ย้อนดูอาเซียนปี 2015 ก่อนมุ่งหน้าสู่ AEC (1)

โดย  พิชชาภา ศุภวัฒนกุล กองทุนบัวหลวง

ก้าวสู่ศักราชใหม่ 2016 ซึ่งมีประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนรอคอยอยู่ เราขอทบทวนสถานการณ์สำคัญของประเทศเพื่อนบ้านอาเซียนในปี 2015 ที่ผ่านไป ให้เข้าใจทิศทางของแต่ละประเทศพอสังเขปต่อไปนี้

อินโดนีเซีย

อินโดนีเซียเริ่มต้นปี 2015 ด้วยความหวังอันสดใสในด้านปฏิรูปพลังงาน พร้อมกับชัยชนะในเลือกตั้งของประธานาธิบดีโจโก วีโดโด แต่ด้วยขั้นตอนปฏิบัติที่ไร้ประสิทธิภาพได้ค่อยๆ ถ่วงรั้งโมเมนตัมบวกเรื่อยๆ แต่ยังดีที่เกิดการปรับคณะรัฐมนตรี การปรับงบค่าใช้จ่ายในงานโครงสร้างพื้นฐาน และการออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจถึงสามชุดหลัก ได้แก่ กระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจ สร้างความเชื่อมั่นของนักลงทุนในค่าเงินรูเปียห์และตลาดหุ้น และลดต้นทุนปฏิบัติการต่างๆ ในประเทศ เพื่อหนุนอุตสาหกรรมของอินโดนีเซียเอง ทั้งหมดนี้จะเป็นตัวเร่งความเติบโตในปีหน้า โดยมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจรอบสุดท้ายนั้น จะรวมถึงการลดราคาเชื้อเพลิง ไฟฟ้า และก๊าซ อุดหนุนสินเชื่อรายย่อย ขยายเงินกู้ให้ธุรกิจขนาดเล็ก และลดความซ้ำซ้อนในการออกใบอนุญาตให้ใช้ประโยชน์จากที่ดินเพื่อลงทุน ส่วนด้านการเมืองในประเทศประชาธิปไตยขนาดใหญ่อันดับสามของโลกแห่งนี้นั้น เพิ่งจะผ่านพ้นการเลือกตั้งผู้นำระดับท้องถิ่น ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการช่วยเร่งกลไกปฏิรูปเศรษฐกิจของประธานาธิบดีโจโกวีให้รุดหน้า

มาเลเซีย

นายกรัฐมนตรีนาจิบ ราซัคต้องพึ่งพาอุปสงค์ในประเทศเพื่อประคับประคองเศรษฐกิจที่ซบเซาไปตามเศรษฐกิจโลกอันชะงักงัน โดยสร้างความเชื่อมั่นเพื่อกระตุ้นการจับจ่าย เร่งรัดการลงทุนภาคเอกชน และยังต้องเร่งคัดเลือกโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะเพื่อเริ่มต้นโครงการในปีหน้า รัฐบาลมุ่งมั่นว่าจะทำให้สำเร็จโดยไม่ต้องพึ่งพามาตรการการขาดดุลงบประมาณมากนัก เนื่องด้วยรายได้ประเทศจากน้ำมันลดลง แต่ก็จะพยายามชดเชยด้วยอัตราภาษีสินค้าและบริการ 6% ที่เริ่มเมื่อเมษายน คาดว่าจะจัดเก็บภาษีสินค้าและบริการในปี 2015 ได้ 2.7 หมื่นล้านบาท และในปี 2016 ได้ 3.9 หมื่นล้านบาท ในอีกด้านหนึ่ง ผู้ว่าการธนาคารชาติมาเลเซีย Zeti Akhtar Aziz เตรียมอำลาจากธนาคารกลางที่ทำงานมากว่า 3 ทศวรรษ ในเดือนเมษายนหน้า ขณะที่การเฟ้นหาผู้ดำรงตำแหน่งคนใหม่นั้นกำลังขับเคี่ยวกันสูสี ซึ่งรวมถึงผู้ช่วยผู้ว่าการฯ ในตอนนี้ทั้งสองราย

