่ยว

เอาเข้าจริง หลังเปิดประชาคมอย่างเป็นทางการ ยอดผู้สนใจจะไปทำงานในประเทศเพื่อนบ้านกลุ่มอาเซียนก็ยังไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เริ่มจากวิชาชีพวิศวกร ข้อมูลของคณะกรรมการประสานงานด้านวิศวกรวิชาชีพอาเซียน (ACPECC) ระบุว่า ปัจจุบัน ทั้ง 10 ชาติมีวิศวกรที่ตีตราอาเซียนรวมกันแล้วทั้งสิ้น 1,678 คน จากที่ปลายปี 2556 มีผู้ลงทะเบียนประมาณ 600 คน นั่นหมายความว่า 2 ปีกว่า เพิ่มขึ้นมาอีกราว 1,000 คน

สำหรับไทยมีคนที่ขึ้นทะเบียนไปแล้ว 89 คน จากจำนวนผู้ถือใบอนุญาตระดับสามัญและระดับวุฒิของสภาวิศวกรราว 2 หมื่นคน

มาที่วิชาชีพสถาปนิก ข้อมูลของสภาสถาปนิกอาเซียน (AAC) ระบุว่า มีสถาปนิกไทยมาขึ้นทะเบียนระดับอาเซียนแล้ว 17 คน ส่วนภาพรวมมีผู้มาขึ้นทะเบียน 10 ชาติ มีราว 300 คน

ด้านวิชาชีพท่องเที่ยวที่มีความพยายามจะทำระบบเป็นเรื่องเป็นราวที่สุด เช่น ความพยายามให้มีระบบขึ้นทะเบียนออนไลน์ เพื่อไว้จับคู่ระหว่างบุคลากรวิชาชีพและผู้ประกอบการในอุตสาหกรรม ตอนนี้เปิดประชาคมมาเกือบ 4 เดือน ระบบกลางสำหรับขึ้นทะเบียนก็ยังไม่มีให้เห็น

แทบไม่ต้องพูดกันต่อแล้วกระมังครับ ว่าวิชาชีพที่ไม่ได้เปิดขึ้นทะเบียนล่วงหน้าตั้งแต่ก่อนเปิดประชาคม ตอนนี้เป็นอย่างไร

ณ ตอนนี้จึงน่าจะทำให้เราอาเซียนต้องกลับมาทบทวนครับว่า จุดมุ่งหมายของการเคลื่อนย้ายแรงงานเสรีคืออะไร ทำไมเปิดแล้วไม่มีคนย้าย ทำไมเปิดแล้วไม่เร่งทำระบบต่อ แล้วคนเคลื่อนย้ายน้อยแบบนี้ ควรต้องกระตุ้นอะไรหรือไม่ หรือเราแค่ต้องการเคลื่อนย้ายพอเป็นพิธี

หากคำตอบคือไม่ใช่ หากคำตอบคือต้องการให้บุคลากรในวิชาชีพหรือวงการเหล่านั้นได้ประโยชน์จากการเปิดเคลื่อนย้ายเสรีจริงๆ ทุกประเทศต้องเก็บคำว่า “สมองไหล” เอาไว้ในใจครับ เพราะถ้าห่วงเรื่องสมองไหลกันขนาดนั้น ก็ไม่ควรคิดลงนามความตกลงยอมรับร่วมคุณสมบัตินักวิชาชีพ (เอ็มอาร์เอ) กันตั้งแต่แรก

จากนั้นก็เดินหน้ากระตุ้นคนในวิชาชีพของประเทศตัวเอง กระตุ้นหน่วยงานกำกับดูแลวิชาชีพของประเทศอื่นๆ ให้ขยับขับเคลื่อนกันสักทีครับ

ประชากรภูมิภาคมี 600 ล้านคนครับ ประชากรแต่ละวิชาชีพมีกันหลักหมื่นหลักแสน ถ้าอยากจะเคลื่อนย้ายกันจริงๆ ต้องแก้ที่ทัศนคติขององค์กรวิชาชีพกันก่อนครับ