โปร่งใส 360 องศา

โดย...ปริญญา ชูเลขา

กลไกขับเคลื่อนประเทศทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองที่สำคัญ คือ ระบบข้าราชการ ยิ่งในยุครัฐบาลทหาร พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ที่ต้องการความรวดเร็วฉับไว จึงมอบหมายให้ วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ฝ่ายกฎหมาย ที่กำกับระบบราชการไปจัดตั้งคณะกรรมการพิเศษขึ้นมาชุดหนึ่งเพื่อรื้อระบบการประเมินผลงานประจำปีใหม่ หวังกระตุกต่อมขยันและแก้ปัญหาเกียร์ว่าง โดยโฟกัสไปในกลุ่มข้าราชการระดับ 10-11

แต่เดิมการประเมินผลข้าราชการระดับสูง 10-11 จะหารือร่วมกันระหว่างหัวหน้าส่วนราชการกับ  ก.พ.และ ก.พ.ร. ในฐานะผู้จัดทำตัวชี้วัดและกรอบการให้คะแนน โดยผู้บังคับบัญชาจะเป็นผู้ให้คะแนน อาทิ ผลงานและผลสัมฤทธิ์งานตามนโยบาย ความพึงพอใจของประชาชน ความร่วมมือส่วนราชการ และภาวะผู้นำ เป็นต้น

รูปแบบใหม่จะประเมินผลงานแบบ 360 องศา ไล่ตั้งแต่ดัชนีชี้วัดภายนอก เช่น ไอเคโอ ไอยูยู หรือมาตรฐานจากธนาคารโลก เป็นต้น รวมถึงการตอบสนองแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

ที่สำคัญที่สุด คือ ความรวดเร็วแบบมีกึ๋นในการสนองนโยบายเฉพาะหน้าของรัฐบาล เช่น ภัยแล้ง หรือปัญหายางพาราตกต่ำ ดังนั้นในการประเมินผลงานประจำปี จะแสดงให้เห็นถึงจุดอ่อนและจุดแข็งของผู้ถูกประเมิน ว่าจุดอ่อนที่เป็นข้อบกพร่องเกิดจากอะไร ควรปรับปรุงอย่างไร หรือจุดแข็งในการทำงานมีอะไรบ้าง

จึงทุบโต๊ะว่าการประเมินผลงานต้องเป็นเครื่องมือที่น่าเชื่อถือ ไม่ควรให้น้ำหนักดัชนีชี้วัดภายนอก หรือภาพลักษณ์บนหน้าสื่อมากเกินไป ควรให้ความสำคัญกับดัชนีชี้วัดภายใน ที่เน้นความรู้ความสามารถและในการประเมินผลงานจะต้องโปร่งใสและเปิดเผยรับรู้ทั้งผู้ถูกประเมินและผู้ประเมิน เพราะถ้าเป็นแบบนี้จะถือเป็นการสร้างขวัญและกำลังใจ จะได้รับการยอมรับด้วยกันทั้งสองฝ่าย