ฟิลิปปินส์

องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organization for Economic Co-operation and Development, OECD) ฟิลิปปินส์ได้รับอานิสงค์จากพลังบริโภคในประเทศอันแข็งแกร่ง รวมทั้งรายได้จากการส่งออกแรงงานไปยังต่างประเทศ (oversea remittance) แนวโน้มที่เป็นบวกนี้เสริมหนุนด้วยความเติบโตของอุตสาหกรรมรับจ้างบริหารธุรกิจ (Business Process Outsourcing, BPO) ที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วใน 10 ปีที่ผ่านมา ด้วยรายรับก้าวกระโดดเป็น 10 เท่า จาก 1.55 พันล้านดอลลาร์ในปี 2004 เป็น 1.8 หมื่นล้านดอลลาร์ในปี 2014 ขณะที่คนทำงานเพิ่มจาก 101,000 คน เป็น 900,000 คนในช่วงเดียวกัน จนผลักดันให้ประเทศฟิลิปปินส์ก้าวสู่ระดับ “ท็อป” ในฐานะผู้ให้บริการ BPO แหล่งใหญ่ที่สุดของโลก  นอกจากนี้ ข้อตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจภาคพื้นเอเชีย (Trans-Pacific Partnership, TPP) จะเป็นเชื้อเร่งให้การปฏิรูปตลาดให้โปร่งใสมากขึ้น โดยคาดว่า TPP จะช่วยกระตุ้นจีดีพีให้บวกราว 0.6-1.2 จุด และดึงดูดเม็ดเงินทุนจากต่างชาติได้ราว 2 แสนล้านดอลลาร์ ในระหว่างปี 2018-2027

สิงคโปร์

ลีกวนยูผู้เปลี่ยนโฉมประเทศจากที่เป็นแค่ศูนย์ขนถ่ายสินค้าของประเทศเจ้าอาณานิคม ให้กลายเป็นประเทศที่รุ่งเรืองก้าวหน้าที่สุดของเอเชีย และยังได้รับเลือกตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกของประเทศยาวนาน 31 ปี ได้เสียชีวิตเมื่อ 23 มีนาคม  การเลือกตั้งหลังจากนั้นในวันที่ 11 กันยายน เป็นบทพิสูจน์ความนิยมในพรรคกิจประชาคม (People’s Action Party, PAP) ที่นายลีก่อตั้ง เปลี่ยนมาสู่การนำของบุตรชาย นายกรัฐมนตรีลีเซียนลุง ยังคงได้รับชัยชนะถล่มทลาย พรรค PAP รักษาอำนาจการเมืองไว้ได้ยาวนานกว่า 50 ปี โดยครองเก้าอี้ในสภา 83 จาก 89 ที่นั่ง เหลือไว้ให้ฝ่ายค้านคือพรรคแรงงานเพียงหกที่นั่ง โดยมียอดผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งถึง 93.56%

นอกจากนั้นแล้ว บริษัทเอกชน 14 แห่งยังถูกเชิญจากทางการมาเลเซียและสิงคโปร์ ให้เสนอโครงการรถไฟความเร็วสูงกัวลาลัมเปอร์-สิงคโปร์ (HSR) ใน “เชิงลึก”  คาดว่าจะมีมูลค่าลงทุนราว 1.49 หมื่นล้านดอลลาร์ ซึ่งนายกรัฐมนตรีมาเลเซียและสิงคโปร์เห็นพ้องกันว่าจะเป็น “ตัวเปลี่ยนเกม” ที่สำคัญ โดยผู้นำสองประเทศไฟเขียวโครงการ HSR แห่งแรกของอุษาคเนย์ไปเมื่อสองปีก่อนแล้ว หากเริ่มให้บริการรถไฟทางยาว 300 กิโลเมตรสายนี้ จะช่วยย่นเวลาเดินทางระหว่างเมืองหลวงของสองประเทศให้เหลือเพียง 90 นาทีเท่านั้น รวดเร็วกว่าเดินทางด้วยสายการบินราคาประหยัดทั้งหลายเสียอีก